Cước container sắp hạ nhiệt?

Sau nhiều tuần liên tục tăng mạnh, thị trường vận tải container đang xuất hiện những tín hiệu đầu tiên cho thấy đà tăng của giá cước có thể chậm lại trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, theo phân tích của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), mặt bằng cước hiện vẫn ở mức rất cao và còn phụ thuộc lớn vào diễn biến tại Biển Đỏ cũng như tốc độ bổ sung công suất của các hãng tàu.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là ngành thủy sản, đây vẫn là giai đoạn cần thận trọng trong việc xây dựng kế hoạch logistics và đàm phán giá vận chuyển.

Giá cước vẫn ở vùng cao

Dẫn số liệu tổng hợp về thị trường vận tải container, VASEP cho biết, cước vận chuyển từ Viễn Đông sang các thị trường xuất khẩu chủ lực tiếp tục duy trì ở mức cao trong đầu tháng 7.

Trong đó, giá cước tuyến Viễn Đông - Bờ Tây Bắc Mỹ đứng ở khoảng 7.072 USD/FEU, tăng 5,6% so với tuần trước và cao hơn 66,6% so với tháng trước.

Trong khi đó, tuyến Viễn Đông - Bắc Âu ghi nhận mức 5.457 USD/FEU, tăng 0,5% theo tuần và tăng 42,6% so với tháng trước.

Theo VASEP, các mức giá này phản ánh chi phí vận chuyển hàng hóa từ châu Á sang 2 thị trường xuất khẩu lớn vẫn đang ở mặt bằng cao, tạo thêm áp lực lên doanh nghiệp trong bối cảnh nhu cầu xuất khẩu chưa thực sự đồng đều giữa các ngành hàng.

Tuyến đi Mỹ vẫn nóng, nhưng đà tăng bắt đầu chậm lại

Theo phân tích của VASEP, nhu cầu vận chuyển trên tuyến xuyên Thái Bình Dương tiếp tục ở mức cao khi nhiều nhà nhập khẩu Mỹ đẩy nhanh tiến độ đưa hàng về trước những thay đổi có thể xảy ra liên quan đến chính sách thương mại và thuế quan.

Tuy nhiên, một số tín hiệu cho thấy thị trường bắt đầu bớt "nóng" hơn.

Sau các đợt điều chỉnh phụ phí và giá cước hồi đầu tháng 7, tốc độ tăng giá trên tuyến Bờ Tây Mỹ đã chậm lại so với cuối tháng 6, trong khi giá cước đi Bờ Đông có xu hướng ổn định hơn.

Song song với đó, nhiều hãng tàu đang bổ sung thêm công suất bằng cách khôi phục dịch vụ hoặc đưa thêm các chuyến tàu tăng cường. Theo VASEP, công suất trên tuyến châu Á - Bờ Tây Mỹ hiện đã tiến sát mức cao kỷ lục, làm gia tăng khả năng giá cước sẽ điều chỉnh khi nhu cầu giao hàng sớm giảm xuống.

Trong ngắn hạn, tuyến Bờ Tây được đánh giá là có khả năng giảm giá trước do thời gian hành trình ngắn và các hãng tàu có thể linh hoạt bổ sung sức chở. Ngược lại, tuyến Bờ Đông nhiều khả năng vẫn duy trì mức cước cao lâu hơn bởi thời gian vận chuyển dài và những hạn chế trong khai thác qua Kênh đào Panama.

Thị trường châu Âu xuất hiện dấu hiệu phân hóa

Không giống thị trường Mỹ, diễn biến tại tuyến châu Á - châu Âu đang có sự phân hóa rõ hơn giữa các hãng vận tải.

Theo VASEP, giá cước vẫn được hỗ trợ bởi mùa cao điểm xuất khẩu, tình trạng ùn tắc tại một số cảng trung chuyển và những bất ổn kéo dài ở khu vực Biển Đỏ.

Tuy nhiên, báo giá giữa các hãng tàu hiện đã xuất hiện chênh lệch đáng kể, cho thấy thị trường không còn đồng thuận tuyệt đối về khả năng tiếp tục nâng giá trong thời gian tới.

Trong đó, tuyến Địa Trung Hải được đánh giá ổn định hơn Bắc Âu nhờ nhu cầu tốt và chịu tác động trực tiếp hơn từ diễn biến tại Biển Đỏ. Ngược lại, Bắc Âu có thể là khu vực điều chỉnh sớm nếu lượng đặt chỗ suy giảm trong khi nguồn cung tàu tiếp tục được cải thiện.

Theo VASEP, sự cạnh tranh giữa các hãng tàu cũng mở ra thêm cơ hội để doanh nghiệp xuất khẩu so sánh báo giá, lựa chọn lịch tàu và đàm phán các điều kiện vận chuyển thay vì chấp nhận ngay mức giá chào ban đầu.

Kênh đào Suez - là yếu tố có thể thay đổi cục diện

Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất của thị trường là việc hai hãng tàu lớn Maersk và Hapag-Lloyd đã bắt đầu đưa một số dịch vụ quay trở lại hành lang Kênh đào Suez - Biển Đỏ thay vì tiếp tục đi vòng qua Mũi Hảo Vọng.

Theo VASEP, nếu quá trình này được mở rộng, thời gian vận chuyển sẽ được rút ngắn đáng kể, đồng thời hiệu suất khai thác đội tàu cũng tăng lên. Với cùng số lượng tàu hiện có, các hãng vận tải sẽ thực hiện được nhiều chuyến hơn hoặc điều chuyển thêm công suất sang các tuyến khác.

Hiện tại, số tuyến quay trở lại Suez vẫn chưa đủ lớn để tạo ra lượng công suất dư đáng kể. Tuy nhiên, nếu nhiều hãng tàu cùng khôi phục hành trình qua tuyến này, nguồn cung vận tải có thể cải thiện nhanh và tạo điều kiện để giá cước hạ nhiệt trong nửa cuối năm.

Dù vậy, triển vọng này vẫn phụ thuộc lớn vào tình hình an ninh tại Biển Đỏ. Bất kỳ diễn biến căng thẳng nào cũng có thể khiến các hãng tàu tiếp tục lựa chọn tuyến vòng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài thời gian vận chuyển và duy trì mặt bằng cước ở mức cao.

Doanh nghiệp vẫn cần chủ động kế hoạch logistics

Theo khuyến nghị của VASEP, các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản vẫn nên chủ động giữ chỗ và xác nhận container lạnh sớm, đặc biệt đối với các lô hàng xuất sang Mỹ và châu Âu trong mùa cao điểm.

Trong bối cảnh giá cước có dấu hiệu tiến gần vùng đỉnh nhưng chưa xuất hiện xu hướng giảm rõ ràng, doanh nghiệp nên ưu tiên đàm phán giá trong ngắn hạn, đồng thời cân nhắc kỹ trước khi ký hợp đồng vận chuyển dài hạn ở mức cước cao.

Bên cạnh giá cước, các điều khoản liên quan đến phụ phí, thời gian miễn lưu container, lịch cắt máng, cảng trung chuyển và phương án xử lý khi lịch tàu thay đổi cũng cần được rà soát nhằm hạn chế phát sinh chi phí.

Theo VASEP, trong những tuần tới, 3 yếu tố sẽ quyết định xu hướng của thị trường vận tải container gồm nhu cầu nhập khẩu tại Mỹ, tốc độ bổ sung công suất của các hãng tàu và khả năng khôi phục lưu thông qua Kênh đào Suez. Nếu các điều kiện này diễn biến thuận lợi, mặt bằng cước có thể bắt đầu hạ nhiệt trong nửa cuối quý III và các tháng cuối năm.

Hữu Thanh