'Cuộc chiến' tủ đổi pin xe điện: VinFast cực nhanh, Selex Motors bám sát, Honda và Yadea đang chậm chân?

Thị trường xe máy điện trong nước tăng trưởng nhanh trong vài năm gần đây, góp phần giúp Việt Nam duy trì vị thế thị trường xe điện hai bánh lớn thứ ba thế giới vào cuối năm 2025.

Trong bối cảnh doanh số mở rộng, các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh về sản phẩm mà còn chuyển sang một “mặt trận” mới: xây dựng mạng lưới tủ đổi pin.

Tại TP.HCM, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết đã cấp phép 91 vị trí lắp đặt tủ đổi pin trên vỉa hè và công bố thêm 101 địa điểm đủ điều kiện triển khai. Theo dự báo trong đề án kiểm soát khí thải giao thông của thành phố, đến năm 2030 TP.HCM có thể có khoảng 1,2 triệu xe máy điện, kéo theo nhu cầu phát triển hơn 25.000 trụ sạc hoặc tủ đổi pin công cộng.

Tuy nhiên, các quy định kỹ thuật khá chặt chẽ khiến số vị trí triển khai ban đầu còn hạn chế. Tủ đổi pin không được đặt tại giao lộ, lối ra vào, vạch qua đường hay khu vực có nhiều hạ tầng kỹ thuật.

Phần vỉa hè còn lại phải đảm bảo tối thiểu 1,5 m cho người đi bộ và hệ thống phải có khả năng di dời khi cần thiết. Điều này khiến các vị trí phù hợp trở thành “tài nguyên khan hiếm”.

Trong cuộc đua này, VinFast đang thể hiện lợi thế về tốc độ triển khai. Hãng cho biết đã hoàn tất lắp đặt khoảng 4.500 trạm đổi pin đầu tiên và đặt mục tiêu đạt 45.000 tủ trên toàn quốc ngay trong quý I năm nay.

Doanh nghiệp còn hợp tác với Thế Giới Di Động để đặt tủ đổi pin tại các cửa hàng bán lẻ, tận dụng mạng lưới mặt bằng rộng khắp.

Một trong những đơn vị triển khai sớm là Selex Motors, hiện vận hành khoảng 118 trạm đổi pin tại Hà Nội, TP.HCM và Huế. Hãng cũng hợp tác với Petrolimex để đặt tủ đổi pin tại một số trạm xăng, hướng tới mô hình dùng chung cho nhiều dòng xe.

Trong khi đó, Honda – “tân binh” của thị trường xe máy điện Việt Nam – dự kiến vận hành các trạm Honda e:Swap Battery Station tại một số đại lý HEAD từ tháng 4. Dù khởi động chậm hơn, lợi thế thương hiệu và mạng lưới đại lý rộng lớn vẫn giúp hãng được đánh giá có nhiều cơ hội.

Ở phía khác, Yadea mới chỉ hé lộ khả năng phát triển hệ thống đổi pin thông qua mẫu xe Osta với pin tháo rời, nhưng chưa công bố kế hoạch chính thức.

Trước đó, TMT Motors – đơn vị phân phối xe điện Wuling tại Việt Nam – cũng từng đề cập ý tưởng xây dựng mạng lưới trạm đổi pin tự động.

Giới quan sát cho rằng pin đang dần trở thành yếu tố chiến lược trong cuộc cạnh tranh xe máy điện.

Nếu các hãng có thể chuẩn hóa công nghệ và hình thành mạng lưới đổi pin rộng khắp, sự tiện lợi của xe điện có thể nhanh chóng tiệm cận xe máy chạy xăng, đồng thời mở ra bước phát triển mới cho thị trường.

Đông Phong