Đàm phán Mỹ-Iran: Ấn định ngày nối lại đối thoại, IAEA xác nhận kế hoạch thanh sát hạt nhân

Hãng thông tấn Tân Hoa xã đưa tin, thông tin trên do người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan Tahir Andrabi công bố, đồng thời cho biết, Pakistan và Qatar hiện tiếp tục đóng vai trò trung gian thúc đẩy cũng như giám sát việc thực thi các thỏa thuận đạt được giữa Tehran và Washington.

Theo ông Andrabi, các cuộc tiếp xúc gần đây đã mang lại một số kết quả đáng kể, trong đó có việc thiết lập kênh liên lạc trực tiếp giữa Mỹ và Iran nhằm giảm nguy cơ hiểu lầm và nâng cao khả năng xử lý khủng hoảng. Islamabad hiện duy trì tham vấn thường xuyên với cả hai bên cũng như các đối tác liên quan để hỗ trợ tiến trình đàm phán.

Bộ Ngoại giao Pakistan khẳng định, các cuộc thương lượng kỹ thuật vẫn được duy trì dù có những giai đoạn tạm ngừng, đồng thời bày tỏ kỳ vọng việc nối lại đối thoại cấp chuyên gia vào cuối tháng sẽ tạo động lực cho các vòng tiếp xúc tiếp theo.

Trong một diễn biến liên quan, Tổng giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi xác nhận các thanh sát viên của cơ quan này sẽ tiến hành kiểm tra các cơ sở làm giàu urani của Iran.

Theo ông Grossi, việc thanh sát “chắc chắn sẽ diễn ra”, đồng thời nhấn mạnh thỏa thuận giữa Mỹ và Iran quy định rõ mọi hoạt động liên quan đến các cơ sở và vật liệu hạt nhân của Tehran sẽ nằm dưới sự giám sát của IAEA.

Theo giới quan sát, cơ chế thanh sát được xem là một trong những nội dung then chốt của tiến trình hiện nay, trong đó có việc giám sát quá trình pha loãng lượng urani được làm giàu ở mức cao xuống các mức thấp hơn.

Tuy nhiên, vấn đề tiếp cận các cơ sở hạt nhân của Iran vẫn còn tồn tại những khác biệt nhất định.

Trước đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết, Tehran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên IAEA quay trở lại nước này. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định nước này hiện chưa có kế hoạch cho phép thanh sát các cơ sở hạt nhân bị hư hại trong thời gian xung đột vừa qua.

Iran đã đình chỉ hợp tác với IAEA từ giữa năm 2025 theo một đạo luật của Quốc hội, với lý do cơ quan này không lên án các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở hạt nhân của nước này. Tuy vậy, Tehran vẫn khẳng định tiếp tục tuân thủ Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) và các nghĩa vụ bảo đảm liên quan.

Theo các nhà phân tích, việc nối lại đàm phán kỹ thuật cùng với kế hoạch thanh sát của IAEA là những bước đi quan trọng nhằm duy trì động lực đối thoại giữa Mỹ và Iran, đồng thời tạo cơ sở cho các cuộc thương lượng sâu hơn về chương trình hạt nhân và an ninh khu vực trong thời gian tới.

Bảo Minh