Công nghiệp ô tô Trung Quốc vượt Nhật Bản: Chấm dứt 25 năm thống trị doanh số toàn cầu

Cục diện ngành công nghiệp ô tô thế giới vừa ghi nhận một biến động lớn khi các nhà sản xuất Trung Quốc lần đầu tiên vượt qua các đối thủ Nhật Bản về tổng doanh số bán xe mới. Đây là cột mốc lịch sử chấm dứt vị trí dẫn đầu liên tục của các thương hiệu Nhật Bản được duy trì từ năm 2000 đến nay.

Sự đổi ngôi ngoạn mục trong năm 2025

Theo báo cáo mới nhất từ truyền thông Nhật Bản, tổng doanh số bán ô tô tích lũy toàn cầu của các nhà sản xuất nước này đã giảm xuống mức khoảng 25 triệu chiếc trong năm 2025. Trong khi đó, các hãng xe Trung Quốc đã đạt con số kỷ lục gần 27 triệu xe, chính thức trở thành lực lượng sản xuất ô tô số một thế giới.

Đáng chú ý, trong danh sách 20 nhà sản xuất ô tô hàng đầu thế giới tính theo doanh số, có tới 6 đại diện đến từ Trung Quốc bao gồm: BYD, Geely, Chery, Changan, SAIC và Great Wall. Con số này đã vượt qua số lượng 5 nhà sản xuất góp mặt của Nhật Bản, cho thấy sự bành trướng mạnh mẽ của các thương hiệu nội địa Trung Quốc trên quy mô toàn cầu.

BYD và Geely thăng hạng thần tốc

BYD hiện là cái tên gây ấn tượng mạnh nhất khi đạt doanh số 4,6 triệu chiếc trong năm 2025, tăng 8% so với năm trước đó. Kết quả này giúp BYD vượt qua Ford để vươn lên vị trí thứ sáu trong bảng xếp hạng toàn cầu. Đặc biệt, BYD cũng đã chính thức vượt Tesla để trở thành hãng xe thuần điện (BEV) số một thế giới. Doanh số tại thị trường nước ngoài của hãng cũng lần đầu cán mốc 1 triệu chiếc, chiếm khoảng 20% tổng lượng xe bán ra.

Geely Automobile cũng ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ 23%, đạt 4,11 triệu xe. Thành tích này giúp Geely vượt qua Honda để xếp vị trí thứ tám trong danh sách các nhà sản xuất ô tô toàn cầu. Sự phát triển này phản ánh tốc độ nghiên cứu, phát triển (R&D) nhanh chóng và lợi thế về chi phí của các doanh nghiệp Trung Quốc trong kỷ nguyên điện khí hóa.

Áp lực đè nặng lên các thương hiệu Nhật Bản

Ngược lại với sự thăng hoa của các đối thủ, các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt. Ngoại trừ Toyota và Suzuki vẫn giữ được phong độ, hầu hết các thương hiệu lớn khác đều ghi nhận sự sụt giảm doanh số. Toyota vẫn bảo vệ thành công vị trí hãng xe bán chạy nhất thế giới năm thứ sáu liên tiếp với 11,32 triệu xe, theo sau là Volkswagen với 8,98 triệu xe.

Tuy nhiên, Honda đã ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong số các thương hiệu lớn khi doanh số giảm 8% xuống còn 3,52 triệu chiếc. Tại thị trường Trung Quốc, doanh số của Honda thậm chí đã giảm gần 1/4, dẫn đến những dự báo về tổn thất tài chính và yêu cầu cải cách cơ cấu khẩn cấp. Nissan cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi doanh số giảm xuống còn 3,2 triệu xe, lần đầu tiên văng khỏi top 10 nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới sau hai thập kỷ.

Thách thức tái định hình chiến lược toàn cầu

Các chuyên gia nhận định rằng sự thay đổi thứ tự này không đơn thuần là con số, mà là dấu hiệu cho thấy bối cảnh ngành ô tô thế giới đang được định hình lại. Sự suy thoái 15% của thị trường nội địa Nhật Bản cùng sự chậm chân trong chiến lược xe điện đã khiến các hãng xe nước này mất dần lợi thế.

Để duy trì vị thế, Nhật Bản được khuyến cáo cần điều chỉnh lại lộ trình điện khí hóa và chiến lược tiếp cận thị trường toàn cầu trước sức ép từ công nghệ tiên tiến và tốc độ cung ứng linh hoạt của Trung Quốc.

PHỐ HỘI