Đại sứ Lê Kim Quy: Ngoại giao nghị viện tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam-Bờ Biển Ngà

Lễ kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Bờ Biển Ngà diễn ra tại Bờ Biển Ngà. (Nguồn: Đại sứ quán Việt Nam tại Morroco kiêm nhiệm Bờ Biển Ngà)

Xin Đại sứ đánh giá ý nghĩa, mục tiêu và kỳ vọng của chuyến thăm trong bối cảnh quan hệ Việt Nam-Bờ Biển Ngà đang có những bước phát triển tích cực, đặc biệt sau khi hai nước vừa qua đã kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao?

Nhận lời mời của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội Bờ Biển Ngà Patrick Achi sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 23-26 tháng 8 năm 2026. Đây là chuyến thăm mang nhiều ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam cũng như Bờ Biển Ngà.

Chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Bờ Biển Ngà mở ra chương mới trong quan hệ hợp tác song phương, là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của một lãnh đạo chủ chốt Bờ Biển Ngà và hoạt động trao đổi đoàn cấp cao đầu tiên giữa Việt Nam và Bờ Biển Ngà kể từ khi hai nước kiện toàn bộ máy lãnh đạo, diễn ra trong bối cảnh hai nước vừa kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1975-2025).

Đại sứ Việt Nam tại Morroco kiêm nhiệm Bờ Biển Ngà Lê Kim Quy cho biết, đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Patrick Achi kể từ khi nhậm chức tháng 01/2026 và chuyến thăm thứ hai của Chủ tịch Quốc hội Bờ Biển Ngà trong vòng 3 năm qua. (Nguồn: TTXVN)

Việc đón Chủ tịch Quốc hội bờ Biển Ngà là bước triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội XIV về độc lập, tự chủ, tự cường, vì hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa và hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng trong kỷ nguyên mới của đất nước. Với khu vực châu Phi, chuyến thăm góp phần thực hiện “Đề án phát triển quan hệ giữa Việt Nam với các nước châu Phi giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035”.

Việc đón Chủ tịch Quốc hội cũng thể hiện quyết tâm tăng cường và mở rộng hơn nữa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Bờ Biển Ngà. Chuyến thăm không chỉ làm sâu sắc hơn kênh ngoại giao nghị viện mà còn góp phần tạo xung lực, thúc đẩy hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực khác, nhất là kinh tế, thương mại, đầu tư, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, khai khoáng, văn hóa..., phục vụ lợi ích thiết thực của nhân dân hai nước.

Tại cuộc gặp giữa Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Chủ tịch Quốc hội Patrick Achi bên lề IPU-152 hồi tháng 4/2026, hai bên nhất trí tăng cường trao đổi đoàn, chia sẻ kinh nghiệm lập pháp và phối hợp tại các diễn đàn đa phương. Theo Đại sứ, chuyến thăm lần này sẽ đóng vai trò như thế nào trong việc đưa hợp tác nghị viện Việt Nam-Bờ Biển Ngà phát triển lên tầm cao mới, và vai trò của kênh nghị viện có thể được phát huy ra sao trong thúc đẩy quan hệ song phương?

Trong những năm gần đây, hợp tác nghị viện ngày càng khẳng định là một trụ cột quan trọng trong quan hệ song phương giữa Việt Nam và Bờ Biển Ngà.

Ngọai giao nghị viện góp phần củng cố tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác song phương. Các chuyến thăm viếng lẫn nhau giữa lãnh đạo Cơ quan lập pháp hai nước được đánh giá sôi nổi và đa dạng nhất trong số hoạt động trao đổi đoàn cấp cao giữa Việt Nam và Bờ Biển Ngà.

Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Patrick Achi kể từ khi nhậm chức tháng 01/2026 và chuyến thăm thứ hai của Chủ tịch Quốc hội Bờ Biển Ngà trong vòng 3 năm qua. Đáng chú ý, nhân dịp này, Quốc hội Bạn tổ chức đoàn nghiên cứu cấp cao sang học hỏi về chính sách và kinh nghiệm phát triển của Việt Nam. Điều này thể hiện sự coi trọng và mong muốn đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam, trong đó có hợp tác nghị viện.

Bờ Biển Ngà là quốc gia Tây Phi đầu tiên Việt Nam ký kết Bản ghi nhớ hợp tác nghị viện (6/2023), tạo khung pháp lý quan trọng cho hợp tác song phương, thể hiện sự coi trọng vai trò của Cơ quan lập pháp trong việc làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa hai nước.

Chuyến thăm là bước tiếp tục triển khai Bản ghi nhớ hợp tác nói chung, là hoạt động cụ thể hóa các cam kết giữa Chủ tịch Quốc hội hai nước bên lề Đại hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 152 (IPU-152) tháng 4/2026 tại Thổ Nhĩ Kỳ nói riêng.

Đặc biệt, chuyến thăm khẳng định vai trò quan trọng của ngoại giao nghị viện, góp phần kiến tạo động lực mới và làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam và Bờ Biển Ngà, đóng góp tích cực cho hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và thế giới.

Thời gian qua, hợp tác giữa hai nước trên các lĩnh vực đã có những điểm sáng gì, thưa Đại sứ?

Việt Nam và Bờ Biển Ngà thiết lập quan hệ ngoại giao chỉ vài tháng sau khi ta giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (6/10/1975). Trải qua hơn năm thập kỷ, hai nước không ngừng phát triển quan hệ hợp tác tốt đẹp trong các lĩnh vực.

Trên bình diện chính trị-ngoại giao, các hoạt động trao đổi, tiếp xúc cấp cao, đặc biệt từ năm 2010, đã góp phần củng cố quan hệ hữu nghị và sự tin cậy chính trị. Hai nước thường xuyên ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương như Liên hợp quốc, Tổ chức quốc tế Pháp ngữ, Phong trào không liên kết… Mặc dù chưa mở Đại sứ quán tại thủ đô của nhau, hai nước đều đã cử Lãnh sự danh dự tại mỗi nước.

Bộ Ngoại giao hai nước đã thiết lập cơ chế tham vấn chính trị và triển khai được ba kỳ họp, gần nhất tháng 4/2024. Về kinh tế, kim ngạch thương mại song phương không ngừng tăng, vượt ngưỡng 1 tỷ USD từ năm 2021 và đạt mức kỷ lục 1,98 tỷ USD năm 2025, đưa Bờ Biển Ngà trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại châu Phi năm 2025. Bờ Biển Ngà là nhà cung cấp điều thô hàng đầu cho Việt Nam và Việt Nam là nhà nhập khẩu điều thô lớn nhất của Bờ Biển Ngà.

Điều thô chiếm khoảng 80% kim ngạch nhập khẩu hàng năm của Việt Nam từ Bờ Biển Ngà. Các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam gồm gạo, máy móc thiết bị, nông sản, phụ tùng và thủy sản. Về văn hóa, lần đầu tiên Nhà hát Ca, Múa, Nhạc Việt Nam đã sang Bờ Biển Ngà (7/2025) biểu diễn tại lễ kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao song phương do Đại sứ quán Việt Nam tổ chức.

Liên đoàn võ cổ truyền Việt Nam tại Bờ Biển Ngà thành lập năm 2010, quy tụ nhiều võ sinh ở các độ tuổi và đạt được nhiều thành tích tại các giải vô địch võ cổ truyền tại Việt Nam, châu Phi và trên thế giới. Cộng đồng người Việt dù quy mô khiêm tốn, với gần 300 người nhưng hội nhập tốt vào xã hội sở tại, trở thành cầu nối vững chắc cho quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước.

Theo Đại sứ, hai nước có thể tận dụng vị trí và thế mạnh của nhau như thế nào để Việt Nam trở thành cầu nối giúp Bờ Biển Ngà tăng cường tiếp cận ASEAN và ngược lại, Bờ Biển Ngà trở thành cửa ngõ để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hiện diện tại Tây Phi?

Việt Nam và Bờ Biển Ngà đều là hai quốc gia ổn định chính trị, có nền kinh tế phát triển rất năng động và tích cực hội nhập quốc tế. Với dân số khoảng 104 triệu người, Việt Nam vươn lên gia nhập nhóm 32 nền kinh tế hàng đầu và 20 quốc gia lớn nhất trên thế giới về quy mô trao đổi thương mại. Bờ Biển Ngà đạt tốc độ tăng trưởng cao trong suốt một thập kỷ vừa qua và trở thành nền kinh tế hàng đầu trong Liên minh Kinh tế và Tiền tệ Tây Phi (UEMOA), chiếm khoảng 40% GDP của khu vực (99,77 tỷ USD năm 2025, dự báo vượt 112 tỷ USD năm 2026). Bờ Biển Ngà đặt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao vào năm 2030.

Hai nước đều có vị trí địa chính trị quan trọng tại mỗi khu vực. Việt Nam nằm ở vị trí chiến lược, thuộc khu vực phát triển năng động, sáng tạo hàng đầu thế giới, là mắt xích quan trọng trong 17 FTA gắn kết với 60 nền kinh tế chủ chốt ở khu vực và toàn cầu, đóng vai trò trung tâm tại ASEAN. Bờ Biển Ngà nổi lên như động lực tăng trưởng, có vai trò kết nối quan trọng trong Cộng đồng kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) và châu Phi, trong đó thành phố Abidjan là trung tâm dịch vụ tài chính, logistics và kinh doanh của Tây Phi Pháp ngữ.

Việt Nam và Bờ Biển Ngà đều được đánh giá có môi trường kinh doanh, chính sách thu hút đầu tư thuận lợi trong mạng lưới thương mại toàn cầu.

Hai nước ngày càng củng cố tin cậy chính trị, thể hiện qua các chuyến thăm cấp cao, tạo nền tảng vững chắc, là tiền đề để mở rộng và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác song phương trong các lĩnh vực.

Hai nước đang thúc đẩy đàm phán các văn kiện pháp lý quan trọng cho hợp tác, nhất là kinh tế như Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư, Hiệp định trách đánh thuế hai lần, Biên bản ghi nhớ về hợp tác kinh tế-thương mại...

Trong bối cảnh thế giới và khu vực hiện nay, hợp tác Nam-Nam đã cho thấy sức mạnh và vai trò ngày càng tăng trong quan hệ đối tác toàn cầu, là cơ chế hợp tác hiệu quả, giúp các nước đang phát triển như Việt Nam và Bờ Biển Ngà đảm bảo thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Việt Nam và Bờ Biển Ngà thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 6/10/1975, chỉ vài tháng sau khi Việt Nam giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Sau hơn 50 năm, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước không ngừng được củng cố, mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Tối 22/8, theo lời mời của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Bờ Biển Ngà (Côte d’Ivoire) Patrick Achi dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Bờ Biển Ngà đã đến Hà Nội, bắt đầu thăm chính thức Việt Nam từ ngày 23-26/8.

Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Vũ Hải Hà đón Chủ tịch Quốc hội Côte d’Ivoire Patrick Achi tại sân bay quốc tế Nội Bài. (Nguồn: TTXVN)

Ngọc Anh