Cú sốc năng lượng khiến tỷ phú Mukesh Ambani mất vị trí giàu nhất châu Á

Hai tỷ phú Ấn Độ Gautam Adani (trái) và Mukesh Ambani (phải) - Ảnh: Bloomberg.

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Iran đang ảnh hưởng tiêu cực đến “đế chế” kinh doanh phụ thuộc vào lĩnh vực hóa dầu của ông Ambani.

Theo xếp hạng 500 người giàu nhất thế giới Bloomberg Billionaires Index, ông Ambani - Chủ tịch Reliance Industries - đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới, đã mất 16,9 tỷ USD giá trị tài sản ròng từ đầu năm đến nay, còn 90,8 tỷ USD. Ngược lại, tài sản của ông Adani đã tăng thêm 8,1 tỷ USD trong cùng kỳ, đạt 92,6 tỷ USD.

Tập đoàn của ông Adani đã phục hồi mạnh mẽ sau những cáo buộc gian lận trong quá khứ, được hỗ trợ bởi dòng lợi nhuận ổn định từ các hoạt động kinh doanh trong nước tại nền kinh tế lớn phát triển nhanh nhất thế giới.

Ông Kranthi Bathini, Giám đốc chiến lược cổ phiếu tại công ty WealthMills Securities ở Mumbai, nhận định biến động giá dầu thô toàn cầu và các vấn đề địa chính trị ở Trung Đông đang gây ra những tác động bất lợi đến các doanh nghiệp của ông Ambani.

Trong khi đó, các công ty của ông Adani đang "khá kiên cường và hồi sinh" sau một giai đoạn biến động với những cáo buộc gian lận kế toán từ một nhà bán khống Mỹ và các cáo buộc hình sự từ nhà chức trách Mỹ.

“Các doanh nghiệp của ông Adani chủ yếu tập trung vào sự phát triển kinh tế trong nước của Ấn Độ và có mức độ đa dạng hóa tốt”, ông Bathini nhấn mạnh.

Theo Bloomberg, các cá nhân giàu nhất Ấn Độ đã mất tổng cộng 28,1 tỷ USD tài sản từ đầu năm đến nay, khi những tác động từ cuộc chiến ở Trung Đông lan rộng ra thị trường toàn cầu. Cú sốc năng lượng do chiến tranh Mỹ - Iran đã khiến các nước nhập khẩu dầu như Ấn Độ chịu ảnh hưởng nặng nề. Giá dầu thô tăng cao, dòng vốn nước ngoài rút lui và sự e ngại rủi ro gia tăng đã kéo thị trường chứng khoán Ấn Độ sụt giảm, làm suy giảm giá trị tài sản mà các tỷ phú nước này nắm giữ dưới dạng cổ phiếu.

Giá trị nắm giữ của các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài trên thị trường chứng khoán Ấn Độ đã giảm xuống còn 660 tỷ USD, từ mức đỉnh 930 tỷ USD vào tháng 9/2024 - theo dữ liệu của ngân hàng BNP Paribas, một phần do đồng rupee Ấn Độ trượt giá và "rủi ro gia tăng" đối với nền kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp nước này khi giá dầu tăng cao.

Vào tuần trước, các nhà phân tích tại ngân hàng đầu tư Mỹ Jefferies đã giảm 6% dự báo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của Reliance trong năm tài chính hiện tại, do kỳ vọng về lợi nhuận trong lĩnh vực hóa dầu suy yếu vì giá dầu và chi phí logistics đều tăng cao.

Trong những năm qua, ông Ambani đã dẫn dắt Reliance đa dạng hóa lĩnh vực kinh doanh, phát triển thêm các mảng mới như bán lẻ, năng lượng tái tạo, truyền thông và trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, hóa dầu vẫn chiếm hơn một nửa doanh thu của tập đoàn. Giá cổ phiếu Reliance đã giảm 14% từ đầu năm đến nay.

Ngược lại, cổ phiếu của Adani Group - tập đoàn bao gồm hoạt động trong các lĩnh vực cảng biển và điện lực - đã tăng trưởng mạnh mẽ, vượt trội so với chỉ số chứng khoán Ấn Độ Nifty 50, thước đo đã giảm 7% trong năm nay. Với đà tăng trưởng này, Adani Group đang tiếp tục thúc đẩy các kế hoạch đầu tư lớn, bao gồm mở thêm các sân bay mới và mở rộng danh mục năng lượng của mình.

Ông Adani từng vượt qua tỷ phú Mỹ Jeff Bezos để trở thành người giàu thứ hai thế giới vào năm 2022 trước khi nhà bán khống Hindenburg Research, hiện đã không còn tồn tại, cáo buộc tập đoàn này thao túng giá cổ phiếu, rửa tiền và gian lận kế toán. Ông Adani và tập đoàn của ông đã nhiều lần phủ nhận hành vi sai trái, nhưng các cáo buộc vào đầu năm 2023 đã gây sụt giá cổ phiếu Adani Group và tài sản cá nhân của Adani.

Sau báo cáo của Hindenburg, Adani Group đã giảm nợ và đưa giá cổ phiếu phục hồi. Tuy nhiên, một trở ngại nữa lại xuất hiện khi vào tháng 11/2024, cơ quan công tố Mỹ đưa ra các cáo buộc hình sự chống lại ông Adani và cháu trai của ông, Sagar Adani, cho rằng họ đã đưa hối lộ để giành được các hợp đồng năng lượng tái tạo.

Các luật sư của nhà Adani đang nỗ lực để bác bỏ vụ kiện trên vào cuối tháng này và đã lập luận rằng không có bằng chứng đáng tin cậy nào về việc thân chủ của họ có hành vi đưa hối lộ hay gian lận chứng khoán.

Bình Minh