Đại biểu Quốc hội: Giảm thuế tạo chuyển biến tích cực cho tăng trưởng kinh tế

Hỗ trợ đi kèm khuyến khích phát triển

Chính phủ đề xuất giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong năm 2026-2027 đối với cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng. Chính sách dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 6.701 tỷ đồng trong hai năm. "Việc giảm thuế trước mắt có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, về dài hạn, khi doanh nghiệp và cá nhân phát triển, nguồn thu có thể được bù đắp thông qua các khoản thuế phát sinh từ tiêu dùng và thu nhập", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói.

Chia sẻ về dự thảo Nghị quyết, ĐBQH Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) bày tỏ đồng tình với chủ trương tiếp tục hỗ trợ người dân và doanh nghiệp bởi tình hình thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều khó khăn, bất định, diễn biến khó lường; xung đột địa chính trị, chi phí logistics, năng lượng, xăng dầu vẫn có xu hướng gia tăng, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước. Thời gian qua, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ như giảm thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường và các chính sách về thuế trong một số lĩnh vực. Chính phủ cũng đã thực hiện gia hạn thời hạn nộp thuế, tiền thuê đất với quy mô ước khoảng 125.000 tỷ đồng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Những chính sách này đã góp phần quan trọng hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo chuyển biến tích cực cho tăng trưởng kinh tế.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn ĐBQH TP.HCM - (Ảnh Media QH)

Song tình hình thu ngân sách nhà nước vẫn tích cực. Thu ngân sách trong 7 tháng đạt khoảng 1,935 triệu tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ, tương đương tăng thêm khoảng 250.000 tỷ đồng. Trong khi đó, theo báo cáo của Chính phủ, tổng số giảm thu khi thực hiện chính sách dự kiến khoảng 6.700 tỷ đồng, trong đó năm 2026 khoảng 3.200 tỷ đồng và năm 2027 khoảng 3.500 tỷ đồng. Do đó, có thể cân nhắc dành thêm nguồn lực để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, nhất là trong giai đoạn cần tiếp tục thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, mở rộng đối tượng áp dụng, không chỉ cho doanh nghiệp siêu nhỏ, tức doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng, mà nên áp dụng cả với doanh nghiệp nhỏ.

Bên cạnh đó, năm 2026 là năm đầu của nhiệm kỳ khi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đặt ra rất là cao. Do đó, ĐBQH Trần Trí Cường (Vĩnh Long) nhấn mạnh, việc ban hành một nghị quyết giảm thuế cần đi kèm với đánh giá tác động đầy đủ, có lộ trình cụ thể. Ví dụ như giảm có thời hạn từ 1 đến 2 năm gắn với các chỉ số tăng trưởng, lạm phát hoặc tỷ lệ giải ngân đầu tư công và có cơ chế giám sát, đánh giá giữa kỳ. Nếu không, chính sách có thể trở thành giải pháp ngắn hạn mà thiếu tầm nhìn dài hạn.

ĐBQH Nguyễn Văn Thân cho rằng, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh là vấn đề cần được xử lý thận trọng nhưng cũng phải quyết liệt, nhất là trong bối cảnh đang đổi mới phương thức quản lý thuế và khuyến khích các hộ kinh doanh đủ điều kiện chuyển đổi, phát triển thành doanh nghiệp.

Phải có lộ trình và cơ chế hỗ trợ phù hợp

Hiện phần lớn hộ kinh doanh hiện nay có quy mô nhỏ nhưng giữ vai trò quan trọng đối với thị trường, tạo việc làm và duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nhiều hộ kinh doanh lo ngại hiện nay không hẳn chỉ là số tiền thuế phải nộp mà còn là các thủ tục đi kèm khi chuyển đổi phương thức quản lý. Các yêu cầu về hóa đơn, chứng từ, sổ sách, kế toán hay việc xác định chi phí có thể trở thành gánh nặng đối với những hộ kinh doanh nhỏ, nhất là các hộ bán hàng nhỏ lẻ.

Có khi người ta sợ thủ tục, sợ chi phí tuân thủ còn hơn cả số thuế phải nộp. Điều quan trọng là phải xây dựng phương thức quản lý thuế đơn giản, minh bạch và dễ thực hiện. Người thuộc diện chịu thuế phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, nhưng cách xác định và kê khai thuế không nên quá phức tạp. Vì vậy, việc điều chỉnh chính sách cần được tính toán kỹ, tránh để các yêu cầu mới trở thành áp lực khiến hộ kinh doanh thu hẹp hoặc ngừng hoạt động, ĐBQH Nguyễn Văn Thân khẳng định.

Đối với điều kiện được giảm thuế, ĐBQH Thạch Phước Bình đề nghị cần bổ sung hướng dẫn cơ chế áp dụng khi tạm nộp thuế tại Điều 1. Bởi, thực tiễn quản lý thuế cho thấy, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh thường thực hiện nộp thuế theo các kỳ, chẳng hạn như thuế hàng tháng hoặc quý. Tại thời điểm tạm nộp của các quý đầu năm 2026, người nộp thuế chưa thể xác định chính xác tổng doanh thu cả năm của mình có vượt mốc 10 tỷ đồng hay không. Nếu không quy định rõ, người nộp thuế sẽ rất lúng túng khi kê khai tạm nộp. Vì vậy, cần làm rõ nguyên tắc áp dụng để tạo cơ sở pháp lý cho người nộp thuế.

ĐBQH Nguyễn Văn Thân phát biểu tại nghị trường Quốc hội

Bên cạnh đó, ĐBQH Nguyễn Văn Thân cũng đề nghị chính sách phải phân loại rõ các nhóm đối tượng. Đối với những hộ đã chuyển thành doanh nghiệp, việc tổ chức kế toán và thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi hơn bởi hiện nay đã có hệ thống doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán, phần mềm và các công cụ hỗ trợ. Trong khi đó, nhóm gặp nhiều khó khăn nhất là hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ. Đây cũng là những đối tượng cần được Nhà nước hỗ trợ nhiều hơn trong quá trình chuyển đổi phương thức quản lý.

Về lâu dài cần khuyến khích hộ kinh doanh lớn lên, chuyển đổi thành doanh nghiệp, song quá trình này phải có lộ trình và cơ chế hỗ trợ phù hợp, tránh để người dân e ngại việc mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh chỉ vì những yêu cầu về thủ tục. “Nếu thiết kế được cơ chế quản lý thuế đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện thì chính sách sẽ nhận được sự đồng thuận rất lớn từ người dân và hộ kinh doanh”, ĐBQH Nguyễn Văn Thân khẳng định.

Ở một góc độ khác, ĐBQH Trần Trí Cường cho rằng, thay vì giảm thuế một cách chung chung, cần tập trung vào các nhóm đối tượng cụ thể: giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh, doanh nghiệp chuyển đổi số hoặc các sản phẩm thay thế hàng nhập khẩu. Với thuế thu nhập cá nhân, có thể tăng mức giảm trừ gia cảnh, mở rộng diện miễn thuế cho lao động trẻ, lao động ở khu vực phi chính thức.

Bên cạnh đó, cần kết hợp chính sách thuế với việc cải cách hành chính cũng như cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Một doanh nghiệp không chỉ cần giảm thuế mà còn cần có thủ tục minh bạch, tiếp cận tín dụng dễ dàng và thị trường ổn định. Người lao động cần không chỉ thu nhập cao hơn mà còn cần có việc làm bền vững, bảo hiểm xã hội đầy đủ và cơ hội đào tạo nghề, ĐBQH Trần Trí Cường nêu quan điểm.

Hương Giang