Đa dạng nguồn cung vốn: Ổn định lãi suất, hỗ trợ tăng trưởng

Thu hút nguồn vốn quốc tế

Việc tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi từ các định chế tài chính quốc tế đang trở thành “mắt xích” quan trọng giúp các ngân hàng giảm áp lực chi phí đầu vào. Thay vì phụ thuộc vào tiền gửi dân cư (hiện lãi suất dao động 8%-9%/năm), nhiều NHTM đã chủ động huy động nguồn vốn ngoại với kỳ hạn dài, chi phí thấp hơn.

Nam A Bank làm việc với Proparco (thuộc Cơ quan phát triển Pháp - AFD) để huy động nguồn tài chính xanh. ẢNH: Đình Bảo

Ông Trần Khải Hoàn, quyền Tổng Giám đốc Nam A Bank, cho biết, việc duy trì mặt bằng lãi suất huy động ổn định của ngân hàng thời gian qua đến từ lợi thế nguồn vốn dài hạn, trong đó có dòng vốn quốc tế. Năm 2025, ngân hàng đã huy động khoảng 300 triệu USD từ các tổ chức tài chính quốc tế và dự kiến nâng lên 500 triệu USD trong năm nay. Ngày 25-3, Nam A Bank đã ký Biên bản ghi nhớ với Proparco (thuộc Cơ quan phát triển Pháp - AFD) để phát triển và huy động nguồn tài chính xanh.

Theo đó, Proparco đang xem xét khoản vay 30 triệu USD, kỳ hạn 5 năm nhằm tài trợ danh mục tín dụng xanh của ngân hàng. Song song đó, ngân hàng này cũng ký kết hợp tác với Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) và trở thành thành viên chính thức của Chương trình tài trợ thương mại toàn cầu (GTFP). Khởi đầu cho hợp tác này, IFC đang xúc tiến gói tài trợ thương mại trị giá 50 triệu USD, giúp ngân hàng mở rộng hạn mức và hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu giảm rủi ro thanh toán, tiếp cận thị trường quốc tế với chi phí hợp lý hơn.

Tương tự, Techcombank và EIB Global (nhánh đầu tư của Ngân hàng Đầu tư châu Âu) đã ký thỏa thuận tài trợ 200 triệu EUR. Khoản tín dụng dài hạn này nhằm thúc đẩy các dự án ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững như năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng hiệu quả và giao thông xanh. “Với sự hợp tác này, Techcombank sẽ thiết lập các gói tài trợ dài hạn nhằm bổ sung nguồn vốn cho sáng kiến xanh, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân”, bà Nguyễn Thu Lan, Phó Chủ tịch HĐQT Techcombank, cho hay.

Trước đó, SeABank đã nhận được thêm khoản đầu tư 80 triệu USD từ Proparco và Ngân hàng Phát triển doanh nghiệp Hà Lan (FMO) nhằm có thêm nguồn lực hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ được tiếp cận tài chính với lãi suất ưu đãi.

Đẩy mạnh phát hành trái phiếu

Cùng với nguồn vốn quốc tế, các NHTM cũng tăng tốc huy động trên thị trường trái phiếu nhằm bổ sung nguồn vốn trung, dài hạn. Thống kê cho thấy, 2 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt gần 8,5 ngàn tỷ đồng, tăng 7,4% so với cùng kỳ. Riêng tháng 2-2026, giá trị phát hành đạt khoảng 4,8 ngàn tỷ đồng, tăng 29% so với tháng trước và tăng 103% so với cùng kỳ. Trong đó, khối ngân hàng chiếm tỷ trọng áp đảo với hơn 5,5 ngàn tỷ đồng, tương đương khoảng 65% toàn thị trường.

Cụ thể, BIDV dẫn đầu với 3,3 ngàn tỷ đồng, tiếp đến là VietinBank với 2,2 ngàn tỷ đồng, lãi suất dao động 6,8-6,85%/năm. Lãnh đạo BIDV cho biết, ngân hàng hiện cung ứng khoảng 2,3 triệu tỷ đồng vốn cho nền kinh tế, trong đó dư nợ doanh nghiệp gần 1,2 triệu tỷ đồng. Thời gian tới, ngân hàng sẽ tiếp tục nâng cao năng lực thu xếp vốn cho các dự án lớn, phát triển tài trợ chuỗi giá trị, mở rộng hợp tác quốc tế và đa dạng hóa công cụ huy động dài hạn như trái phiếu và trái phiếu xanh.

Theo TS Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Vietnam, phát hành trái phiếu là kênh huy động hiệu quả giúp các ngân hàng gia tăng nguồn vốn dài hạn, cải thiện cơ cấu vốn và giảm phụ thuộc vào vốn ngắn hạn từ dân cư. Việc đa dạng hóa nguồn vốn là giải pháp then chốt để ổn định mặt bằng lãi suất và hướng tới tăng trưởng bền vững.

Các chuyên gia kinh tế ước tính, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhu cầu vốn của nền kinh tế năm 2026 vào khoảng 4,9-5 triệu tỷ đồng. Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chủ lực, việc chủ động nguồn vốn giá rẻ, ổn định trở nên đặc biệt quan trọng. Bên cạnh việc tìm kiếm nguồn vốn bên ngoài, yêu cầu tăng vốn điều lệ cho các NHTM nhà nước đang trở nên cấp thiết nhằm nâng cao năng lực cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà, Ngân hàng Nhà nước đã kiến nghị sớm thể chế hóa các chủ trương tại Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước. Đồng thời ủng hộ việc cho phép các NHTM nhà nước sử dụng lợi nhuận để bổ sung vốn. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực tài chính và tạo dư địa mở rộng tín dụng cho nền kinh tế.

Theo chuyên gia tài chính Lê Hoài Ân, các ngân hàng có vốn nhà nước luôn được đặt ở vị trí dẫn dắt trong cấu trúc tăng trưởng mới, với vai trò điều hướng dòng vốn vào các lĩnh vực động lực như hạ tầng, năng lượng và công nghệ. Các ngân hàng này đang tham gia gói tín dụng ưu đãi 100 ngàn tỷ đồng giai đoạn 2025-2026 với lãi suất thấp hơn 1%-1,5%/năm. Tuy nhiên, hệ số an toàn vốn của nhóm ngân hàng này vẫn thuộc nhóm thấp trong hệ thống. Do đó, việc tăng vốn và đa dạng nguồn vốn kịp thời sẽ giúp giảm áp lực lên biên lợi nhuận và tạo điều kiện để ngân hàng ưu tiên mục tiêu ổn định hệ thống.

HẠNH NHUNG