Đảng Cộng hòa chia rẽ vì 'phát súng' tái chiến Iran của ông Trump

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn với Iran và nối lại các cuộc không kích đã đặt đảng Cộng hòa vào tình thế khó xử, buộc nhiều nghị sĩ phải lựa chọn giữa việc tiếp tục ủng hộ Tổng thống hoặc bày tỏ quan điểm thận trọng trước một cuộc xung đột có nhiều rủi ro.

Khi chiến sự bùng phát hồi cuối tháng 2, phần lớn lãnh đạo đảng Cộng hòa đồng thuận với mục tiêu xóa bỏ chương trình hạt nhân của Iran do ông Trump đề ra

. Tuy nhiên, sự ủng hộ này dần suy giảm khi chiến dịch quân sự kéo dài hơn dự kiến, trong khi giá năng lượng và nhiều mặt hàng thiết yếu tăng cao, tạo áp lực lên đời sống người dân Mỹ.

Một số nghị sĩ Cộng hòa công khai cảnh báo chiến tranh kéo dài có thể khiến đảng phải trả giá trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Việc ông Trump ký bản ghi nhớ hướng tới hòa bình với Iran hồi tháng trước từng giúp xoa dịu những lo ngại này. Tuy nhiên, bầu không khí nhanh chóng thay đổi khi ngày 8/7,

Tổng thống tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn và phát động trở lại các cuộc không kích nhằm vào Iran.

Theo Politico, nhiều nghị sĩ Cộng hòa lo ngại giá xăng tăng đúng vào mùa du lịch cao điểm sẽ khiến cử tri quay lưng với đảng.

Một nghị sĩ giấu tên cho rằng ông Trump dường như không đặt ưu tiên vào cuộc bầu cử giữa kỳ, trong khi các nghị sĩ mới là những người phải đối mặt với sức ép từ cử tri.

Ông Matthew Bartlett, chiến lược gia của đảng Cộng hòa, nhận định nước Mỹ đang đứng trước hai lựa chọn khó khăn là tiếp tục leo thang xung đột hoặc kéo dài các cuộc đàm phán thiếu hiệu quả.

Theo ông, thông điệp về kinh tế cũng như chính sách đối ngoại của chính quyền hiện trở nên thiếu nhất quán.

Những bất đồng trong nội bộ đảng Cộng hòa ngày càng rõ nét. Trước đó, cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ đều đã thông qua nghị quyết nhằm siết quyền phát động chiến tranh của Tổng thống đối với Iran.

Ngay cả một số nghị sĩ từng phản đối động thái này cũng cho rằng Nhà Trắng cần xin ý kiến Quốc hội trước khi mở rộng chiến dịch quân sự.

Trong khi đó, Nhà Trắng khẳng định ông Trump đang thực hiện cam kết ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời tin rằng việc loại bỏ mối đe dọa từ Tehran sẽ giúp ổn định giá năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Sau khi lệnh ngừng bắn sụp đổ, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã tiến hành nhiều đợt không kích, đánh trúng khoảng 170 mục tiêu quân sự của Iran trong hai ngày.

Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào những cơ sở quân sự của Mỹ tại Qatar, Bahrain, Kuwait và Jordan.

Song song với diễn biến trên chiến trường, Quốc hội Mỹ cũng xuất hiện tranh cãi về khoản ngân sách bổ sung 67 tỷ USD dành cho chiến dịch quân sự.

Nhiều nghị sĩ thuộc cả hai đảng yêu cầu Lầu Năm Góc giải trình cụ thể kế hoạch sử dụng nguồn kinh phí này.

Đến nay, nội bộ đảng Cộng hòa vẫn chưa có tiếng nói thống nhất. Một số nghị sĩ theo đường lối cứng rắn kêu gọi tiếp tục gia tăng sức ép quân sự để buộc Iran nhượng bộ và mở lại eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, nhiều người khác cho rằng ưu tiên hàng đầu của cử tri vẫn là kiểm soát lạm phát và giảm chi phí sinh hoạt.

Theo họ, nếu chiến sự tiếp tục kéo dài và giá nhiên liệu tăng cao, đảng Cộng hòa có thể phải đối mặt với nhiều bất lợi trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.

Việt Hùng