Cú hích 5.000 trạm sạc cho thị trường xe máy điện TP Hồ Chí Minh trong quý I

TP Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ trong phát triển hạ tầng cho xe máy điện, với mục tiêu đến hết tháng 3 sẽ có khoảng 5.000 trạm sạc và tủ đổi pin được lắp đặt tại các không gian công cộng. Đây được xem là cú hích lớn, tháo gỡ “nút thắt” hạ tầng, tạo đà cho thị trường xe máy điện bứt phá trong những năm tới.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, chỉ trong thời gian ngắn mật độ trạm sạc và tủ đổi pin đã tăng rõ rệt tại nhiều tuyến đường, công viên, khu dân cư. Từ con số hơn 300 điểm đã lắp đặt, thành phố đặt mục tiêu nhân lên gấp nhiều lần trong quý I/2026.

Không dừng lại ở mốc 5.000 điểm trong tháng 3, TP Hồ Chí Minh dự kiến đến hết tháng 6 sẽ có khoảng 10.000 trạm sạc và tủ đổi pin tại các vị trí công cộng, sau đó tiếp tục mở rộng theo nhu cầu thực tế. Song song đó, thành phố cũng đang chuẩn bị thủ tục để triển khai trạm sạc tại 19 bến, bãi xe buýt, những khu vực sử dụng tài sản công và phải thực hiện theo quy trình đấu thầu. Nếu thuận lợi, hệ thống này sẽ được đưa vào vận hành ngay trong nửa đầu năm.

Ảnh minh họa.

Điểm đáng chú ý của chủ trương lần này là việc mở không gian công cộng cho hạ tầng xe điện nhưng không “nới lỏng vô điều kiện”. Việc lắp đặt trạm sạc, tủ đổi pin trên vỉa hè, công viên chỉ được thực hiện khi không ảnh hưởng đến người đi bộ, trật tự đô thị và mỹ quan. Doanh nghiệp tham gia phải tuân thủ đầy đủ các quy định về thu phí sử dụng vỉa hè, an toàn hạ tầng, phòng cháy chữa cháy và chịu trách nhiệm toàn diện trong suốt quá trình vận hành.

Nguyên tắc xuyên suốt được lãnh đạo TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh là cạnh tranh bình đẳng, tránh độc quyền. Sở Xây dựng được giao công bố công khai tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp, danh sách các tuyến đường đủ điều kiện lắp đặt, bảo đảm mọi đơn vị đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, tài chính và pháp lý đều có cơ hội tham gia. Cùng với đó là cơ chế giám sát sau đầu tư, buộc nhà đầu tư chủ động bảo trì, xử lý sự cố và bồi thường nếu xảy ra rủi ro.

Thực tế cho thấy, quyết sách này xuất phát từ áp lực rất lớn về hạ tầng. Hiện TP Hồ Chí Minh có khoảng 100.000 xe máy điện đang lưu hành, trong khi toàn thành phố mới chỉ có khoảng 300 trụ sạc nhanh và gần 50 điểm đổi pin công cộng. So với khuyến cáo quốc tế, trung bình một trụ sạc hoặc tủ đổi pin phục vụ 40–50 xe, hệ thống hiện nay vẫn còn khoảng cách khá xa so với nhu cầu. Việc người dân chủ yếu sạc xe tại nhà, đặc biệt trong các khu chung cư, cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn điện và cháy nổ.

Chính khoảng trống này đã thu hút các đề xuất đầu tư quy mô lớn từ khu vực tư nhân. Nhiều doanh nghiệp đăng ký lắp đặt hàng chục nghìn tủ đổi pin gắn cạnh cột đèn chiếu sáng hoặc tại các vỉa hè đủ điều kiện. Các tủ đổi pin loại 6–12 khay, công suất 6–12kW, được thiết kế phục vụ nhiều dòng xe máy điện phổ biến, hướng đến nhóm người dùng có cường độ di chuyển cao như tài xế xe công nghệ và giao hàng. Mô hình tận dụng hạ tầng chiếu sáng sẵn có được đánh giá là giải pháp thông minh, giúp mở rộng nhanh mạng lưới đổi pin mà không phát sinh quá nhiều chi phí xã hội.

Khi hạ tầng dần được “mở khóa”, thị trường xe máy điện tại TP Hồ Chí Minh cũng sôi động hơn rõ rệt. Dự báo đến năm 2030, TP Hồ Chí Minh có thể đạt 1,2 triệu xe máy điện, kéo theo nhu cầu hơn 25.000 trụ sạc và tủ đổi pin công cộng.