Đại sứ Đặng Minh Khôi: Việt Nam là 'cầu nối' giữa Nga và ASEAN

Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Nga. (Ảnh: XUÂN HƯNG)

Nhận lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, từ 16/6 đến 18/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ASEAN-Nga.

Nhân dịp này, Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi đã trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Nga về mục đích chuyến công tác, vai trò “cầu nối” của Việt Nam trong quan hệ Nga-ASEAN và thực trạng, triển vọng quan hệ Việt-Nga thời gian tới.

Đại sứ Đặng Minh Khôi nhấn mạnh, đây là lần đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị cấp cao ASEAN-Nga và có các hoạt động song phương tại Kazan, Liên bang Nga trên cương vị Thủ tướng. Hội nghị lần này là mốc quan trọng trên chặng đường hợp tác ASEAN-Nga. 35 năm qua (1991-2026), quan hệ ASEAN-Nga đã có những bước phát triển tích cực, đặc biệt kể từ khi hai bên thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược năm 2018.

Khai mạc Lễ hội Văn hóa Việt Nam 2025 tại thủ đô Moskva. (Ảnh: XUÂN HƯNG)

Theo Đại sứ, hợp tác chính trị-an ninh ngày càng được tăng cường với việc duy trì đối thoại cấp cao. Nga tham gia tích cực vào các cơ chế, diễn đàn do ASEAN dẫn dắt. Quan hệ kinh tế được củng cố với các dự án thương mại, đầu tư giữa hai bên, cũng như giữa ASEAN và Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU). Nga trở thành đối tác quan trọng của ASEAN về an ninh năng lượng, an ninh lương thực. Các hoạt động hợp tác văn hóa, giáo dục, giao lưu nhân dân được đẩy mạnh, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau.

Chuyến công tác lần này của Thủ tướng Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thể hiện sự tiếp nối những hoạt động đối ngoại quan trọng với Nga liên tục ngay sau Đại hội XIV của Đảng, khẳng định lãnh đạo và nhân dân Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Liên bang Nga, mong muốn và quyết tâm tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Nga trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, duy trì đà phát triển tích cực, đồng thời khai thác tối đa tiềm năng, tạo động lực mới cho hợp tác song phương.

Đây cũng là dịp để lãnh đạo hai bên rà soát, trao đổi, thống nhất phương hướng, biện pháp thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Liên bang Nga thời gian tới.

Đánh giá về các nội dung dự kiến trao đổi tại hội nghị, Đại sứ Đặng Minh Khôi bày tỏ kỳ vọng, hội nghị sẽ xác định những định hướng hợp tác chiến lược trong giai đoạn mới nhằm tiếp tục tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược giữa các nước ASEAN và Nga, tạo động lực mới cho quan hệ hợp tác nhiều mặt, cùng có lợi, đáp ứng lợi ích của cả hai bên trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh và phức tạp.

Ngoài ra, đây cũng là dịp để các nước ASEAN và Nga trao đổi các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.

Bên lề hội nghị, dự kiến Thủ tướng sẽ có các tiếp xúc song phương với phía Nga, kể cả ở cấp cao nhất, nhằm thiết lập quan hệ làm việc trên cương vị mới, tăng cường tin cậy chính trị giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, rà soát việc triển khai các thỏa thuận đạt được, thúc đẩy hợp tác toàn diện trên các lĩnh vực, tập trung vào hợp tác năng lượng trọng điểm, đặc biệt triển khai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 trên cơ sở Hiệp định liên chính phủ đã ký kết và hợp tác dầu khí dài hạn.

Sinh viên Việt Nam biểu diễn tại thành phố Saint Petersburg năm 2025. (Ảnh: XUÂN HƯNG)

Khẳng định Việt Nam là “cầu nối” giữa Nga và ASEAN, Đại sứ Đặng Minh Khôi cho biết, Việt Nam là một trong những nước tích cực nhất ủng hộ Nga mở rộng quan hệ hợp tác với ASEAN bởi Việt Nam hiểu rằng Nga là một nước lớn, nằm trải dài trên lục địa Á-Âu.

Việt Nam đưa ra nhiều sáng kiến, kiến nghị thúc đẩy quan hệ giữa Nga và ASEAN, ủng hộ Nga tham gia tích cực hơn các thể chế của ASEAN. Việt Nam có quan hệ truyền thống hữu nghị với Nga, điều này cũng rất thuận lợi để thúc đẩy quan hệ Nga-ASEAN nói chung.

Việt Nam ủng hộ tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-Nga, thúc đẩy đối thoại, hợp tác hiệu quả trên các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm như kinh tế-thương mại, năng lượng, khoa học-công nghệ, giáo dục-đào tạo, ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống, mở rộng hợp tác giữa ASEAN và EAEU, SCO, BRICS, đồng thời tăng cường phối hợp với Nga trong khuôn khổ hợp tác ASEAN-Nga.

Ở chiều ngược lại, Nga coi trọng ASEAN, “tinh thần ASEAN”, “con đường ASEAN” và quan hệ Đối tác chiến lược với ASEAN, ủng hộ cấu trúc khu vực trong đó ASEAN đóng vai trò trung tâm. Việc thúc đẩy tổ chức Hội nghị cấp cao lần này kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ASEAN-Nga là minh chứng rõ rệt cho vị trí của ASEAN trong chính sách đối ngoại của Nga. Hợp tác ASEAN-Nga hiệu quả sẽ là điểm tựa vững chắc và hỗ trợ thiết thực thúc đẩy hợp tác song phương Việt-Nga.

Về quan hệ song phương Việt Nam-Liên bang Nga, Đại sứ Đặng Minh Khôi nhấn mạnh, quan hệ Việt Nam-Liên bang Nga đang có những bước phát triển mạnh mẽ. Quan hệ chính trị tin cậy đặc trưng cho Đối tác chiến lược toàn diện tiếp tục được củng cố và tăng cường.

Ngay sau Đại hội XIV của Đảng kết thúc, Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin là lãnh đạo nước ngoài đầu tiên điện đàm với Tổng Bí thư Tô Lâm chúc mừng thành công Đại hội. Riêng từ đầu năm đến nay đã có 1 đoàn cấp Thủ tướng và 2 đoàn cấp Phó Thủ tướng của ta thăm Nga. Lần đầu tiên, Tổng Bí thư Việt Nam cử đặc phái viên đi Nga ngay sau Đại hội Đảng với một thông điệp rõ ràng: hợp tác hiệu quả, cùng có lợi với Nga là mục tiêu Việt Nam hướng tới để thực hiện những nhiệm vụ chiến lược mà Đại hội Đảng XIV đã đề ra.

Hợp tác quốc phòng-an ninh phát triển tích cực, nhất là đã mở rộng hợp tác sang lĩnh vực biển. Thương mại song phương đang khôi phục đà tăng trưởng tích cực, kim ngạch năm 2025 đạt 4,77 tỷ USD, 4 tháng đầu năm 2026 đạt 1,72 tỷ USD (tăng 9,22% so với cùng kỳ năm ngoái).

Hợp tác dầu khí, năng lượng - một trong những trụ cột của hợp tác Việt-Nga - tiếp tục được đẩy mạnh, đặc biệt việc ký Hiệp định liên chính phủ về xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 mở ra một giai đoạn mới trong hợp tác năng lượng cũng như hợp tác khoa học-công nghệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga, gắn với triển vọng kinh tế cũng như phát triển ngành công nghiệp hạt nhân trong tương lai. Đây sẽ là dự án chiến lược dài hạn và là biểu tượng cho hợp tác Việt-Nga trong bối cảnh mới.

Đại sứ Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi cùng phu nhân chụp ảnh lưu niệm tại Lễ hội Văn hóa Việt Nam 2025 tại thủ đô Moskva. (Ảnh: XUÂN HƯNG)

Hợp tác du lịch đạt mức tăng trưởng đầy ấn tượng nhờ tần suất các chuyến bay thẳng tăng mạnh: lượng khách du lịch Nga đến Việt Nam tính trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 618 ngàn lượt, tăng 194% so với cùng kỳ năm 2025, dự báo cả năm có thể vượt mốc 1 triệu lượt khách, vượt xa trước đại dịch Covid-19.

Năm 2026, hai bên triển khai Năm hợp tác khoa học-giáo dục Việt-Nga, tâm điểm là Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt-Nga lần thứ ba diễn ra từ 22-23/5 tại Việt Nam, tạo điều kiện kết nối, ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học của hai nước.

Bức tranh hợp tác hoàn chỉnh hơn với kết nối văn hóa, giao lưu nhân dân và hợp tác giữa các địa phương hai nước đang phát triển rất năng động thời gian qua, điển hình là Lễ hội Văn hóa Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức tại Quảng trường Đỏ ở thủ đô Moskva tháng 7/2025.

Nhìn tổng thể, quan hệ Việt Nam-Liên bang Nga có đủ những tiền đề cần thiết để vươn xa hơn, phát triển cao hơn, đáp ứng nguyện vọng của cả hai bên. Đó là ý chí chính trị, sự tương đồng trong nhận thức và tầm nhìn dài hạn của lãnh đạo hai nước về tương lai quan hệ Việt-Nga, là nền tảng hữu nghị truyền thống bền chặt, những thành quả hợp tác to lớn đạt được trong hơn 70 năm qua. Lãnh đạo Nga trong nhiều phát biểu khác nhau đều coi Việt Nam là người bạn, đối tác lâu năm và tin cậy, “đất nước rất thân thiện”, một trong những ưu tiên đối ngoại của Nga ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Hai nước còn nhiều tiềm năng hợp tác lớn chưa khai thác hết.

Chuyến công tác lần này của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ là bước đi logic tiếp theo thực hiện chủ trương nhất quán tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Nga, phát triển hợp tác lâu dài, thực chất, hiệu quả, tranh thủ những cơ hội mới để mở rộng và nâng tầm hợp tác song phương đã được lãnh đạo cấp cao hai nước thống nhất.

XUÂN HƯNG Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Nga