Đánh thức tiềm năng du lịch đường sông và đầm phá

Khung cảnh bình yên vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai xứ Huế. Ảnh: Mai Trang/TTXVN

Du khách yêu thích trải nghiệm vùng đầm phá

Nếu hệ thống di sản tạo nên chiều sâu văn hóa và giàu bản sắc cho Huế, thì hệ thống sông ngòi và vùng đầm phá là nguồn tài nguyên thiên nhiên giàu tiềm năng, còn nhiều dư địa để khai thác.

Huế sở hữu các hệ thống sông chính gồm: Hương, Bồ và Ô Lâu cùng hệ đầm phá Tam Giang-Cầu Hai trải dài gần 70km, được xem là hệ đầm phá nước lợ lớn nhất Đông Nam Á. Đây không chỉ là nơi có hệ sinh thái đa dạng, cảnh quan đặc sắc mà còn lưu giữ văn hóa, tập quán đặc trưng của cư dân vùng sông nước.

Ngoài hệ thống sông ngòi tự nhiên, Huế còn có nhiều sông được đào thời nhà Nguyễn. Đó là sông Ngự Hà ở trong lòng Kinh thành Huế. Sông Đông Ba hay còn gọi là Tả Hộ Thành Hà chạy dọc rìa phía Đông của Kinh thành Huế nối với chợ Đông Ba và khu phố cổ Gia Hội, rồi xuôi về phố cổ Bao Vinh - nơi một thời là thương cảng sầm uất của Đàng Trong.

Những năm gần đây, du lịch đường thủy ở Huế được quan tâm đầu tư với nhiều hoạt động. Tham quan cảnh quan đôi bờ và nghe ca Huế trên sông Hương thơ mộng bằng thuyền rồng, tiếp tục thu hút du khách. Ngồi thuyền ngắm cảnh và trải nghiệm các điểm đến ven sông Ngự Hà và Đông Ba cũng đang thu hút ngày càng đông du khách.

Chị Lê Uyên, đến từ tỉnh Quảng Trị chia sẻ, ngồi trên thuyền lướt nhè nhẹ giữa dòng sông Ngự Hà và Đông Hà ngắm nhìn những di tích và phố cổ Gia Hội cổ kính rêu phong, cùng không gian xanh và cuộc sống yên bình bên đôi bờ mang lại thêm trải nghiệm và góc nhìn thú vị về Cố đô Huế trầm mặc, cổ kính.

Đặc biệt, trải nghiệm khung cảnh hoang sơ và thoáng đãng, cùng cuộc sống của dân cư vùng đầm phá Tam Giang, đang thu hút rất đông du khách trong nước và quốc tế khi đến Huế. Trong đó, Đầm Chuồn, phường Mỹ Thượng trong khu vực phá Tam Giang vào mùa Hè là thời điểm đẹp nhất để ngắm cảnh, trải nghiệm giữa mênh mông nước và gió, thưởng thức ẩm thực mang hương vị đồng quê.

Đến với Đầm Chuồn, du khách ưu thích nhất là lúc bình minh và hoàng hôn trong ngày. Sáng sớm, khi mặt trời vừa ló rạng, Đầm Chuồn như một tấm gương khổng lồ giữa không gian gần như tĩnh lặng, chỉ có tiếng mái chèo khua nước của ngư dân hành nghề từ xa vọng lại. Những chiếc thuyền nhỏ sau một đêm đánh bắt lần lượt trở về bến lúc rạng sáng mang theo cá, tôm, cua còn tươi rói. Bến cá nơi đây là chợ nổi mang nét riêng, đậm bản sắc xứ Huế - nhẹ nhàng, chậm rãi và bình dị. Cảnh hoàng hôn ở Đầm Chuồn rất cuốn hút du khách, nhiều người chọn ngồi ở các nhà nổi giữa đầm, vừa ngắm chiều buông xuống vừa thưởng thức ẩm thực miền nước lợ.

Anh Sanchez, du khách đến từ Tây Ban Nha chia sẻ, anh đã khám phá Huế với Đại Nội, các lăng tẩm, cung điện và sông Hương nhưng trải nghiệm trên Đầm Chuồn mang lại cảm giác mới mẻ, rất thú vị bởi cảnh quan, cuộc sống của người dân ở đây bình yên và gần gũi.

Du khách tham quan trên Đầm Chuồn, thành phố Huế, bằng ghe thuyền. Ảnh: Nguyên Lý/TTXVN

Ngoài Đầm Chuồn, ở trên và ven phá Tam Giang còn nhiều điểm đến hấp dẫn như Cồn Tè, rừng ngập mặn nguyên sinh Rú Chá, phường Hóa Châu; rừng ngập mặn Ngư Mỹ Thạnh, xã Đan Điền và các làng chài ven phá. Đầm Lập An, xã Chân Mây – Lăng Cô nằm bên vịnh đẹp thế giới Lăng Cô cũng là điểm đến thu hút đông đảo du khách.

Các điểm đến này ngày càng thu hút du khách nhờ vẻ đẹp hoang sơ, yên bình, mang đến cho du khách trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên và cư dân địa phương. Các sản phẩm như ngắm bình minh hay hoàng hôn trên phá Tam Giang, đi thuyền khám phá ngư dân hành nghề đánh bắt thủy sản, tham quan rừng ngập mặn, thưởng thức đặc sản vùng nước lợ… đang dần tạo thêm “màu sắc” mới cho du lịch Huế.

Thu hút thêm du khách, sinh kế của người dân ở ven phá Tam Giang được cải thiện. Ông Nguyễn Văn Ý làm dịch vụ du lịch trên phá Tam Giang chia sẻ, trước đây gia đình chỉ sống bằng nghề đánh bắt thủy sản. Bây giờ, khách du lịch đến Đầm Chuồn nhiều hơn, tạo cơ hội cho người dân làm thêm dịch vụ trải nghiệm, đưa khách đi tham quan, phục vụ ăn uống, có thêm thu nhập, cải thiện đời sống.

Khai thác hiệu quả và bền vững

Trong 6 tháng đầu năm 2026, lượng khách du lịch đến thành phố Huế đạt hơn 4,3 triệu lượt, tăng 30%; tổng thu từ du lịch khoảng 10.300 tỷ đồng, tăng trên 56%; so với cùng kỳ năm 2025. Ngoài sản phẩm chủ lực là di sản văn hóa, du lịch sinh thái và trải nghiệm đường sông, vùng đầm phá đóng góp ngày càng lớn vào thu hút khách của ngành du lịch Huế.

Tuy nhiên, du lịch sông và vùng đầm phá còn chưa khai thác hết tiềm năng. Nguyên nhân là do hạ tầng và cơ sở dịch vụ chưa đáp ứng nhu cầu, du lịch sinh thái và trải nghiệm chưa có nhiều sản phẩm thật sự hấp dẫn, sự liên kết giữa các địa phương và tour tuyến còn hạn chế, hoạt động du lịch sông và đầm phá diễn ra chủ yếu theo mùa.

Khu vực Đầm Chuồn, Cồn Tè, rừng ngập mặn Rú Chá ở trong, ven phá Tam Giang có tiềm năng rất lớn để phát triển các loại hình du lịch sinh thái, trải nghiệm và cộng đồng, do có lợi thế cảnh quan tự nhiên, văn hóa đặc sắc. Thế nhưng đường đến Đầm Chuồn, Cồn Tè, rừng Rú Chá ven phá Tam Giang hiện chỉ là đường bê tông rộng khoảng 4m, xe ô tô loại 5 chỗ tránh nhau cũng khó.

Là người ưu thích du lịch sinh thái và trải nghiệm, anh Nguyễn Trung đến từ Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, với việc dần hoàn thiện các trục giao thông trọng điểm quốc gia Bắc – Nam và Đông – Tây, nhiều cá nhân hoặc gia đình chọn tự lái xe ô tô đi du lịch. Do đó, ở các điểm đến họ mong muốn có đường giao thông thông thoáng, có chỗ đậu xe mới cảm thấy yên tâm, thư thái để trải nghiệm.

Cầu vượt cửa biển Thuận An, phường Thuận An dài 2,36km, thông xe kỹ thuật vào ngày 30/4/2026 là điểm nhấn hạ tầng chiến lược, tạo động lực đột phá cho phát triển kinh tế, du lịch biển và đầm phá của Huế. Công trình ở vị trí tiếp giáp giữa phá Tam Giang và biển, giúp rút ngắn thời gian kết nối giữa trung tâm thành phố và vùng ven biển, đầm phá ở phía Đông, tạo điểm nhấn cảnh quan thu hút khách du lịch. Từ khi cầu vượt cửa biển Thuận An thông xe, du khách đến các điểm du lịch cộng đồng, sinh thái vùng ven phá Tam Giang như Cồn Tè, Rú Chá, Hải Dương… ngày càng nhiều.

Chủ tịch UBND phường Thuận An Lê Đình Phong thông tin, cầu vượt biển Thuận An cùng đường dẫn hai phía đầu cầu, giúp phát huy thế mạnh của địa phương ven biển và đầm phá, tập trung phát triển dịch vụ du lịch thành ngành kinh tế chủ lực, tạo ra bước đột phá thúc đẩy kinh tế. Địa phương phát triển các sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng biển; sinh thái và cộng đồng trên phá Tam Giang; văn hóa, lễ hội của cộng đồng cư dân ven biển, đầm phá. Địa phương chú trọng phát huy, bảo tồn hệ sinh thái đầm phá Tam Giang, để khai thác du lịch bền vững, bảo vệ môi trường sinh thái, trong đó tập trung thực hiện phân loại, xử lý rác tại nguồn trong các khu du lịch, khu dân cư ven phá.

Thời gian tới, địa phương ưu tiên đầu tư các trục đường lớn kết nối ven biển và ven phá Tam Giang tại Phú Thuận, Phú Hải và Quảng trường bãi tắm Thuận An nhằm tạo trục không gian cảnh quan ven biển - đầm phá, kết nối từ biển Thuận An - cầu vượt biển Thuận An - phá Tam Giang - cầu Tam Giang, thành một trục du lịch sinh thái chủ đạo.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn, phát triển du lịch đầm phá phải đặt yêu cầu bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên lên hàng đầu, chú trọng khai thác hiệu quả cảnh quan tự nhiên, ẩm thực đặc trưng, nghề truyền thống, hoạt động ngư nghiệp. Thành phố đầu tư hệ thống giao thông kết nối Đầm Chuồn - Rú Chá - Thuận An để hình thành tuyến tham quan liên hoàn giữa không gian đầm phá, rừng ngập mặn và du lịch biển.

Nguyên Lý (TTXVN)