Đánh thức tiềm năng du lịch xã đảo Cái Chiên (Quảng Ninh)

Xã đảo Cái Chiên sở hữu lợi thế du lịch sinh thái vượt trội nhờ sự giao hòa giữa biển xanh, cát trắng, rừng phi lao và những cánh đồng lúa giữa lòng đảo. Ảnh: TTXVN phát

Nội lực từ "viên ngọc thô" và những giá trị di sản

Nằm cách đất liền khoảng 20km, xã đảo Cái Chiên từ lâu được ví như một "viên ngọc thô" đầy quyến rũ. Với diện tích 2.500ha, địa phương này hội tụ đầy đủ các yếu tố của một thiên đường du lịch sinh thái: Những bãi cát trắng trải dài, nước biển trong xanh soi bóng rặng phi lao cổ thụ và những cánh đồng lúa xanh mướt giữa lòng đảo.

Vượt lên trên vẻ đẹp thiên nhiên, sức hấp dẫn của Cái Chiên còn nằm ở chiều sâu văn hóa của cư dân làng biển Bắc Bộ. Dấu ấn ấy kết tinh tại cụm di tích đình - miếu Cái Chiên, nơi thờ các vị Thành hoàng có công khai khẩn đất đai, bảo vệ bờ cõi. Năm 2026 đánh dấu cột mốc quan trọng khi Lễ hội đình - miếu Cái Chiên được phục dựng sau 77 năm, trở thành "cột mốc văn hóa" khẳng định chủ quyền và tâm hồn người dân biển đảo.

Xã đảo Cái Chiên được ví như "viên ngọc thô" hấp dẫn du khách. Ảnh: TTXVN phát

Ông Hoàng Văn Hải, Bí thư Đảng ủy xã Cái Chiên khẳng định, xã xác định văn hóa bản địa là cái gốc để phát triển du lịch bền vững. Cái Chiên sẽ không đi theo hướng bê tông hóa hay các dịch vụ giải trí ồn ào. Định hướng của xã là đưa du khách đến với những trải nghiệm thực thụ, ‘chạm tay vào thiên nhiên’ thông qua các sản phẩm đặc thù như, phục dựng lễ hội, bảo tồn gen quý gà râu, hay tổ chức không gian âm nhạc nghệ thuật giữa quảng trường biển. Mục tiêu là tạo ra điểm đến mang đậm tính nguyên bản và lãng mạn. Ông Hải cũng khẳng định, khi nhu cầu của du khách nâng lên, lượt khách tăng, địa phương sẽ có phương án đảm bảo đáp ứng các dịch vụ.

Sự kết hợp giữa du lịch sinh thái và du lịch tâm linh đã tạo nên sức hút mạnh mẽ. Năm 2025, xã đảo đã đón khoảng 150.000 lượt khách, doanh thu dịch vụ tăng trưởng ấn tượng. Bước sang năm 2026, địa phương đặt mục tiêu đón trên 200.000 lượt khách. Để đạt được con số cao nhất từ trước đến nay, xã Cái Chiên đã chủ động xây dựng lộ trình phát huy giá trị văn hóa gắn với du lịch. Đặc biệt, dự án Tu bổ, tôn tạo di tích đình, miếu Cái Chiên trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030 sẽ là đòn bẩy quan trọng, với kỳ vọng xây dựng Cái Chiên thành điểm đến hấp dẫn, nơi du khách không chỉ đến ngắm cảnh mà còn để thấu hiểu lịch sử và tâm hồn người dân biển đảo.

Ông Nguyễn Quân (sinh năm 1964), du khách từ Hà Nội chia sẻ, Cái Chiên có vẻ đẹp thanh bình, thời gian di chuyển từ đất liền ra đảo mất hơn 10 phút, môi trường thiên nhiên, con người thân thiện. Tuy nhiên, để giữ chân du khách lâu hơn, ông Quân mong muốn địa phương tiếp tục đa dạng hóa các sản phẩm trải nghiệm và đặc biệt là nâng cấp hạ tầng bến bãi, giao thông giúp việc tiếp cận đảo thuận tiện, chuyên nghiệp hơn.

Chiến lược hạ tầng và chuyên nghiệp hóa để bứt phá

Dù sở hữu tiềm năng to lớn nhưng thực tế du lịch Cái Chiên vẫn đối mặt không ít "nút thắt" về hạ tầng kết nối, điện nước và tính chuyên nghiệp của nguồn nhân lực. Để đón đầu vận hội mới, chính quyền địa phương đang triển khai chiến dịch tổng lực nhằm thay đổi diện mạo xã đảo.

Về vấn đề này, ông Đồng Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Cái Chiên cho biết, năm 2026 là năm bản lề để xã thực hiện các dự án hạ tầng chiến lược. Cái Chiên đang đẩy nhanh tiến độ dự án đường kết nối ra các cửa ngõ, đồng thời khảo sát đầu tư bến cảng mới tại khu vực Hòn Miếu đảm bảo an toàn cho tàu thuyền, đồng thời quyết liệt chấn chỉnh tác phong dịch vụ, từ trang phục đến thái độ ứng xử của đội ngũ lái xe điện, lái xuồng, hướng tới sự văn minh và chuyên nghiệp cao nhất, mang lại trải nghiệm tốt nhất cho du khách. Hướng tới sẽ là sản phẩm du lịch bốn mùa thay vì chỉ tập trung vào các mùa cao điểm.

Hiện nay, năng lực lưu trú của xã đã có sự chuyển biến rõ rệt với 23 cơ sở, công suất 237 phòng, cùng sự góp mặt của các khu nghỉ dưỡng cao cấp. Tuy nhiên, mô hình du lịch cộng đồng (homestay) vẫn là nét đặc sắc riêng có, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Anh Phạm Văn Tài, chủ nhà nghỉ Huấn Khải (thôn Cái Chiên) chia sẻ, gia đình làm dịch vụ homestay kết hợp trải nghiệm bắt ốc, câu mực đêm. Du khách rất thích nếp sống giản dị và hải sản tươi ngon do chính ngư dân đánh bắt. Cơ sở của gia đình luôn cố gắng giúp khách đến đây cảm thấy ấm áp như trở về nhà. Khi hạ tầng xã được đầu tư, chỉnh trang vào cuối năm 2025, càng có thêm động lực để gia đình nâng cấp dịch vụ của mình.

Khu du lịch Đầu Rồng Resort tại xã Cái Chiên. Ảnh: TTXVN phát

Để tạo nền tảng pháp lý cho sự phát triển dài hạn, xã Cái Chiên đang hoàn thiện hai đề án quan trọng: Đề án phát triển kinh tế biển và Đề án phát triển du lịch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2040. Đây sẽ là cơ sở để thu hút các nhà đầu tư chiến lược, đồng thời mở rộng liên kết vùng với chuỗi du lịch Móng Cái - Vân Đồn - Cô Tô.

Không chỉ dừng lại ở hạ tầng vật chất, cái chiên còn chú trọng "hạ tầng số" và truyền thông. Việc phối hợp thực hiện chương trình "Chuyến xe âm nhạc xanh 2026" trên sóng VTV3 và sự kiện "Cái Chiên chào hè 2026" với công nghệ Visual LED hiện đại được kỳ vọng sẽ tạo ra làn sóng truyền thông mạnh mẽ, đưa thương hiệu “Du lịch Cái Chiên - hoang sơ và nguyên bản” vươn xa.

Với sự cộng hưởng từ định hướng đúng đắn của lãnh đạo, sự đồng lòng của người dân và sự hỗ trợ nguồn lực từ tỉnh, Cái Chiên đang hội tụ đầy đủ các điều kiện cần và đủ. "Viên ngọc thô" Cái Chiên giờ đây không còn lặng lẽ giữa sóng nước Đông Bắc mà đang tự tin tỏa sáng, hứa hẹn một tương lai "cất cánh" rực rỡ, trở thành biểu tượng của du lịch biển đảo bền vững.

Thanh Vân (TTXVN)