Đàm phán Mỹ-Iran: Hai bên ra tuyên bố trái ngược về thanh sát hạt nhân, Tehran cự tuyệt một điều

Trên trang mạng Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết: "Iran đã hoàn toàn đồng ý cho phép thanh sát hạt nhân ở mức cao nhất trong thời gian rất dài trong tương lai. Điều này sẽ bảo đảm 'tính minh bạch hạt nhân'".

Ông nói thêm: "Dựa trên điều này và các nhượng bộ lớn khác mà Iran đưa ra, tôi đã đồng ý để eo biển Hormuz mở cửa, không có thêm bất kỳ cuộc phong tỏa hải quân nào. Tuy nhiên, tất cả các tàu vẫn đang được triển khai tại chỗ trong trường hợp cần tái thiết lập phong tỏa - điều mà vào thời điểm này là rất khó xảy ra".

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei khẳng định, các quan chức nước này không có cuộc gặp nào với Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi tại Thụy Sỹ và hiện chưa có kế hoạch cho phép cơ quan này thanh sát các cơ sở hạt nhân bị hư hại trong chiến sự.

Iran đã hạn chế hoạt động thanh sát của IAEA kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích đầu tiên vào năm ngoái, đồng thời đình chỉ hoàn toàn việc thanh sát sau khi xung đột bùng phát trở lại vào tháng 2 năm nay.

Washington đang tiến hành đàm phán với Tehran về các vấn đề then chốt như tương lai chương trình hạt nhân của Cộng hòa Hồi giáo, trong bối cảnh hai bên vừa ký một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông. Ông Trump cho biết các cuộc đàm phán đang "tiến triển tốt".

Về vấn đề tài sản bị phong tỏa, phía Iran tuyên bố bác bỏ mọi đề xuất cho phép Mỹ hoặc Qatar giám sát việc sử dụng các tài sản tài chính của Tehran được giải tỏa theo tiến trình đàm phán hạt nhân đang diễn ra với Washington.

Phát biểu tại Geneva, Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Ali Bahreini khẳng định, nước này là bên duy nhất có quyền quyết định cách thức sử dụng các tài sản được giải tỏa và sẽ không chấp nhận bất kỳ sự can thiệp hay ảnh hưởng nào từ các quốc gia khác đối với quá trình này.

Tuyên bố được đưa ra nhằm phản bác các phát biểu trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance cho rằng, Mỹ và Qatar sẽ có quyền giám sát việc sử dụng nguồn tiền nói trên nhằm bảo đảm không bị chuyển cho các hoạt động mà Washington coi là hỗ trợ khủng bố.

Trước đó, Tổng thống Trump cho biết, số tiền được giải tỏa sẽ chỉ được sử dụng để mua lương thực và thuốc men từ Mỹ, trong khi Phó Tổng thống Vance khẳng định Washington và Doha sẽ có vai trò phê duyệt các khoản chi tiêu.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei bác bỏ quan điểm này, nhấn mạnh Tehran sẽ đưa ra các quyết định dựa trên lợi ích quốc gia và lựa chọn nhà cung cấp theo các tiêu chí về giá cả và chất lượng mà không chấp nhận bất kỳ điều kiện ràng buộc nào từ bên ngoài.

Bảo Minh