Đặc sản thế giới: Trải nghiệm ẩm thực cùng robot, AI

Trong bối cảnh chi phí lao động tăng cao và nhu cầu khách hằng ngày càng khắt khe, các nhà hàng đang tìm cách tối ưu hóa vận hành và nâng cao trải nghiệm thực khách thông qua robot, hệ thống bếp tự động và mô hình ghost kitchen (còn gọi là bếp ảo, bếp đám mây - chỉ phục vụ đơn hàng trực tuyến).

Theo Restolabs, 73% nhà điều hành nhà hàng đã lên kế hoạch đầu tư vào các giải pháp AI và tự động hóa từ năm 2025. Các công nghệ phổ biến bao gồm đặt món bằng giọng nói, robot phục vụ và hệ thống phân tích dữ liệu để dự đoán nhu cầu. Tự động hóa giúp giảm phụ thuộc vào lao động phổ thông, vốn đang có tỉ lệ nghỉ việc lên tới 70% mỗi năm trong ngành F&B.

Một số nhà hàng đã triển khai robot phục vụ để mang món ăn đến bàn, trong khi robot bếp đảm nhiệm các công việc như chiên, nấu và pha chế. Theo StartUs Insights, AI cũng được dùng để cá nhân hóa thực đơn, giúp tăng giá trị đơn hàng trung bình từ 18 đến 26%. Ngoài ra, các đơn hàng kỹ thuật số có giá trị cao hơn 30% so với đơn hàng truyền thống.

Mô hình ghost kitchen đang phát triển mạnh. MrBeast Burger, thương hiệu do YouTuber nổi tiếng MrBeast sáng lập, đã đạt doanh thu ước tính 100 triệu USD chỉ trong vài năm hoạt động. Kitopi, startup đến từ UAE, vận hành các bếp đám mây tại Trung Đông và châu Á, với doanh thu ước tính từ 200 đến 300 triệu USD. Taster (Pháp - Anh) hoạt động tại London và Paris, tập trung vào các thương hiệu ẩm thực chỉ dành cho giao hàng, với doanh thu khoảng 50 - 80 triệu USD. CloudEats, startup từ Philippines, đang mở rộng tại Đông Nam Á với doanh thu ước tính 30 - 50 triệu USD.

Tự động hóa mang lại nhiều lợi ích rõ rệt: Giảm chi phí nguyên liệu đến 15%, tăng độ chính xác trong dự báo doanh thu 22% và cải thiện hiệu suất vận hành. Tuy nhiên, thách thức lớn của xu hướng này là chi phí đầu tư ban đầu cao và nguy cơ mất đi yếu tố con người.

Dù vậy, xu hướng này đang định hình lại ngành ẩm thực toàn cầu. Từ các chuỗi lớn đến startup công nghệ, nhà hàng thông minh đang trở thành chuẩn mực mới. Trong tương lai gần, trải nghiệm ăn uống có thể sẽ được dẫn dắt bởi robot, AI và dữ liệu - nhanh hơn, chính xác hơn và cá nhân hóa hơn bao giờ hết.

Quang Phùng