Cuộc chiến giữ rừng giữa mùa khô khốc liệt

Trong khi nhiều người dân sum họp gia đình dịp nghỉ lễ, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ kiểm lâm và lực lượng bảo vệ rừng tại Đồng Tháp vẫn lặng lẽ bám trụ tại các cánh rừng trọng điểm. Trước nguy cơ cháy rừng đang ở cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm), việc giữ an toàn cho từng khoảnh rừng trở thành nhiệm vụ cấp bách, không phút lơ là.

Lực lượng bảo vệ rừng tại Vườn quốc gia Tràm Chim đang thực hiện tuần tra từ đài quan sát - Ảnh: Bùi Nguyên

Tại Vườn quốc gia Tràm Chim, nơi được công nhận là Khu Ramsar thứ 2.000 của thế giới, không khí trực chiến luôn duy trì ở mức cao nhất. Sau nhiều tháng nắng hạn, lớp thực bì khô giòn, chỉ cần một tia lửa nhỏ cũng có thể bùng phát thành đám cháy lớn.

Vì vậy, thay vì nghỉ lễ, các tổ công tác chia ca “ăn rừng, ngủ rừng”, túc trực tại các chốt xung yếu, kiểm soát chặt người ra vào khu vực lõi.

Vườn quốc gia Tràm Chim nơi trú ngụ hàng nghìn loài chim quý - Ảnh: Bùi Nguyên

Đêm xuống, ánh đèn pin vẫn liên tục quét qua từng vạt tràm, từng bãi cỏ khô. Mọi dấu hiệu bất thường như khói, mùi khét đều được kiểm tra ngay lập tức. Sự cảnh giác cao độ ấy được duy trì suốt 24/24 giờ, bởi chỉ một phút chủ quan cũng có thể đánh đổi bằng thiệt hại lớn cho hệ sinh thái.

Dọc theo các tuyến đê, lực lượng bảo vệ rừng tại Vườn quốc gia Tràm Chim tổ chức tuần tra liên tục - Ảnh: Bùi Nguyên

Không chỉ dựa vào sức người, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng năm nay còn được “tiếp sức” bằng công nghệ. Hệ thống 24 camera giám sát được lắp đặt sâu trong rừng, kết hợp thiết bị bay không người lái (flycam) giúp phát hiện sớm các điểm phát hỏa từ xa.

Các trạm quan trắc tự động liên tục cập nhật độ ẩm không khí, mực nước, hỗ trợ lực lượng chức năng điều tiết nước hợp lý vào nội đồng, vừa giữ ẩm chống cháy, vừa bảo tồn môi trường sống cho các loài chim, trong đó có sếu đầu đỏ quý hiếm.

Vườn quốc gia Tràm Chim nhìn từ trên cao - Ảnh: Bùi Nguyên

Chia sẻ về những ngày trực xuyên lễ, ông Trần Nhựt Tân, Phó Trưởng phòng Quản lý bảo vệ và Phòng cháy, chữa cháy rừng Vườn quốc gia Tràm Chim, cho biết: “Dù ranh giới giữa vùng lõi và vùng đệm rất gần, việc tuần tra gặp nhiều khó khăn, nhưng anh em vẫn kiên trì bám trụ”.

Công tác tuần tra tại Vườn quốc gia Tràm Chim diễn ra xuyên suốt - Ảnh: Bùi Nguyên

Tinh thần ấy không chỉ hiện diện tại Tràm Chim mà còn lan tỏa đến các khu rừng và di tích sinh thái khác như Xẻo Quýt, Gò Tháp hay khu vực biên giới Dinh Bà. Tại đây, các phương tiện, máy bơm công suất lớn luôn trong trạng thái sẵn sàng “phản ứng nhanh” khi có tình huống phát sinh.

Toàn tỉnh Đồng Tháp hiện có hơn 7.740ha đất rừng, trong đó riêng Tràm Chim chiếm hơn 7.300ha, với khoảng 3.000ha rừng tràm, nơi cư trú của hàng trăm loài động, thực vật quý. Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, mực nước xuống thấp, nguy cơ cháy luôn hiện hữu, ngành chức năng đang siết chặt phương châm “4 tại chỗ”, đồng thời kiểm soát nghiêm ngặt việc sử dụng lửa gần rừng.

Một góc Vườn quốc gia Tràm Chim - Ảnh: Bùi Nguyên

Cuộc chiến với “giặc lửa” mùa khô không tiếng súng nhưng đầy gian nan. Và giữa cái nắng gắt của miền Tây, hình ảnh những người lính kiểm lâm lặng lẽ tuần tra, thức trắng đêm giữ rừng chính là “lá chắn xanh” bền bỉ, bảo vệ sự sống cho những cánh rừng tràm của Đất Sen Hồng.

Bùi Nguyên