Công nghệ cổ giúp 'máy bay bà già' của Mỹ chứng tỏ vai trò ở Iran

Trong cuộc họp báo ngày 19/3, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Dane Caine, cho biết cường kích A-10 Warthog đang đảm nhiệm vai trò then chốt tại eo biển Hormuz.

“Máy bay A-10 Warthog hiện tham chiến tại Iran, đảm nhận nhiệm vụ săn lùng, tiêu diệt các xuồng tấn công tốc độ cao hoạt động trên eo biển Hormuz”, tướng Caine phát biểu tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc.

Sự xuất hiện của cường kích này tại Iran là một bất ngờ bởi không quân Mỹ đã lên kế hoạch thay thế những máy bay A-10 kể từ thập niên 1980. Tuy nhiên, A-10 Warthog vẫn nhận được sự ủng hộ từ Quốc hội Mỹ, và cơ quan này đã yêu cầu Không quân Mỹ tiếp tục duy trì ít nhất 103 chiếc A-10.

Khả năng sống sót vượt trội

Máy bay A-10 Warthog ra đời vào cuối thập niên 1960, giữa giai đoạn chạy đua "ngầm" giữa lục quân và không quân Mỹ về chương trình yểm trợ trên không và được đưa vào hoạt động từ năm 1976.

Một máy bay A-10 hoạt động ở Afghanistan năm 2011. Ảnh: AFCENT Combat Camera.

Được thiết kế chuyên biệt cho các nhiệm vụ yểm trợ cận chiến (CAS), A-10 nhận được sự ủng hộ cuồng nhiệt không chỉ từ các phi công và lực lượng bộ binh mà còn từ Quốc hội Mỹ, những người đã kiên quyết yêu cầu tổ chức các cuộc bay thử nghiệm đối kháng để chứng minh rằng F-35 chưa đủ sức thay thế hoàn toàn cỗ máy diệt tăng này.

Sự khác biệt cốt lõi nằm ở triết lý thiết kế và học thuyết tác chiến. F-35 sở hữu công nghệ tàng hình hiện đại nhất cùng hệ thống điện tử hàng không tối tân phục vụ không chiến và xâm nhập sâu. Tuy nhiên, thiết kế với các góc cạnh sắc nét và bề mặt điều khiển dựa vào máy tính khiến nó trở nên kém hiệu quả hơn khi phải bay lượn ở tầm thấp để giám sát mục tiêu cục bộ.

Bên cạnh đó, việc thực hiện một nhiệm vụ nguy hiểm, dễ hứng chịu hỏa lực phòng không mặt đất bằng một chiếc F-35 trị giá lên tới 135 triệu USD bị đánh giá là một rủi ro tài chính khổng lồ. Ngoài ra, khẩu pháo 25 mm của F-35 chỉ có thể mang theo vỏn vẹn 182 viên đạn, quá ít so với kho hỏa lực khổng lồ mà A-10 luôn mang theo trong mỗi phi vụ.

Trong khi đó, không phải ngẫu nhiên khi A-10 Warthog được mệnh danh là một "cỗ xe tăng biết bay" trên bầu trời. Để tối đa hóa khả năng sống sót, dòng máy bay này sở hữu lớp giáp titan nặng 540 kg, dày 38 mm, bảo vệ phi công khỏi đạn xuyên giáp và các mảnh vỡ từ pháo phòng không.

Bên cạnh đó, các thùng nhiên liệu trên A-10 Warthog đều có khả năng tự hàn kín và được bao bọc bởi lớp bọt chống cháy, kết hợp cùng hệ thống điều khiển bay thủy lực dự phòng kép. Điều này cho phép phi công đưa máy bay hạ cánh an toàn ngay cả khi mất toàn bộ áp suất.

Thiết kế của cường kích này cũng đề cao tính thực dụng với nhiều bộ phận đối xứng như động cơ hay cánh đuôi đứng có thể hoán đổi linh hoạt, giúp đơn giản hóa tối đa quá trình bảo trì tại các căn cứ dã chiến.

Khẩu pháo trứ danh

Bên cạnh khả năng sống sót ấn tượng và hàng loạt các tính năng tiên tiến khác, điểm mạnh vượt trội nhất của A-10 được chế tạo xoay quanh khẩu pháo của nó.

Khẩu pháo Gatling 30 mm 7 nòng trên A-10 Warthog. Ảnh: Wikimedia.

Được hình thành vào đầu những năm 1970, hệ thống pháo Avenger được thiết kế song song với A-10. Bên cạnh khẩu pháo, hợp đồng của chính phủ còn yêu cầu phát triển bốn loại đạn: đạn nổ mạnh gây cháy (HEI), đạn xuyên giáp gây cháy (API), đạn nổ mạnh bán xuyên giáp (SAPHE) và đạn huấn luyện.

Hệ thống Avenger hoàn chỉnh chiếm tới 16% trọng lượng không tải của máy bay Warthog, và đóng vai trò quan trọng đến mức ảnh hưởng đến sự cân bằng của A-10 khi máy bay sẽ bị lật nếu thiếu khẩu pháo này.

Bộ phận càng đáp phía trước cũng được đặt hơi lệch để đảm bảo sự thẳng hàng chính xác của nòng súng. Bản thân khẩu súng được gắn lệch tâm, với nòng súng được định vị một cách có chủ ý để kiểm soát lực giật mạnh.

Việc lắp đặt một khẩu pháo mạnh mẽ như vậy lên một chiếc máy bay phản lực là nhiệm vụ rất khó khăn, nhưng kết quả đã nói lên tất cả.

Khẩu pháo xoay 7 nòng 30 mm trên A-10 có thể bắn 3.900 viên đạn mỗi phút, với thời gian lên đạn cực nhanh và độ chính xác ấn tượng lên đến 80% ở tầm bắn khoảng 1.200 m.

“Đây là một vũ khí ngắm bắn chính xác cao, mang lại cho phi công hỏa lực vượt trội và sự linh hoạt trong các trận chiến tầm gần trên mặt đất”, cựu phi công A-10, Trung tá Bryan T. France nói với The Aviationist.

Sự kết hợp giữa độ chính xác, tốc độ bắn nhanh và sức mạnh hủy diệt tuyệt đối đã đưa Avenger vượt trội hơn hẳn so với các loại vũ khí có thiết kế tương tự. Nhiều binh sĩ xem các máy bay này như “thiên thần hộ mệnh”, với âm thanh đặc trưng “bbrrrrpppp” phát ra từ khẩu pháo Gatling 30 mm 7 nòng.

Theo thống kê, trong chiến dịch Bão táp Sa mạc nhằm đánh bật lực lượng Iraq khỏi Kuwait năm 1991, A-10 Warthog đã phá hủy hơn 900 xe tăng. Ảnh: U.S. Air Force.

Theo thống kê trong chiến dịch Bão táp Sa mạc nhằm đánh bật lực lượng Iraq khỏi Kuwait năm 1991, A-10 Warthog đã phá hủy hơn 900 xe tăng, cũng như khoảng 2.000 phương tiện quân sự khác và 1.200 khẩu pháo.

Trong chiến tranh Vùng Vịnh hồi năm 1991, tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ của các máy bay A-10 Warthog lên tới hơn 95%, dù phải đối mặt với lưới phòng không dày đặc.

Khi ấy, Không quân Mỹ triển khai tổng cộng 144 chiếc A-10 Warthog, chỉ 5 chiếc bị bắn rơi, nhiều chiếc vẫn “sống sót trở về” dù trúng đạn tên lửa.

Với thành tích ấn tượng đó, không khó hiểu khi A-10 Warthog vẫn nhận được sự ủng hộ từ Quốc hội Mỹ. Quyết định này cho thấy sự lựa chọn đúng đắn bởi hiện tại, A-10 Warthog vẫn đang đóng vai trò quan trọng tại eo biển Hormuz.

Anh Tuấn