Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania: Tự hào là những chiến sĩ nơi tuyến đầu đối ngoại

Đại sứ Vũ Thanh Huyền - Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Thống nhất Tanzania, kiêm nhiệm Cộng hòa Kenya, Cộng hòa Dân chủ Liên bang Ethiopia, Cộng hòa Rwanda, Cộng hòa Uganda, Cộng hòa Burundi, Cộng hòa Liên bang Somalia và Đại diện của Việt Nam tại Liên minh châu Phi chia sẻ với Báo Thế giới và Việt Nam như vậy trước thềm Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33.

Phát huy vai trò những "trạm anten" nhạy bén nhất

Đảng và Nhà nước xác định đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, huy động nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước. Theo Đại sứ, các Cơ quan đại diện ở nước ngoài cần phát huy vai trò như thế nào để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới? Riêng tại Tanzania, Đại sứ quán đã và đang triển khai những định hướng gì để cụ thể hóa mục tiêu này?

Bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, các cơ quan đại diện (CQĐD) Việt Nam ở nước ngoài chính là những "trạm anten" nhạy bén nhất, đồng thời là lực lượng xung kích đi đầu trên mặt trận đối ngoại. Để thực hiện hiệu quả vai trò tiên phong, các CQĐD luôn cần xác định rõ mục tiêu, tập trung phát huy mạnh mẽ ba vai trò cốt lõi sau:

Thứ nhất, vai trò "cảm biến chiến lược" trong ngoại giao chính trị thông qua việc chủ động theo dõi, nghiên cứu và dự báo kịp thời các xu hướng dịch chuyển địa chính trị, địa kinh tế tại địa bàn. Từ đó, tham mưu sâu, chính xác hơn cho Lãnh đạo Đảng và Nhà nước các quyết sách linh hoạt, bảo vệ vững chắc lợi ích quốc gia, dân tộc từ sớm, từ xa và giúp giữ vững môi trường hòa bình, ổn định.

Thứ hai, vai trò "cầu nối và chất xúc tác" trong công tác ngoại giao kinh tế. Với nhiệm vụ đặt ngoại giao kinh tế làm động lực phát triển trung tâm. Mỗi CQĐD đều phải nỗ lực chủ động tìm kiếm, kết nối và thu hút các nguồn lực chất lượng cao bên ngoài từ vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản trị, thị trường,.. để phục vụ trực tiếp cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong nước, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam vươn ra biển lớn.

Thứ ba, vai trò “Đại sứ văn hóa và bảo hộ” trong công tác ngoại giao văn hóa và công tác cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, chúng tôi đã luôn phải trăn trở làm sao để lan tỏa mạnh mẽ giá trị, hình ảnh đất nước Việt Nam đổi mới, tự chủ và giàu bản sắc.

Bên cạnh đó, thực hiện tốt công tác bảo hộ công dân, pháp nhân Việt Nam ở nước ngoài để cùng xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, hỗ trợ đồng hành để dựng xây cộng đồng người Việt ở nước ngoài thành một nguồn lực quan trọng đóng góp cho quê hương.

Với khu vực Đông Phi nói chung và Tanzania nói riêng, đây là thị trường giàu tiềm năng và cũng là những người bạn truyền thống, thân thiết của Việt Nam từ trong lịch sử dân tộc.

Để cụ thể hóa mục tiêu chiến lược của Đảng, Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania đã và đang tập trung triển khai các định hướng trọng tâm nhằm thắt chặt tin cậy chính trị, tạo tiền đề cho hợp tác toàn diện thông qua việc tích cực thúc đẩy trao đổi đoàn các cấp, đặc biệt là tạo đột phá trong quan hệ cấp cao.

Hiện Đại sứ quán đang tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng hai nước để thúc đẩy chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Tanzania Samia Suluhu Hassan theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong thời gian tới.

Cá nhân Tổng thống Samia Suluhu Hassan luôn dành tình cảm đặc biệt trân quý và lòng ngưỡng mộ sâu sắc đối với lịch sử đấu tranh hào hùng cũng như những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội vượt bậc của Việt Nam hiện nay. Từ lâu, bà đã bày tỏ mong muốn đến thăm đất nước hình chữ S để trực tiếp chứng kiến sự đổi mới và học hỏi mô hình phát triển của Việt Nam.

Tập thể cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania luôn giữ vững tinh thần chủ động, vượt khó, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đưa quan hệ Việt Nam-Tanzania nói riêng và khu vực Đông Phi đi vào chiều sâu, thực chất, đóng góp hiệu quả vào công cuộc phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đại sứ quán đang nỗ lực tối đa để sớm hiện thực hóa chuyến thăm mang tính lịch sử này, tạo động lực mạnh mẽ đưa quan hệ song phương lên một nấc thang mới.

Cùng với đó, Đại sứ quán cũng nỗ lực tận dụng tối đa các cơ chế hợp tác song phương nhằm chuẩn bị cho Kỳ họp lần thứ 2 Ủy ban liên Chính phủ, củng cố nền tảng hữu nghị truyền thống lâu đời và tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hợp tác kinh tế.

Bên cạnh đó, Đại sứ quán cũng có những đóng góp hiệu quả vào công tác ngoại giao kinh tế, nâng tầm các dự án đầu tư như hỗ trợ, đồng hành sát sao cùng liên doanh viễn thông Halotel (Viettel) tại Tanzania, kết nối giúp Halotel tham gia sâu hơn và đến gần hơn với các cơ quan bộ ngành chính quyền của Tanzania. Đây cũng là doanh nghiệp mang tính biểu tượng và là cánh chim đầu đàn của doanh nghiệp Việt.

Tính đến nay, Halotel đã cán mốc 16,5 triệu thuê bao, đầu tư lũy kế hơn 1 tỷ USD vào hạ tầng và chính thức phủ sóng mạng 5G đến toàn bộ 26 vùng lãnh thổ của Tanzania. Đó là minh chứng sống động nhất cho uy tín, năng lực công nghệ và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Việt Nam tại châu Phi.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước thời gian gần đây đã liên tục tăng trưởng, theo thống kê khoảng 25-38%, sau 5 năm bất chấp biến động kinh tế toàn cầu. Điều đáng mừng không chỉ nằm ở sự tăng trưởng về mặt cơ học mà nằm ở tính chất bổ trợ lẫn nhau của hai nền kinh tế.

Tanzania hiện đã vươn lên thành một trong những quốc gia cung ứng hạt điều nguyên liệu lớn nhất cho các nhà máy chế biến của Việt Nam. Ngược lại, thị trường Đông Phi đang ngày càng ưa chuộng các sản phẩm công nghệ cao, linh kiện điện tử và hàng tiêu dùng chất lượng cao do Việt Nam sản xuất. Dư địa này chắc chắn sẽ còn mở rộng hơn nữa sau chuyến thăm chính thức của Tổng thống Samia Suluhu Hassan trong thời gian tới.

Với đặc thù và tiềm năng tại địa bàn, Đại sứ quán nỗ lực đẩy mạnh mô hình hợp tác nông nghiệp Nam-Nam. Tanzania có quỹ đất phì nhiêu rộng lớn nhưng thiếu công nghệ, trong khi Việt Nam có kinh nghiệm và kỹ thuật nông nghiệp hàng đầu. Đại sứ quán sẽ tiếp tục thúc đẩy các dự án hợp tác ba bên, chuyển giao công nghệ trồng trọt, nuôi trồng thủy sản nhằm giúp Tanzania đảm bảo an ninh lương thực, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho các chuyên gia và doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam.

Có thể thấy, dù xa xôi về địa lý và đối mặt với nhiều đặc thù khó khăn tại địa bàn, tập thể cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania vẫn luôn giữ vững tinh thần chủ động, vượt khó. Chúng tôi quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đưa quan hệ Việt Nam-Tanzania nói riêng và khu vực Đông Phi đi vào chiều sâu, thực chất, đóng góp hiệu quả vào công cuộc phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Ngoại giao kinh tế không thể đi theo lối mòn

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và biến động kinh tế toàn cầu ngày càng phức tạp, theo Đại sứ, CQĐD cần đổi mới phương thức hoạt động như thế nào để nâng cao hiệu quả ngoại giao kinh tế, chủ động tìm kiếm đối tác và mở rộng không gian hợp tác cho doanh nghiệp Việt Nam?

Bối cảnh thế giới hiện nay đã đặt ra những thách thức mới chưa từng có tiền lệ cùng với sự cạnh tranh địa chính trị gay gắt dẫn đến xu hướng dịch chuyển, đứt gãy các chuỗi cung ứng toàn cầu; đi kèm với đó là chủ nghĩa bảo hộ và các rào cản kỹ thuật ngày càng gia tăng.

Trong những "ma trận" biến động đó, ngoại giao kinh tế không thể đi theo lối mòn. Mỗi CQĐD Việt Nam ở nước ngoài bắt buộc phải tự đổi mới tư duy và phương thức hoạt động, chuyển trạng thái từ “hỗ trợ, kết nối thụ động” sang “chủ động kiến tạo và đồng hành” cùng doanh nghiệp.

Tại địa bàn Tanzania và khu vực Đông Phi, Đại sứ quán đã và đang triển khai đổi mới phương thức hoạt động trên 4 khía cạnh cốt lõi sau:

Thứ nhất, đổi mới tư duy chuyển từ "ngoại giao địa bàn" sang "ngoại giao mạng lưới liên khu vực". Về thực tế, các biến động kinh tế hiện nay không dừng lại ở biên giới một quốc gia. Đông Phi là một khối kinh tế liên kết sâu (EAC) và đang hội nhập vào thị trường toàn lục địa (AfCFTA).

Đại sứ quán không chỉ nhìn Tanzania như một thị trường đơn lẻ, mà định vị đây là "cửa ngõ và bệ phóng" để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Đông Phi với hơn 300 triệu dân. Chúng tôi chủ động thiết lập mạng lưới thông tin, kết nối với các cơ quan quản lý thương mại liên vùng, các hiệp hội doanh nghiệp Đông Phi nắm bắt xu hướng chính sách, từ đó đưa ra các cảnh báo sớm và tư vấn lộ trình tiếp cận thị trường toàn diện cho doanh nghiệp trong nước.

Tập thể Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania cam kết sẽ là người bạn đồng hành kiên trì, là ngọn hải đăng giúp dẫn đường và hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam thêm tự tin khai phá, chinh phục thị trường Đông Phi giàu tiềm năng, đóng góp thiết thực vào tiềm lực kinh tế đất nước trong kỷ nguyên mới.

Thứ hai, đổi mới phương thức tiếp cận sang dạng chủ động "săn tìm" đối tác và cơ hội thay vì chờ doanh nghiệp trong nước đặt hàng hay chờ đối tác sở tại tìm đến, Đại sứ quán chủ động tìm kiếm đối tác, xây dựng kết nối, trực tiếp làm việc với các bộ ngành kinh tế, các địa phương, các phòng Thương mại và Công nghiệp sở tại để rà soát các danh mục dự án ưu tiên thu hút đầu tư của Tanzania như phát triển hạ tầng, chế biến nông sản, y tế, chuyển đổi số.

Sau khi sàng lọc các đối tác uy tín và các cơ hội khả thi, Đại sứ quán chủ động "đóng gói" thông tin và kết nối trực tiếp đến các hiệp hội ngành hàng, các doanh nghiệp Việt Nam có năng lực phù hợp để gợi ý các ý tưởng, tìm cách khơi thông dòng chảy đầu tư, thương mại.

Thứ ba, đổi mới mô hình hỗ trợ trở thành điểm tựa pháp lý và xử lý rủi ro tại chỗ. Thị trường châu Phi nói chung và Đông Phi nói riêng giàu tiềm năng nhưng cũng ẩn chứa nhiều rủi ro về mặt pháp lý, thủ tục hành chính phức tạp, xung đột sắc tộc hoặc rủi ro thanh toán quốc tế.

Đại sứ quán đổi mới bằng cách nâng cao năng lực thẩm định đối tác tại chỗ, sẵn sàng là kênh kiểm tra, xác minh tính pháp lý và uy tín của các doanh nghiệp sở tại trước khi doanh nghiệp Việt Nam ký kết hợp đồng thương mại. Đại sứ quán cũng đóng vai trò là cầu nối hỗ trợ giải quyết các tranh chấp thương mại phát sinh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam từ sớm, tránh các thiệt hại kinh tế đáng tiếc.

Thứ tư, đổi mới công cụ trong việc ứng dụng chuyển đổi số trong công tác ngoại giao kinh tế. Tận dụng tối đa ưu thế về hạ tầng viễn thông và công nghệ số tại địa bàn của mạng 5G Halotel, Đại sứ quán tiếp tục đổi mới phương thức xúc tiến thương mại từ trực tiếp sang kết hợp trực tuyến (hybrid) và phối hợp nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu số về thị trường Đông Phi để doanh nghiệp trong nước có thể truy cập và nghiên cứu từ xa, giúp xóa nhòa khoảng cách địa lý xa xôi giữa Việt Nam và Đông Phi, tiết kiệm thời gian, chi phí xúc tiến thương mại cho doanh nghiệp.

Với góc nhìn tích cực, cạnh tranh địa chính trị có thể tạo ra các rào cản nhưng biến động cũng có thể sinh ra những không gian phát triển mới. Bằng nỗ lực và quyết tâm đổi mới phương thức hoạt động, tập thể Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania cam kết sẽ là người bạn đồng hành kiên trì, là ngọn hải đăng giúp dẫn đường và hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam thêm tự tin khai phá, chinh phục thị trường Đông Phi giàu tiềm năng, đóng góp thiết thực vào tiềm lực kinh tế đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đưa quan hệ Việt Nam-Tanzania tương xứng với tầm vóc và tiềm năng

Nhìn về chặng đường sắp tới, Đại sứ kỳ vọng gì vào sự phát triển của quan hệ Việt Nam-Tanzania? Theo Đại sứ, đâu sẽ là những dấu ấn quan trọng mà Đại sứ quán hướng tới nhằm đóng góp vào mục tiêu nâng cao vị thế, uy tín và lợi ích quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới?

Nhìn về chặng đường sắp tới, tôi có một niềm tin và kỳ vọng rất lớn vào sự phát triển mang tính bứt phá của quan hệ Việt Nam-Tanzania. Hai đất nước có chung nền tảng vững chắc là tình bạn hữu nghị truyền thống, là sự tin cậy chính trị cao và đặc biệt là hai nền kinh tế mang tính bổ trợ cho nhau rất lớn.

Khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc và Tanzania thì đang vươn lên mạnh mẽ với vai trò trung tâm kinh tế của Đông Phi, sự gắn kết này không chỉ mang lại lợi ích thực chất cho nhân dân hai nước mà còn mở ra không gian phát triển mới cho cả hai khu vực ASEAN và Đông Phi.

Để hiện thực hóa kỳ vọng đó, đồng thời đóng góp thiết thực vào mục tiêu nâng cao vị thế, uy tín và lợi ích quốc gia, Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania hướng tới việc kiến tạo 3 dấu ấn quan trọng sau đây:

Dấu ấn thứ nhất, tạo đột phá lịch sử trong quan hệ cấp cao, thắt chặt tình bạn hữu nghị mà Đại sứ quán đang nỗ lực thúc đẩy trong nhiệm kỳ này là phối hợp tổ chức thành công chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Tanzania Samia Suluhu Hassan theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đây sẽ là chuyến thăm cấp Nguyên thủ thứ 2 giữa hai nước sau hơn một thập kỷ kể từ chuyến thăm của cựu Tổng thống Jakaya Mrisho Kikwete - Tổng thống thứ 4 của Tanzania vào tháng 10/2014.

Đây không thuần túy là một chuyến thăm ngoại giao thông thường, mà là chuyến thăm mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc cho tình bạn, tình đồng chí thủy chung giữa hai dân tộc. Chuyến thăm này sẽ hiện thực hóa tâm nguyện và tình cảm trân quý, mến mộ đặc biệt mà cá nhân bà Tổng thống đã dành cho Việt Nam từ lâu.

Đặc biệt, trong bối cảnh Tổng thống Samia Suluhu Hassan vừa tiếp tục tái cử vững vàng cho nhiệm kỳ mới có ý nghĩa chiến lược và kỳ vọng sẽ thiết lập một khuôn khổ quan hệ mới, mở đường cho làn sóng hợp tác toàn diện, sâu rộng và thực chất trên tất cả các lĩnh vực trong suốt giai đoạn phát triển tiếp theo của hai quốc gia.

Dấu ấn thứ hai, khẳng định thương hiệu vị thế công nghệ và chuỗi giá trị Việt Nam. Đại sứ quán quyết tâm và nỗ lực đồng hành đưa liên doanh viễn thông Halotel từ một biểu tượng công nghệ dần trở thành hạt nhân dẫn dắt hệ sinh thái kinh tế số, lan tỏa tầm ảnh hưởng sang các nước lân cận trong khu vực Đông Phi.

Đại sứ quán cũng hướng tới mục tiêu chuyển dịch căn bản cơ cấu thương mại song phương từ mua bán thô sang hợp tác chế biến sâu tại chỗ và thúc đẩy xây dựng các trung tâm logistics của doanh nghiệp Việt Nam tại cảng cửa ngõ Dar es Salaam. Việc tạo ra các chuỗi giá trị ổn định này sẽ giúp khẳng định năng lực đầu tư, giá trị quản trị của Việt Nam, biến chúng ta thành đối tác kinh tế chiến lược quan trọng của Tanzania.

Dấu ấn thứ ba, sự lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh và "mềm hóa" uy tín quốc gia trong mục tiêu đối ngoại nhân dân, tạo dấu ấn sâu sắc thông qua việc triển khai các Chương trình hợp tác nông nghiệp ba bên (mô hình Nam - Nam) để giúp Tanzania bảo đảm an ninh lương thực. Những hình ảnh các chuyên gia của Việt Nam thân thiện gần gũi, giúp đỡ người dân các nước đã luôn là minh chứng sống động nhất cho một đất nước trách nhiệm, chân thành và yêu chuộng hòa bình.

Về ngoại giao văn hóa-giáo dục sẽ là sự kết hợp đồng bộ việc đổi mới phương thức ngoại giao văn hóa thông qua hạ tầng số với việc thúc đẩy hợp tác giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực. Đại sứ quán hướng tới kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu hai nước, tăng cường trao đổi học bổng, đào tạo sinh viên, nghiên cứu sinh Tanzania sang Việt Nam trong các ngành thế mạnh như nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ thông tin và y tế.

Việc chuyển giao tri thức và đầu tư cho con người này sẽ mang bản sắc, tình cảm đến với thế hệ trẻ sở tại, từ đó xây dựng một mạng lưới những thế hệ trẻ tiếp nối trân quý, am hiểu và gắn bó lâu bền với Việt Nam tại Đông Phi và châu Phi nói chung.

Cuối cùng, tôi muốn khẳng định rằng, dù địa bàn Đông Phi xa xôi và còn nhiều khó khăn về điều kiện sinh hoạt, y tế, nhưng tập thể cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania luôn tự hào là những người chiến sĩ nơi tuyến đầu đối ngoại, chúng tôi nguyện dồn toàn bộ tâm sức, trí tuệ và sự chủ động để ghi lại những dấu ấn đậm nét này.

Đại sứ quán mong muốn và quyết tâm đưa quan hệ song phương Việt Nam-Tanzania, mối quan hệ hợp tác đa dạng, nhiều tầng nấc giữa Việt Nam với khu vực Đông Phi phát triển mạnh mẽ hơn nữa, tương xứng với tầm vóc, tiềm năng của các bên, đóng góp xứng đáng vào vận hội và kỷ nguyên vươn mình của đất nước.

Xin cảm ơn Đại sứ!

Linh Chi