Đăng ký xét tuyển đại học năm 2026: Thí sinh chọn ngành thực chất hơn

Chọn đúng ngành thay vì đăng ký nhiều nguyện vọng

Kết thúc thời gian đăng ký xét tuyển đại học năm 2026, cả nước có 874.811 thí sinh nhập nguyện vọng trên Hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD&ĐT, với tổng cộng 7.180.860 nguyện vọng. So với mùa tuyển sinh năm 2025, số thí sinh đăng ký xét tuyển tăng hơn 25.200 em, tương đương gần 3%, trong khi bình quân mỗi thí sinh đăng ký khoảng 8,2 nguyện vọng.

Đánh giá về bức tranh tuyển sinh năm nay, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho rằng những con số trên cho thấy nhu cầu học tập bậc đại học tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên, mục tiêu của công tác tuyển sinh không phải khuyến khích thí sinh đăng ký thật nhiều nguyện vọng, mà là giúp các em lựa chọn đúng ngành, phù hợp với năng lực, sở trường, điều kiện học tập và định hướng nghề nghiệp lâu dài.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, tỉ lệ nhập học so với chỉ tiêu tuyển sinh đã tăng từ 82,45% năm 2023 lên 85,23% năm 2024 và khoảng 90% năm 2025. Dù vậy, số lượng đăng ký xét tuyển vẫn luôn cao hơn số nhập học thực tế, bởi không phải tất cả thí sinh đăng ký đều đủ điều kiện trúng tuyển và cũng không phải mọi thí sinh trúng tuyển đều quyết định nhập học.

Một điều thí sinh cần lưu ý là phải phân biệt rõ giữa đăng ký xét tuyển, trúng tuyển và nhập học. Việc đăng ký nguyện vọng mới là bước đầu của quá trình tuyển sinh. Một thí sinh có thể đăng ký nhiều nguyện vọng, nhưng sau khi hệ thống xử lý nguyện vọng chung, mỗi thí sinh chỉ được xác định trúng tuyển vào một nguyện vọng cao nhất đáp ứng đầy đủ điều kiện. Sau khi trúng tuyển, thí sinh vẫn phải xác nhận nhập học và hoàn tất các thủ tục theo quy định mới chính thức trở thành sinh viên của cơ sở đào tạo.

STEM tiếp tục thu hút thí sinh

Một trong những điểm nổi bật của mùa tuyển sinh năm 2026 là sức hút của các ngành STEM và các nhóm ngành được Nhà nước ưu tiên phát triển.

Năm nay, có 467.590 thí sinh đăng ký xét tuyển vào các ngành STEM, chiếm khoảng 53,4% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển, với 2.368.179 nguyện vọng, tương đương gần 33% tổng số nguyện vọng.

Đối với 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, có 331.693 thí sinh đăng ký, tương đương gần 38% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển, với 1.291.839 nguyện vọng.

Thống kê cũng cho thấy, hơn một nửa số thí sinh đăng ký xét tuyển năm nay có ít nhất một lựa chọn thuộc nhóm ngành STEM và hơn một phần ba có lựa chọn thuộc 15 nhóm ngành được Nhà nước xác định ưu tiên phát triển. Điều này cho thấy nhận thức của thí sinh và phụ huynh về vai trò của khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học đang có chuyển biến tích cực. Các chính sách học bổng, hỗ trợ người học, triển vọng nghề nghiệp, nhu cầu nhân lực và công tác hướng nghiệp đã góp phần tạo thêm động lực cho lựa chọn này.

Tuy nhiên, số liệu đăng ký mới phản ánh mức độ quan tâm ban đầu. Hiệu quả của chủ trương phát triển nguồn nhân lực STEM sẽ được thể hiện rõ hơn qua số lượng nhập học, chất lượng đầu vào, tỉ lệ duy trì học tập, kết quả tốt nghiệp và khả năng đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời gian tới.

Trong các lĩnh vực STEM, Máy tính và Công nghệ thông tin tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn với 154.016 thí sinh đăng ký, chiếm gần 18% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển, với hơn 415.000 nguyện vọng. Lĩnh vực Khoa học tự nhiên cũng ghi nhận hơn 43.700 thí sinh đăng ký với khoảng 63.800 nguyện vọng. Đây là những tín hiệu tích cực trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành công nghệ nền tảng, làm thay đổi yêu cầu về nguồn nhân lực ở hầu hết các lĩnh vực kinh tế - xã hội.

Ngay sau khi kết thúc đăng ký xét tuyển, thí sinh bắt đầu thực hiện việc nộp lệ phí xét tuyển đối với các nguyện vọng thuộc diện phải nộp lệ phí. Từ ngày 15.7, thí sinh thực hiện nộp lệ phí theo từng khu vực.

Năm 2026, Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Công an và các đơn vị liên quan tổ chức thanh toán lệ phí qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, kết nối với Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung. Sự phối hợp này bao gồm chuẩn bị hạ tầng, xác thực dữ liệu, kết nối các kênh thanh toán, cập nhật trạng thái giao dịch và tổ chức đối soát nhằm giảm thiểu tình trạng nghẽn mạng khi số lượng lớn thí sinh cùng truy cập, đồng thời hạn chế tình trạng giao dịch đã hoàn thành nhưng trạng thái chưa được cập nhật trên Hệ thống.

HOÀNG HƯƠNG