Đặc sản Kon Braih cần thêm 'đòn bẩy' sở hữu trí tuệ để vươn xa

Không chỉ dừng ở sản xuất nông nghiệp, nhiều HTX tại xã Kon Braih đang từng bước chuyển sang tư duy phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị. Thay vì bán nguyên liệu thô, các đơn vị đầu tư chế biến, chuẩn hóa chất lượng, cải tiến bao bì và xây dựng sản phẩm OCOP để nâng cao giá trị.

Mở đường để đặc sản bứt phá

HTX Nông sản và Thực phẩm Tây Nguyên là một trong những đơn vị tiên phong phát triển đặc sản tại xã Kon Braih. Đến nay, các sản phẩm xúc xích, giò chả và thịt phơi nắng của HTX đều được công nhận OCOP 3 sao, từng bước tạo dựng chỗ đứng trên thị trường.

Sản phẩm OCOP của HTX ở xã Kon Braih (Quảng Ngãi) được thị trường đón nhận, tạo nền tảng để xây dựng thương hiệu và phát huy giá trị sở hữu trí tuệ.

Theo bà Nguyễn Thị Hòa, Giám đốc HTX, tham gia Chương trình OCOP không chỉ giúp đặc sản địa phương được nhiều người biết đến hơn mà còn tạo niềm tin với người tiêu dùng. Từ chỗ chủ yếu tiêu thụ tại địa phương, sản phẩm hiện đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành trong khu vực.

Để giữ vững chất lượng, HTX chủ động liên kết với các hộ chăn nuôi heo đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm, kiểm soát chặt nguồn nguyên liệu. Đồng thời, HTX còn cải tiến mẫu mã, bao bì theo nhu cầu thị trường.

Cùng với đó, HTX cũng đẩy mạnh bán đặc sản trên các sàn thương mại điện tử, Facebook, TikTok thông qua hình thức livestream và giới thiệu sản phẩm bằng video, hình ảnh. Nhờ vậy, doanh số tăng lên và tệp khách hàng cũng được mở rộng.

Theo bà Hòa, cùng với chất lượng sản phẩm, việc xây dựng hình ảnh và uy tín thương hiệu ngày càng trở nên quan trọng. Người tiêu dùng hiện quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc, quy trình sản xuất và tính minh bạch của sản phẩm.

Từ thực tiễn trên, nhiều HTX tại Kon Braih cũng đang dần chuyển từ tư duy “làm ra sản phẩm” sang xây dựng giá trị cho sản phẩm. Trong đó, thương hiệu và sở hữu trí tuệ được xem là yếu tố giúp đặc sản địa phương nâng cao sức cạnh tranh, tạo sự khác biệt và tăng giá trị trên thị trường.

Theo UBND xã Kon Braih, toàn xã hiện có 8 HTX với 95 thành viên, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp. Những năm gần đây, các HTX đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, liên kết vùng nguyên liệu và phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng. Đến nay, địa phương có 8 sản phẩm OCOP đạt 3 sao, gồm các nhóm sản phẩm chế biến từ thịt, trái cây đạt chuẩn VietGAP, hạt tiêu, trà Đàn hương Kon Braih, mắc ca Nhật Long…

Sự gia tăng số lượng sản phẩm OCOP cho thấy các HTX đã từng bước chuyển từ sản xuất sang phát triển thị trường.

Tuy nhiên, để đặc sản Kon Braih đi xa hơn, OCOP mới chỉ là nền tảng ban đầu. Muốn nâng cao giá trị và phát triển bền vững, các HTX cần tiếp tục đầu tư cho thương hiệu. Đồng thời, chủ động đăng ký nhãn hiệu, xây dựng hệ thống nhận diện, truy xuất nguồn gốc và khai thác hiệu quả các tài sản trí tuệ gắn với sản phẩm đặc trưng.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho HTX và sản phẩm OCOP trong giai đoạn mới.

Sở hữu trí tuệ nâng cao giá trị thương mại

Việc có sản phẩm OCOP đã giúp nhiều HTX ở Kon Braih từng bước khẳng định chất lượng và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, trước cạnh tranh ngày càng gay gắt, OCOP mới chỉ là nền tảng. Để đặc sản địa phương phát triển bền vững, các HTX cần tiếp tục đầu tư cho thương hiệu và chủ động khai thác các công cụ của sở hữu trí tuệ.

Thực tế, nhiều sản phẩm vẫn gặp khó trong việc liên kết sản xuất với tiêu thụ, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Điều này ảnh hưởng đến khả năng gia tăng giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Theo các chuyên gia, sở hữu trí tuệ không chỉ giúp bảo vệ nhãn hiệu mà còn nâng cao giá trị thương mại, tạo niềm tin với người tiêu dùng và hạn chế nguy cơ bị sao chép. Khi thương mại điện tử phát triển mạnh, việc xác lập và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ càng trở nên cần thiết để đặc sản địa phương mở rộng thị trường bền vững.

Thời gian qua, Hội Nông dân xã Kon Braih đã phối hợp tổ chức nhiều lớp tập huấn về phát triển thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm và kinh doanh trên nền tảng số cho các chủ thể OCOP. Đồng thời, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn thi hành. Nội dung tập trung vào nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý và các cơ chế bảo vệ tài sản trí tuệ đối với HTX.

Việc trang bị kiến thức và từng bước tiếp cận các chính sách hỗ trợ về sở hữu trí tuệ sẽ tạo nền tảng để các HTX chủ động xây dựng, bảo vệ và khai thác giá trị thương hiệu. Đây cũng là tiền đề để sản phẩm OCOP của Kon Braih nâng cao sức cạnh tranh và vươn xa hơn trên thị trường.

Chính sách tạo lực đẩy cho HTX

Để nâng cao giá trị sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương, Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ. Trọng tâm là hỗ trợ các HTX, chủ thể OCOP đăng ký bảo hộ, phát triển nhãn hiệu, khai thác tài sản trí tuệ và thương mại hóa sản phẩm.

Livestream và các nền tảng số đang trở thành kênh quảng bá, tiêu thụ hiệu quả, đồng thời góp phần nâng cao giá trị thương hiệu cho sản phẩm OCOP của các HTX ở Kon Braih.

Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn thi hành đã tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý cho việc đăng ký, bảo hộ và khai thác quyền sở hữu trí tuệ. Đây là cơ sở để các HTX, chủ thể OCOP bảo vệ và nâng cao giá trị sản phẩm thông qua nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý và các tài sản trí tuệ khác.

Đối với các HTX, đây không chỉ là công cụ bảo vệ thương hiệu. Quan trọng hơn, đó còn là nền tảng để mở rộng thị trường, nâng cao sức cạnh tranh và gia tăng giá trị cho sản phẩm OCOP.

Tại Kon Braih, chính quyền địa phương đang đề xuất nhiều giải pháp để hỗ trợ các HTX tiếp cận chính sách của tỉnh về sở hữu trí tuệ. Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về sở hữu trí tuệ tiếp tục được đẩy mạnh. Trọng tâm là nâng cao nhận thức về xây dựng thương hiệu và từng bước hỗ trợ HTX đăng ký, quản lý, khai thác quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc trưng.

Theo định hướng của chính quyền địa phương, việc hỗ trợ không chỉ dừng ở xác lập quyền mà còn hướng đến khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ sau bảo hộ. Đồng thời, gắn với phát triển thương hiệu thông qua truy xuất nguồn gốc, quảng bá trên nền tảng số, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường.

Từ những sản phẩm OCOP đã được thị trường đón nhận, các HTX ở Kon Braih đang có nền tảng để tiến thêm một bước trong chuỗi giá trị. Khi chất lượng sản phẩm gắn với thương hiệu được bảo hộ và các chính sách hỗ trợ được triển khai đồng bộ, đặc sản địa phương sẽ nâng cao sức cạnh tranh. Đây cũng là tiền đề để mở rộng thị trường và phát triển bền vững.

Đó cũng là “đòn bẩy” để các HTX không chỉ mở rộng đầu ra, gia tăng giá trị sản phẩm mà còn từng bước xây dựng những thương hiệu nông sản mang dấu ấn Kon Braih. Qua đó, tạo giá trị bền vững cho người sản xuất và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Thanh Loan