Đa số địa phương của Nhật Bản chưa sẵn sàng ứng phó thảm họa tại Rãnh Nankai

Đài Phát thanh - Truyền hình Nhật Bản (NHK) vừa tiến hành khảo sát về việc xây dựng kế hoạch phục hồi sớm sau thiên tai trong trường hợp xảy ra thảm họa tại Rãnh Nankai, với đối tượng là 139 đơn vị hành chính nằm trong khu vực có nguy cơ chịu ảnh hưởng trực tiếp. Kết quả công bố ngày 8/3 cho thấy khoảng 61% địa phương cho biết chưa thể chuẩn bị đầy đủ cho công tác ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Trong số này, 64% cho biết nguyên nhân là thiếu kiến thức chuyên môn, 42% gặp khó khăn trong phối hợp giữa các cơ quan, trong khi 34% đối mặt với hạn chế về nguồn kinh phí.

Bản đồ vùng ảnh hưởng của siêu động đất Rãnh Nankai do Cơ quan khí tượng Nhật Bản lập

Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng việc chuẩn bị trước cho thảm họa tại Rãnh Nankai có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là khi Nhật Bản từng chịu tổn thất rất lớn về người và tài sản trong thảm họa động đất - sóng thần ngày 11/3/2011 ở miền Đông Nhật Bản. Các nhà khoa học ước tính khả năng xảy ra siêu động đất tại Rãnh Nankai trong những thập kỷ tới có thể lên tới 80%, với cường độ có thể đạt 9 độ hoặc hơn.

Ông Ishida Susumu, cán bộ phụ trách quy hoạch đô thị của thành phố Fukushima, cho rằng việc xây dựng kế hoạch ứng phó cần có sự tham gia của cả chính quyền và cộng đồng: “Các kế hoạch ứng phó và phục hồi sau thảm họa cần được xây dựng với sự tham gia của cả chính quyền và người dân. Những sáng kiến từ cộng đồng cũng cần được chính quyền tổng hợp và thể chế hóa thành chính sách”.

Theo báo cáo do nhóm nghiên cứu gồm các nhà địa chấn học, chuyên gia khí tượng thủy văn và nhiều nhà khoa học Nhật Bản công bố cuối tháng 3/2025, nếu xảy ra siêu động đất tại Rãnh Nankai, khoảng 10 trong tổng số 47 tỉnh, thành của Nhật Bản có thể chịu rung chấn trên 7 độ, trong khi 24 địa phương có thể ghi nhận rung chấn trên 6 độ.

Tại hai tỉnh Kochi và Shizuoka, sóng thần có thể cao tới 30 m, trong khi 13 tỉnh khác có thể đối mặt với sóng cao khoảng 10 m. Một số kịch bản dự báo cũng cho thấy thủ đô Tokyo có thể bị ngập sâu khoảng 3 m trong một số khu vực.

Các chuyên gia ước tính thảm họa có thể gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản, với khoảng 300.000 người thiệt mạng, hơn 12 triệu người mất nhà cửa và thiệt hại kinh tế có thể lên tới 1.800 tỷ USD, tương đương khoảng gấp đôi ngân sách nhà nước của Nhật Bản. Ngoài ra, các tác động kinh tế - xã hội của thảm họa có thể kéo dài nhiều năm, đồng thời gây ra những biến đổi đáng kể về địa chất và địa hình.

Tuấn Nhật/VOV-Tokyo