Đặt văn hóa vào trung tâm: Từ tinh thần Nghị quyết 80 đến hành động thực tiễn

Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ví như “ngọn lửa văn hóa” được khơi lên đúng lúc, thắp sáng nhận thức, định hướng hành động, để văn hóa thực sự đi trước mở đường, thấm sâu vào từng quyết sách phát triển, kiến tạo nền tảng bền vững cho tương lai. Ðất nước không thể phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào tăng trưởng kinh tế mà thiếu đi vai trò định hướng của văn hóa. Nghị quyết khẳng định rõ: văn hóa không còn “đi sau” mà phải “đi trước, soi đường”.

Theo Nghệ sĩ nhân dân Vương Duy Biên, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam: điểm mới nổi bật và có chiều sâu nhất của Nghị quyết số 80 so với các văn kiện trước đây chính là sự nâng cấp toàn diện vai trò của văn hóa. Văn hóa không chỉ được xác định là mục tiêu, là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn được khẳng định là “hệ điều tiết” cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Khi văn hóa được nhìn nhận đúng vị trí, không chỉ đời sống tinh thần của người dân được nâng cao, mà còn góp phần tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước trong dài hạn. Xuyên suốt Nghị quyết số 80 là quan điểm: Phát triển văn hóa để hoàn thiện con người và phát triển con người để tiếp tục bồi đắp, sáng tạo các giá trị văn hóa. Con người vừa là mục tiêu, vừa là chủ thể, vừa là động lực của phát triển. Vì vậy, việc giáo dục đạo đức, lối sống phải bắt đầu từ gia đình, nhà trường và xã hội - tạo thành “hệ sinh thái” nuôi dưỡng con người phát triển toàn diện, có nhân cách, trí tuệ và trách nhiệm công dân.

GS, TS Từ Thị Loan, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa phát triển cộng đồng Việt Nam cho rằng: "Nghị quyết đã thể hiện một quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc tháo gỡ những 'điểm nghẽn' về thể chế, phân bổ nguồn lực đầu tư và đổi mới công tác quản lý. Mục tiêu cốt lõi là khơi thông mọi tiềm năng sáng tạo của xã hội, giúp văn hóa thực sự trở thành một trụ cột của phát triển bền vững. Từ đó, tạo ra những động lực mới để văn hóa không chỉ đồng hành mà còn đi trước mở đường cho sự phát triển, đúng như tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi".

Từ thực tiễn hoạt động nghệ thuật, Nghệ sĩ, giám tuyển nghệ thuật Nguyễn Quốc Hoàng Anh cho rằng, việc đặt văn hóa vào trung tâm sẽ mở ra nhiều cơ hội cho các ngành công nghiệp sáng tạo phát triển, từ mỹ thuật, điện ảnh đến thiết kế và truyền thông. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là yêu cầu phải có những cơ chế cụ thể để chuyển hóa tinh thần của nghị quyết thành hành động, nếu không có sự đầu tư bài bản và lâu dài, văn hóa sẽ khó phát huy hết vai trò như một động lực thực sự.

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện các nghị quyết của của Bộ Chính trị diễn ra vào sáng 25/2, khi truyền đạt những nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 80, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng - Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh: Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về "Phát triển văn hóa Việt Nam" được ban hành trong bối cảnh đặc biệt. Năm 2025, Đảng ta đã ban hành 7 nghị quyết mang ý nghĩa đột phá chiến lược trên các lĩnh vực trọng yếu, chuẩn bị cho việc hoàn thiện dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng. Trong tổng thể đó, Nghị quyết số 80 thể hiện sự đồng bộ, hài hòa và tương thích với định hướng chiến lược chung, trong đó, văn hóa và con người được đặt ở vị trí trung tâm của phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết 80 không chỉ mang ý nghĩa định hướng, mà đặt ra yêu cầu chuyển biến rõ ràng trong nhận thức và hành động của toàn xã hội. Khi văn hóa thực sự thấm sâu vào đời sống, trở thành nền tảng cho mỗi quyết sách, sự phát triển sẽ được dẫn dắt theo hướng hài hòa và bền vững hơn, để văn hóa không chỉ hiện diện trong lời nói, mà trở thành động lực nội sinh, góp phần định hình con đường phát triển lâu dài của đất nước.

Thanh Duyên