Đà tăng trưởng tích cực tiếp sức cho doanh nghiệp ngành Công Thương

Theo báo cáo "Tình hình kinh tế - xã hội thế giới và trong nước tác động đến phát triển công nghiệp, năng lượng và thương mại Việt Nam" của Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương tháng 7/2026, kinh tế thế giới và trong nước tiếp tục xuất hiện những cơ hội đan xen với thách thức đối với sản xuất, năng lượng và thương mại.

Báo cáo được xây dựng trên cơ sở nội dung thảo luận tại hội thảo "Tình hình kinh tế - xã hội thế giới và trong nước tác động đến phát triển công nghiệp, năng lượng và thương mại Việt Nam" do TS. Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương chủ trì ngày 5/8.

Toàn cảnh Hội thảo "Tình hình kinh tế - xã hội thế giới và trong nước tác động đến phát triển công nghiệp, năng lượng và thương mại Việt Nam". Ảnh: Lê An

Kinh tế thế giới mở ra cơ hội

Theo báo cáo, diễn biến tại Trung Đông tiếp tục tác động đến thị trường năng lượng và chi phí đầu vào của nền kinh tế. Giá dầu biến động cùng những rủi ro đối với các tuyến vận tải năng lượng chiến lược cho thấy doanh nghiệp cần chủ động hơn trong quản trị rủi ro về giá, nguồn cung và logistics.

Trong khi đó, các nền kinh tế và doanh nghiệp trong khu vực ASEAN tiếp tục tăng cường liên kết về thương mại, đầu tư, công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng. Quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với Singapore, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Philippines, Brunei và Lào tiếp tục tạo thêm không gian để doanh nghiệp mở rộng thị trường, tìm kiếm đối tác và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng khu vực.

TS. Nguyễn Văn Hội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương chủ trì hội thảo. Ảnh: Lê An

Đáng chú ý, xu hướng phát triển công nghiệp toàn cầu đang có sự phân hóa. AI, bán dẫn, điện tử và các ngành công nghệ cao tiếp tục trở thành những động lực quan trọng, trong khi các ngành sản xuất truyền thống chịu sức ép phải nâng cao hiệu quả và đổi mới công nghệ. Diễn biến tại Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan (Trung Quốc) cho thấy đầu tư cho công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và tăng khả năng chống chịu chuỗi cung ứng đang được đặc biệt chú trọng.

Đây cũng là những xu hướng doanh nghiệp Việt Nam cần quan tâm. Đối với doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, điện tử và linh kiện, việc mở rộng hợp tác với các đối tác trong khu vực, chủ động tìm kiếm cơ hội tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn, điện tử và các ngành công nghệ cao có thể tạo thêm dư địa tăng trưởng.

Với doanh nghiệp năng lượng, dầu khí, biến động giá năng lượng đặt ra yêu cầu xây dựng các kịch bản kinh doanh phù hợp, kiểm soát chi phí và chủ động phương án về nguồn cung. Việc duy trì tiến độ các dự án, đồng thời phát triển các lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật và năng lượng mới sẽ góp phần nâng cao khả năng thích ứng trước những thay đổi của thị trường.

Tận dụng đà tăng trưởng trong nước, nâng sức cạnh tranh

Tại Việt Nam, nền kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Theo số liệu được nêu trong báo cáo, GDP quý I/2026 tăng 7,94%, quý II tăng 8,39%; tính chung 6 tháng đầu năm tăng 8,18% so với cùng kỳ năm 2025. Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục là một điểm sáng, với tổng kim ngạch 7 tháng đầu năm đạt 659,58 tỷ USD.

Sản xuất công nghiệp cũng tiếp tục phục hồi, trong đó chế biến, chế tạo giữ vai trò động lực chính. Đây là nền tảng thuận lợi để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, nhưng đồng thời đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa thị trường và giảm phụ thuộc vào một số nguồn cung hoặc đối tác nhất định.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, đối với doanh nghiệp xuất khẩu, yêu cầu trước mắt là rà soát kỹ các quy định tại từng thị trường, nâng cao chất lượng hồ sơ về nguồn gốc nguyên liệu, truy xuất chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn sản phẩm. Việc minh bạch hóa dữ liệu không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu mà còn góp phần nâng cao uy tín và khả năng tham gia các chuỗi cung ứng lớn.

Các đại biểu tham gia góp ý tại hội thảo. Ảnh: Lê An

Các doanh nghiệp cơ khí, luyện kim, thép cần chú trọng quản trị nguồn nguyên liệu, kiểm soát nguồn gốc và xây dựng chuỗi cung ứng có độ tin cậy cao. Trong khi đó, doanh nghiệp dệt may, da giày cần tăng tính linh hoạt trong sản xuất, nâng cao năng lực quản trị hàng tồn kho, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và từng bước đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về vật liệu, môi trường và truy xuất nguồn gốc.

Đối với các ngành thép, xi măng, nhôm, phân bón, yêu cầu giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng ngày càng trở thành yếu tố quan trọng đối với năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch giảm phát thải, cải tiến công nghệ sản xuất và chuẩn bị đầy đủ dữ liệu, hồ sơ liên quan đến phát thải.

Trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm và hàng tiêu dùng, doanh nghiệp cần chú trọng tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường. Việc nghiên cứu các tiêu chuẩn phù hợp với từng thị trường, trong đó có chứng nhận Halal đối với các thị trường Hồi giáo, có thể tạo thêm cơ hội tiếp cận khách hàng.

Đối với thương mại điện tử xuyên biên giới, doanh nghiệp cần tính toán lại chi phí logistics, mô hình hoàn tất đơn hàng và cơ cấu giá bán để thích ứng với những thay đổi về chính sách thương mại tại các thị trường lớn.

Những biến động của kinh tế thế giới và sự phục hồi của kinh tế trong nước đang đặt doanh nghiệp ngành Công Thương trước yêu cầu chuyển từ ứng phó ngắn hạn sang chủ động quản trị rủi ro và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đa dạng hóa thị trường, củng cố chuỗi cung ứng, đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và minh bạch dữ liệu sẽ là những hướng đi quan trọng để doanh nghiệp tận dụng tốt hơn cơ hội từ tăng trưởng thương mại và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Lê An