Công nghệ 2/4: Phi hành gia NASA khởi hành lên Mặt Trăng

NASA phóng thành công tàu chở người tới Mặt Trăng sau 54 năm

Tên lửa đẩy mang theo phi thuyền của NASA được phóng từ Trung tâm Không gian Kennedy tại bang Florida, Mỹ, ngày 1/4. (Ảnh: Reuters)

Khoảng 5h35 ngày 2/4 (giờ Hà Nội) hệ thống tên lửa SLS chính thức được kích hoạt rời khỏi bệ phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy tại Florida.

Chương trình bị hoãn khoảng 10 phút và đồng hồ đếm ngược không chạy khi NASA phải kiểm tra các thông số kỹ thuật và khắc phục vấn đề. Theo lịch ban đầu, sứ mệnh sẽ khởi động lúc 5h24 (giờ Hà Nội).

Sau khi đạt đến độ cao yêu cầu, các động cơ đẩy phụ gắn bên cạnh được tách rời và rơi xuống Đại Tây Dương. “Chúng ta đang chứng kiến cảnh mặt trăng mọc tuyệt đẹp và hướng thẳng tới đó”, Reid Wiseman, Chỉ huy sứ mệnh Artemis II nói từ tàu vũ trụ khi nó còn trên đỉnh của tên lửa đẩy.

Sau khi đạt đủ độ cao và vào vùng quỹ đạo, lần lượt 3 tầng của tên lửa SLS sẽ được tách rời. Theo kế hoạch, động cơ sẽ tái kích hoạt đưa tàu Orion đi theo hình elip dốc quanh Trái Đất để thử nghiệm các hệ thống kỹ thuật quan trọng. Sau đó, nó sẽ hướng thẳng đến Mặt trăng.

Sự kiện phóng quan trọng nhận được sự chú ý của người dân Mỹ. Theo New York Times, khán giả chen chúc trên khu vực bờ biển bên ngoài Trung tâm Vũ trụ Kennedy để trực tiếp theo dõi vụ phóng. Trên YouTube, kênh phát của NASA đạt hơn 2 triệu người xem đồng thời.

4 phi hành gia sẽ bay vòng quanh Mặt trăng gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen. Họ thực hiện sứ mệnh chuẩn bị, mở đường cho cuộc đổ bộ chính thức trong tương lai. Nhóm này sẽ trở thành những con người tiến xa nhất ra vũ trụ khi quỹ đạo của tàu Orion tiếp cận cả phần vùng tối của Mặt trăng.

Sứ mệnh được đặt tên Artemis II, được xem như phiên bản Apollo 8 của thế kỷ 21. Chuyến bay mang mục đích kiểm tra xem tàu vũ trụ có thể thực hiện hành trình an toàn và giữ sự sống 10 ngày liên tiếp cho phi hành đoàn. Theo kế hoạch, chuyến đi kết thúc vào 10/4 khi tàu đáp xuống Thái Bình Dương.

SpaceX chuẩn bị IPO lịch sử

Theo Bloomberg, SpaceX đã nộp hồ sơ đăng ký IPO lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) theo hình thức bí mật. Điều này cho phép công ty nhận phản hồi từ SEC trước khi công bố chi tiết về giá cổ phiếu và số lượng phát hành. Giới quan sát dự đoán IPO có thể diễn ra vào tháng 7 năm nay.

Nhà máy Starlink của SpaceX tại Bastrop, Texas, Mỹ. (Nguồn: SpaceX)

SpaceX đặt mục tiêu huy động 75 tỷ USD, vượt xa kỷ lục IPO của Saudi Aramco năm 2019 (24 tỷ USD). Công ty kỳ vọng đạt mức định giá 1,75 nghìn tỷ USD, cao hơn nhiều so với mức 1,25 nghìn tỷ USD khi sáp nhập với xAI đầu năm nay.

Nguồn vốn từ IPO sẽ giúp SpaceX thúc đẩy các dự án lớn: chương trình Starship, kế hoạch xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng, đưa người lên sao Hỏa, và phát triển trung tâm dữ liệu AI ngoài quỹ đạo. Đây là bước đi chiến lược để Elon Musk hiện thực hóa tầm nhìn dài hạn về không gian.

SpaceX dự kiến tổ chức cuộc gặp với các nhà đầu tư vào ngày 21/4. Đây là dịp để công ty chia sẻ thông tin tài chính và chiến lược với giới phân tích.

Intel tiếp tục rót vốn vào SambaNova

Theo Reuters, Intel dự kiến đầu tư thêm 15 triệu USD vào SambaNova - startup AI do CEO Lip-Bu Tan làm chủ tịch. Nếu được phê duyệt, khoản vốn này sẽ nâng tỷ lệ sở hữu của Intel lên 9%, sau khi công ty đã rót 35 triệu USD hồi tháng 2.

CEO Intel Lip-Bu Tan phát biểu tại một sự kiện. (Nguồn: Reuters)

Intel và SambaNova đã ký thỏa thuận hợp tác chiến lược từ đầu năm. Dù SambaNova từng gặp khó khăn và phải cắt giảm nhân sự, công ty hiện tập trung vào AI inference - công nghệ xử lý truy vấn trong chatbot, lĩnh vực đang có nhu cầu cao.

Các chuyên gia cho rằng việc Intel đầu tư vào startup do CEO Tan có liên quan có thể gây lo ngại về xung đột lợi ích. Tuy nhiên, Intel khẳng định đã có chính sách quản trị chặt chẽ để đảm bảo lợi ích cổ đông. Nhiều nhà phân tích lại đánh giá mối quan hệ của Tan giúp Intel mở rộng cơ hội trong ngành bán dẫn và AI.

Úc xem xét khởi kện công ty sở hữu Facebook, TikTok, Youtube

Cơ quan an toàn mạng của Úc cho biết đang xem xét khởi kiện Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok và YouTube vì không tuân thủ luật cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Luật này có hiệu lực từ tháng 12/2025, yêu cầu 10 nền tảng phải xóa toàn bộ tài khoản trẻ em.

Theo báo cáo đầu tiên, khoảng 5 triệu tài khoản đã bị vô hiệu hóa, nhưng nhiều trẻ em vẫn tạo mới hoặc vượt qua hệ thống xác minh tuổi. eSafety Commissioner Julie Inman Grant khẳng định có "những lo ngại nghiêm trọng" về việc 5 nền tảng chưa thực hiện đầy đủ các bước cần thiết.

Nếu bị xác định vi phạm, các công ty có thể đối mặt với mức phạt lên tới 49,5 triệu AUD (33 triệu USD). Chính phủ Úc nhấn mạnh đây là luật tiên phong toàn cầu, và nhiều quốc gia khác đang theo dõi để áp dụng mô hình tương tự.

Minh Hoàn