Đà Nẵng: 5 hài cốt liệt sĩ ở hang Đá Sập trở về trong vòng tay của đồng đội

Quy tập hài cốt liệt sĩ - tiếp nối đạo lý "Uống nước nhớ nguồn"

Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Anh Tuấn, Trưởng ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thành phố cho hay, việc tổ chức lễ truy điệu và an táng 5 hài cốt liệt sĩ không chỉ thể hiện lòng tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân thành phố đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc, mà còn tiếp nối đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.

Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng (áo trắng) cùng Trung tướng Lê Ngọc Hải, Tư lệnh Quân khu 5 đưa hài cốt liệt sĩ về nơi an táng.

Ông Tuấn cho hay, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vừa là trách nhiệm chính trị, vừa là mệnh lệnh từ trái tim đối với các thế hệ hôm nay. Sau nhiều năm và qua quá trình khảo sát, tìm kiếm tại hang Đá Sập, lực lượng chức năng đã đưa 5 hài cốt liệt sĩ trở về với đồng đội.

Dù đến nay chưa xác định được đầy đủ danh tính, quê quán của các liệt sĩ, nhưng từ hôm nay các anh được yên nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Hà Nha trong sự tri ân của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố. Đáng chú ý, cùng với các hài cốt, lực lượng tìm kiếm đã phát hiện nhiều di vật như lược, lọ dầu gió, ca ăn cơm, bình tông, dép cao su, võng, tăng và các vật dụng chiến đấu. Trong số 5 hài cốt được quy tập lần này có 1 mẫu sinh phẩm đủ điều kiện giám định ADN, mở ra hy vọng xác định danh tính liệt sĩ, giúp các anh sớm trở về với gia đình.

Đồng đội dâng hương các anh hùng liệt sĩ.

Đại tá Trần Hữu Ích, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng cho biết, từ năm 2002 đến đầu tháng 7/2026, Đội tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã khảo sát hàng nghìn vị trí, quy tập hơn 200 hài cốt liệt sĩ hy sinh trong các cuộc kháng chiến, đưa về an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn.

Trở về trong vòng tay của đồng đội

Đại tá Trần Hữu Ích chia sẻ thêm, theo các tài liệu lịch sử và thông tin từ nhân chứng, hang Đá Sập từng là nơi tập kết lương thực, vũ khí, đạn dược phục vụ chiến trường Quảng Đà trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Cuối tháng 4/1969, khu vực hang bị địch đánh phá ác liệt, làm sập cửa hang, chôn vùi nhiều cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ.

Từ những nguồn thông tin ban đầu, các cơ quan chức năng đã tổ chức thu thập tư liệu, gặp gỡ nhân chứng, khảo sát thực địa và tổ chức hội thảo xác minh thông tin phục vụ công tác tìm kiếm. Trên cơ sở kết quả hội thảo và lời kể của các nhân chứng lịch sử, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã chỉ đạo Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng xây dựng phương án, huy động lực lượng, phương tiện tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực hang Đá Sập.

Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng tưởng nhớ các liệt sĩ tại hang Đá Sập.

Trong điều kiện lòng hang chật hẹp, thiếu ánh sáng, đất đá sạt lở phức tạp và còn tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, cán bộ, chiến sĩ đã kiên trì bóc tách từng lớp đất đá, mở đường tiếp cận các vị trí nghi có hài cốt. Sau thời gian tích cực tìm kiếm, lực lượng làm nhiệm vụ đã phát hiện, quy tập được 5 hài cốt liệt sĩ.

"Ngay sau lễ động thổ, lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ của Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng khẩn trương tiếp cận hiện trường, triển khai đào tìm trong lòng hang. Đường lên hang Đá Sập dốc cao, nhiều đoạn trơn trượt, bị cây rừng và đất đá che khuất. Việc vận chuyển con người, dụng cụ, trang thiết bị phục vụ tìm kiếm gặp nhiều khó khăn. Bên trong hang, không gian chật hẹp, thiếu ánh sáng, không khí ẩm thấp. Nhiều vị trí bị những khối đá lớn và lớp đất sạt lở chồng lấp suốt hơn nửa thế kỷ, luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn", đại tá Ích nói.

Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng chia sẻ thêm, trong điều kiện khó khăn ấy, cán bộ, chiến sĩ phải vừa đào tìm, vừa gia cố vị trí, theo dõi sự dịch chuyển của đất đá và tổ chức bảo đảm an toàn chặt chẽ. Không thể sử dụng máy móc công suất lớn, phần lớn công việc được thực hiện bằng những dụng cụ thủ công. Từng lớp bùn đất, đá vụn được bóc tách chậm rãi, thận trọng để không làm ảnh hưởng đến hài cốt và các di vật còn lại.

Sau nhiều giờ kiên trì tìm kiếm, lực lượng làm nhiệm vụ bước đầu phát hiện những phần xương nằm sâu dưới các lớp đất đá. Cùng với đó là nhiều di vật, vật dụng sinh hoạt và chiến đấu như dép, bút bi, cài tóc, lọ thuốc, dụng cụ đựng lương thực, đạn cùng một số vật dụng khác.

Mỗi phần xương, mỗi di vật được phát hiện đều khiến cán bộ, chiến sĩ lặng đi. Đó không chỉ là dấu tích còn lại của chiến tranh, mà còn là chứng nhân về cuộc sống, chiến đấu và sự hy sinh của những con người đã gửi lại tuổi xuân giữa núi rừng. Chiếc dép đã cũ, cây bút nhỏ, chiếc cài tóc hay lọ thuốc nằm lẫn trong đất đá gợi lên hình ảnh rất đỗi đời thường của những cán bộ, chiến sĩ, nhân viên hậu cần từng sống, làm việc trong hang trước khi bom, pháo địch ập xuống.

Cùng với các phần hài cốt, lực lượng chức năng còn tìm thấy nhiều di vật gắn với quá trình sinh hoạt, chiến đấu của các liệt sĩ như dép, bút bi, lọ thuốc, đạn và một số vật dụng cá nhân. Toàn bộ hài cốt và di vật được thu thập, bảo quản thận trọng, phục vụ công tác xác minh thông tin và xác định danh tính liệt sĩ.

Việc an táng hài cốt các liệt sĩ tại hang Đá Sập được tổ chức trang trọng.

Đại tá Trần Hữu Ích cho hay, sau hơn nửa thế kỷ nằm lại trong lòng núi, các liệt sĩ đã được đồng đội, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân thành phố thành kính đón về, an táng trong sự tri ân sâu sắc.

Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng khẳng định thế hệ hôm nay được sống trong hòa bình, độc lập, tự do và chứng kiến đất nước ngày càng phát triển, càng phải nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm đối với những người đã hy sinh. Nhiều cô, chú đã nằm lại giữa núi rừng lạnh lẽo hơn 50 năm. Vì vậy, cán bộ, chiến sĩ phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, làm việc bằng tình cảm, lương tâm và đạo lý, quyết tâm đưa các liệt sĩ về nơi an nghỉ khang trang, thể hiện lòng tri ân của thế hệ trẻ.

Thanh Đức