'Đại cú hích' thể chế cho Tp.HCM: Bộ Chính trị đồng ý xây dựng Luật Đô thị đặc biệt

Luật Đô thị đặc biệt là “đòn bẩy thể chế” mới cho Tp.HCM

Chiều 13/3, tại hội thảo “Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng 2 con số từ các động lực truyền thống và động lực mới trong bối cảnh đảm bảo ổn định năng lượng tại Tp.HCM”, Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Văn Được cho biết Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương cho Tp.HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, tương tự như Luật Thủ đô đang áp dụng cho Hà Nội.

Theo ông Nguyễn Văn Được, đề xuất này được Bí thư Thành ủy Tp.HCM Trần Lưu Quang nêu ra trong cuộc họp gần đây của Bộ Chính trị và đã nhận được sự đồng thuận. Thành phố hiện đã bắt tay vào quá trình xây dựng dự án luật với tiến độ khá khẩn trương.

Chủ tịch UBND Tp.HCM chủ trì hội thảo ngày 13/3. (Ảnh: Hà Trang)

Cụ thể, dự kiến trong tháng 3/2026 Tp.HCM sẽ hoàn thành đề cương xây dựng luật; đến tháng 4/2026 sẽ hoàn tất dự thảo. Trong các tháng 5 và 6/2026, thành phố sẽ tổ chức nhiều hội thảo lấy ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý nhằm hoàn thiện nội dung dự luật.

Sau quá trình hoàn thiện, dự án Luật Đô thị đặc biệt sẽ được trình Quốc hội khóa XVI xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 2, dự kiến diễn ra vào cuối năm 2026.

Theo Chủ tịch UBND Tp.HCM, nếu được thông qua, Luật Đô thị đặc biệt sẽ trở thành nền tảng thể chế quan trọng, giúp thành phố có thêm công cụ mạnh mẽ trong quản trị, quy hoạch, đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội. Đây cũng được xem là bước tiếp theo sau các cơ chế đặc thù mà Quốc hội đã ban hành cho Tp.HCM trong thời gian qua.

“Đây sẽ là đòn bẩy rất lớn để Tp.HCM phát triển, là đại cú hích sau Nghị quyết 260”, ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.

Thực tế, thời gian qua nhiều cơ chế đặc thù đã tạo điều kiện cho Tp.HCM đẩy nhanh tiến độ các dự án lớn. Theo người đứng đầu chính quyền thành phố, có những dự án quy mô hàng tỉ USD nhưng thời gian chuẩn bị thủ tục chỉ kéo dài 1 - 2 tháng, thậm chí chưa đầy một tháng.

Điều này không chỉ giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án mà còn tạo niềm tin lớn cho nhà đầu tư trong và ngoài nước đối với môi trường đầu tư tại Tp.HCM.

Tp.HCM quyết tâm tăng trưởng hai con số dù bối cảnh nhiều biến động

Tại hội thảo, Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Văn Được cũng nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố trong thời gian tới, dù bối cảnh thế giới đang có nhiều biến động.

Theo ông, trong điều kiện bình thường, việc duy trì mức tăng trưởng hai con số đã là thách thức lớn đối với một đô thị có quy mô kinh tế lớn như Tp.HCM. Trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, xung đột tại một số khu vực trên thế giới có thể tác động mạnh đến năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu, mục tiêu này càng khó khăn hơn.

Tuy nhiên, lãnh đạo thành phố cho rằng mục tiêu tăng trưởng cần được nhìn nhận trong dài hạn, theo chu kỳ 5 - 10 năm, thay vì chỉ đánh giá theo từng năm riêng lẻ.

Niềm tin đạt được mục tiêu này, theo ông Nguyễn Văn Được, trước hết đến từ truyền thống năng động, sáng tạo và đi đầu trong đổi mới của Tp.HCM. Thành phố từ lâu được xem là “phòng thí nghiệm chính sách”, nơi nhiều mô hình mới được thí điểm trước khi nhân rộng ra cả nước.

Bên cạnh đó, từ giữa năm 2025 đến nay, Tp.HCM đã đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hạ tầng giao thông. Nhiều dự án trọng điểm, quy mô lớn đang được triển khai với nguồn vốn từ cả ngân sách nhà nước và khu vực tư nhân.

Đáng chú ý, khu vực tư nhân đang đóng vai trò ngày càng lớn trong các dự án hạ tầng, góp phần thúc đẩy tiến độ và tạo động lực phát triển mới cho thành phố.

Ngoài yếu tố hạ tầng, Tp.HCM cũng đang đón nhận “cú hích thể chế” từ các nghị quyết đặc thù của Quốc hội. Trong đó, Nghị quyết 260/2025 bổ sung nhiều cơ chế đặc thù cho Tp.HCM, còn Nghị quyết 188/2025 tạo hành lang pháp lý để phát triển hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội và Tp.HCM.

Tp.HCM quyết tâm tăng trưởng hai con số dù bối cảnh nhiều biến động

Những chính sách này được kỳ vọng sẽ giúp thành phố đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án chiến lược, đặc biệt là hệ thống metro và hạ tầng giao thông đô thị.

Song song với các động lực truyền thống, Tp.HCM cũng xác định cần chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng. Theo đó, thành phố sẽ tập trung phát triển các lĩnh vực dựa trên tri thức, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Những động lực tăng trưởng mới được nhắc đến gồm trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển, công nghệ cao, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các trung tâm dữ liệu quy mô lớn.

Theo Chủ tịch UBND Tp.HCM, đây là những lĩnh vực có khả năng tạo ra đột phá, đồng thời giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, để đạt được tăng trưởng cao và bền vững, thành phố cũng phải tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, đặc biệt là khủng hoảng năng lượng.

Các chuyên gia tại hội thảo cho rằng trong bối cảnh xung đột địa chính trị có thể khiến giá năng lượng biến động mạnh, Tp.HCM cần xây dựng các kịch bản ứng phó chủ động.

Các chuyên gia nhận định các cuộc khủng hoảng năng lượng đã xảy ra nhiều lần trong lịch sử và có thể tiếp tục lặp lại trong tương lai. Vì vậy, thành phố cần thành lập một nhóm chuyên trách ứng phó khủng hoảng năng lượng, do một phó chủ tịch UBND Tp.HCM làm trưởng nhóm, với sự tham gia của các sở ngành liên quan.

Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Tp.HCM, phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: Hà Trang)

Bên cạnh đó, các giải pháp trước mắt như ổn định giá xăng dầu, tăng cường chống buôn lậu, trợ giá giao thông công cộng, bình ổn giá lương thực thực phẩm cũng cần được triển khai để giảm tác động tới đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh.

Về dài hạn, Tp.HCM được khuyến nghị đẩy mạnh chuyển đổi sang hạ tầng xanh, phát triển năng lượng sạch và từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Theo lãnh đạo Tp.HCM, năng lượng chính là “mạch máu” của nền kinh tế. Do đó, thành phố sẽ xây dựng hệ thống cảnh báo sớm về cung ứng năng lượng, đồng thời rà soát năng lực cung cấp điện và xăng dầu nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định cho sản xuất và tiêu dùng đến năm 2030, tầm nhìn 2035.

“Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong bối cảnh hiện nay là rất khó, nhưng Tp.HCM vẫn phải làm. Thành phố cần hành động nhanh hơn, quyết liệt hơn để tiếp tục giữ vai trò đầu tàu của nền kinh tế cả nước”, Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.