Đăng kiểm viên chứng nhận xe cải tạo, kiểm tra xe nhập khẩu phải có bằng đại học

Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư số 22/2026/TT-BXD, quy định về tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên; cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Đối với các vị trí thử nghiệm an toàn, thử nghiệm phụ tùng và thử nghiệm khí thải, tiêu thụ năng lượng xe cơ giới, yêu cầu tốt nghiệp tối thiểu cao đẳng chuyên ngành kỹ thuật. Ảnh: BCP

Phạm vi điều chỉnh và điều kiện về lý thuyết, thực hành

Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, được sửa đổi bổ sung bởi Luật số 118/2025/QH15, và Nghị định số 33/2025/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ của Bộ Xây dựng.

Phạm vi điều chỉnh bao gồm: tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên; cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ.

Tiêu chuẩn trình độ chuyên môn được phân cấp rõ ràng theo từng loại công việc. Theo Điều 5 Thông tư về tiêu chuẩn đối với đăng kiểm viên thực hiện công việc định khí thải xe mô tô, xe gắn máy chỉ cần tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc tương đương và có một trong các chứng chỉ sơ cấp nghề liên quan đến xe cơ giới; hoặc chứng chỉ đào tạo chuyên môn do nhà sản xuất xe mô tô, xe gắn máy cấp về bảo hành hoặc bảo dưỡng hoặc sửa chữa.

Đăng kiểm viên thực hiện kiểm định an toàn kỹ thuật xe cơ giới và xe máy chuyên dùng phải tốt nghiệp trung cấp chuyên ngành kỹ thuật và có ít nhất 12 tháng kinh nghiệm thực tế.

Đối với công việc chuyên môn quy định tại điểm d khoản 1 Điều 4 Thông tư này yêu cầu phải tốt nghiệp đại học chuyên ngành kỹ thuật liên quan đến xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, có chứng chỉ đăng kiểm viên thực hiện công việc chuyên môn kiểm định xe cơ giới hoặc kiểm định xe máy chuyên dùng và có thời gian thực hiện công việc chuyên môn kiểm định xe cơ giới hoặc kiểm định xe máy chuyên dùng tối thiểu 12 tháng.

Đối với các vị trí thử nghiệm an toàn, thử nghiệm phụ tùng và thử nghiệm khí thải, tiêu thụ năng lượng xe cơ giới, yêu cầu tốt nghiệp tối thiểu cao đẳng chuyên ngành kỹ thuật. Ngoài ra, một số vị trí còn yêu cầu có giấy phép lái xe ô tô còn hiệu lực.

Bên cạnh yêu cầu trình độ, Thông tư chú trọng đặc biệt đến đào tạo đạo đức nghề nghiệp. Nội dung tập huấn lý thuyết bao gồm: quy định về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động đăng kiểm; văn hóa ứng xử, kỹ năng giao tiếp; quy định tiếp công dân và giải quyết đơn thư; cùng kiến thức kỹ thuật, vận hành thiết bị và sử dụng phần mềm nghiệp vụ. Qua đó, góp phần xây dựng đội ngũ đăng kiểm viên có phẩm chất, năng lực, tận tâm phục vụ nhân dân.

Quy trình tập huấn và sát hạch được quy định chặt chẽ theo hai giai đoạn: lý thuyết và thực hành. Học viên phải đạt từ 70% điểm tối đa trở lên trong bài kiểm tra lý thuyết mới được chuyển sang giai đoạn thực hành. Nếu không đạt, được kiểm tra lại một lần; trường hợp vẫn không qua phải tập huấn lại từ đầu. Sau khi có kết quả lý thuyết đạt, học viên có 45 ngày để hoàn thành tập huấn thực hành, nếu quá thời hạn phải học lại lý thuyết.

Giai đoạn thực hành được hướng dẫn bởi đăng kiểm viên có ít nhất 12 tháng kinh nghiệm trở lên. Kỳ kiểm tra nghiệp vụ cuối khóa do cơ sở tập huấn phối hợp với Cục Đăng kiểm Việt Nam tổ chức, với giám khảo thực hành phải có ít nhất 60 tháng kinh nghiệm. Kết quả kiểm tra có giá trị trong 06 tháng kể từ ngày ban hành Thông báo kết quả để thực hiện việc cấp mới, cấp lại chứng chỉ đăng kiểm viên.

Chứng chỉ bị tạm đình chỉ 30 ngày trong các trường hợp nào?

Thông tư quy định thời gian thực hành cụ thể tùy từng nghiệp vụ. Với kiểm định xe cơ giới, học viên có trên 24 tháng kinh nghiệm cần thực hành tối thiểu 1 tháng với ít nhất 100 xe/công đoạn; học viên từ 12 đến 18 tháng kinh nghiệm phải thực hành tối thiểu 3 tháng với 300 xe/công đoạn. Với kiểm tra, chứng nhận chất lượng xe nhập khẩu, thời gian thực hành từ 6 đến 12 tháng tùy kinh nghiệm, với số hồ sơ đánh giá từ 100 đến 200 bộ.

Về cấp và quản lý chứng chỉ, Thông tư quy định chứng chỉ đăng kiểm viên được cấp không thời hạn. Tuy nhiên, đăng kiểm viên phải định kỳ tham gia tập huấn bổ sung: không quá 5 năm/lần đối với nhóm kiểm định khí thải mô tô và không quá 3 năm/lần đối với các nhóm công việc còn lại.

Hồ sơ cấp mới, cấp lại được tiếp nhận trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng dịch vụ công Quốc gia; thời hạn xử lý là 5 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ. Chứng chỉ được trả dưới dạng bản điện tử, trừ trường hợp cá nhân có nhu cầu nhận bản giấy.

Thông tư phân định rõ thẩm quyền quản lý giữa Trung ương và địa phương. Cục Đăng kiểm Việt Nam cấp và quản lý chứng chỉ cho đăng kiểm viên thực hiện chứng nhận xe cải tạo và toàn bộ nhóm công việc liên quan đến xe nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp trên phạm vi toàn quốc.

Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cấp và quản lý chứng chỉ đăng kiểm viên kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng và kiểm định khí thải tại địa phương.

Các chế tài xử lý vi phạm cũng được quy định chặt chẽ. Chứng chỉ bị tạm đình chỉ 30 ngày trong các trường hợp: làm sai lệch kết quả kiểm định, gây phiền hà cho người dân hoặc không thực hiện nhiệm vụ mà không có lý do chính đáng.

Chứng chỉ bị thu hồi khi đăng kiểm viên cố ý làm sai lệch kết quả, dùng phần mềm sửa dữ liệu phương tiện để hợp thức hóa thông tin, làm giả hồ sơ cấp chứng chỉ, bị kết tội bằng bản án có hiệu lực liên quan đến hoạt động kiểm định hoặc bị tạm đình chỉ từ 3 lần trở lên trong 12 tháng liên tục.

Trường hợp bị thu hồi do làm sai lệch cố ý hoặc giả mạo hồ sơ, phải sau 12 tháng mới được xét cấp lại.

Thông tư này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên; cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên; không áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên; cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.

Nguyên Khánh