Cuộc thanh lọc ngành dịch vụ ô tô: Nâng chuẩn hay bị đào thải giữa chuyển đổi năng lượng?

Nỗi lo "vẽ bệnh"

Trao đổi với PV AutoNews, chuyên gia ô tô, Thạc sĩ, kỹ sư Nguyễn Minh Đồng cho rằng tâm lý lo lắng khi mang xe đến các garage dịch vụ ô tô là điều dễ hiểu. Thực tế, không ít người dân đã phản ánh về tình trạng một số garage làm ăn chộp giật, tư vấn thay thế linh kiện không cần thiết hoặc "vẽ bệnh" để tăng chi phí sửa chữa.

"Đã có những trường hợp khách hàng được tư vấn phải thay một số cụm chi tiết với chi phí khá lớn. Tuy nhiên, khi mang xe đến một garage khác kiểm tra lại thì được xác nhận chưa cần thay thế hoặc chỉ cần xử lý đơn giản hơn. Điều này khiến nhiều chủ xe mất niềm tin vào dịch vụ sửa chữa ô tô tại một số garage", ông Đồng cho biết.

Theo ông Đồng, đây là một trong những nguyên nhân khiến người tiêu dùng ngày càng thận trọng khi lựa chọn nơi bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện. Trong bối cảnh chi phí sử dụng xe ngày càng tăng, sự minh bạch trong tư vấn và sửa chữa trở thành yếu tố quan trọng để tạo dựng niềm tin với khách hàng.

Theo vị chuyên gia, về cơ bản đội ngũ kỹ thuật viên tại các garage hiện nay đều có kiến thức và tay nghề nhất định. Tuy nhiên, giữa garage dịch vụ chính hãng và garage bên ngoài vẫn tồn tại những khác biệt đáng kể. Ảnh minh họa: Tasco.

Cụ thể, garage chính hãng thường có lợi thế về quy trình sửa chữa, hệ thống quản lý chất lượng, trang thiết bị chẩn đoán chuyên dụng và nguồn linh kiện chính hãng. Đội ngũ kỹ thuật viên cũng được đào tạo theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất và thường xuyên cập nhật các công nghệ mới trên từng dòng xe.

Trong khi đó, garage bên ngoài có ưu thế lớn về chi phí. Nhiều trường hợp chi phí sửa chữa hoặc bảo dưỡng tại garage chính hãng có thể cao gấp 2-3 lần so với garage bên ngoài. Đối với các hạng mục bảo dưỡng thông thường hoặc thay thế những linh kiện không quá phức tạp, khách hàng hoàn toàn có thể lựa chọn garage bên ngoài để tiết kiệm chi phí.

Tuy nhiên, chất lượng dịch vụ giữa các garage bên ngoài hiện nay khá khác nhau. Bên cạnh nhiều cơ sở làm ăn uy tín, đầu tư bài bản và có đội ngũ kỹ thuật giỏi, vẫn còn những garage sử dụng phụ tùng không rõ nguồn gốc, dầu nhớt kém chất lượng hoặc tư vấn sửa chữa thiếu minh bạch nhằm gia tăng lợi nhuận.

Theo ông Đồng, không phải mọi linh kiện trên ô tô đều do hãng xe trực tiếp sản xuất. Nhiều linh kiện được cung cấp bởi các nhà sản xuất phụ tùng lớn cho nhiều thương hiệu khác nhau. Vì vậy, khách hàng hoàn toàn có thể sử dụng dịch vụ của các garage bên ngoài nếu lựa chọn được những cơ sở có uy tín, minh bạch và có chính sách bảo hành rõ ràng.

Ông Đồng cũng cho rằng ngành dịch vụ sửa chữa ô tô đang đứng trước áp lực thay đổi lớn khi xe điện, xe hybrid và các dòng xe tích hợp công nghệ điện tử ngày càng phổ biến. Ảnh minh họa: Tasco.

Nếu trước đây người thợ chủ yếu làm việc với các hệ thống cơ khí thì nay phải hiểu thêm về điện cao áp, pin, phần mềm điều khiển, cảm biến và các công nghệ kết nối thông minh.

"Không chỉ nâng cao tay nghề, các garage cũng cần chú trọng hơn đến đạo đức nghề nghiệp. Minh bạch trong tư vấn, trung thực trong sửa chữa và đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của ngành dịch vụ ô tô. Trong kỷ nguyên xe điện, nếu không liên tục học hỏi và cập nhật công nghệ mới, cả garage chính hãng lẫn garage bên ngoài đều có nguy cơ bị tụt lại phía sau", ông Đồng nhấn mạnh.

Không thể sửa ô tô theo kiểu "mò mẫm"

Đồng quan điểm, PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TP.HCM, cho biết ông đã từng nghe nhiều phản ánh của người dùng liên quan đến chất lượng dịch vụ tại các garage ô tô.

Theo ông Dũng, để phát triển bền vững, các garage cần đầu tư công nghệ, kỹ thuật mới thay vì chỉ dựa vào lợi thế nhân công giá rẻ để cạnh tranh.

Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng cho rằng việc ứng dụng công nghệ cần đi kèm với năng lực chuyên môn của người thợ.

"Nhiều thợ sửa ô tô hiện nay sử dụng thiết bị đọc lỗi qua cổng OBD, thấy máy báo lỗi gì thì sửa như vậy. Nhưng nếu xe hỏng mà máy không phát hiện lỗi thì lại lúng túng. Do đó, bản thân người thợ phải có kiến thức nền tảng và chuyên môn để hiểu nguyên nhân thực sự của sự cố nằm ở đâu", ông Dũng chia sẻ.

Bên cạnh công nghệ và chuyên môn, chất lượng dịch vụ cũng là yếu tố cần được cải thiện. Theo ông Dũng, không ít garage hiện nay chỉ tập trung vào hoạt động sửa chữa hằng ngày mà chưa chú trọng đào tạo đội ngũ kỹ thuật viên.

"Nhiều garage chỉ tập trung làm mà không tổ chức đào tạo cho nhân sự. Trong khi công nghệ ô tô thay đổi từng ngày. Không đào tạo sẽ dẫn đến tình trạng xa rời thực tế, không còn đủ năng lực xử lý những ca sửa chữa phức tạp", ông nói.

Theo vị chuyên gia, thời đại sửa chữa ô tô theo kinh nghiệm đơn thuần đã qua. "Thời nay không còn sửa chữa ô tô theo kiểu mò mẫm được nữa rồi", ông Dũng nhấn mạnh.

Một trong những giải pháp quan trọng được các chuyên gia đề cập là đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của garage ô tô. Ảnh minh họa: Tasco.

Theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng, việc nâng chuẩn garage cần dựa trên dữ liệu và các công cụ đánh giá khoa học thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm chủ quan.

"Tất cả các quyết định nên dựa trên phân tích và đánh giá dữ liệu. Ví dụ, trước thực trạng phụ tùng giả, phụ tùng kém chất lượng xuất hiện trên thị trường, các garage cần ứng dụng công nghệ để đánh giá, truy xuất và xác minh chất lượng sản phẩm trước khi đưa vào sử dụng", ông Dũng cho biết.

Theo các chuyên gia, khi thị trường ô tô bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ với sự xuất hiện của xe điện và các công nghệ mới, cuộc cạnh tranh giữa các garage sẽ không còn nằm ở giá nhân công rẻ hay quy mô mặt bằng. Thay vào đó, yếu tố quyết định sẽ là trình độ kỹ thuật, chất lượng dịch vụ, tính minh bạch và khả năng thích ứng với công nghệ.

Phi Hùng