Cộng đồng hội nhập của người Việt tại Hungary

Mới đây, trong một không gian ấm cúng tại thủ đô Budapest, khoảng 140 người Việt tụ hội, giao lưu và cùng nhìn lại hành trình hội nhập dài với nhiều thử thách nhưng cũng đầy ý nghĩa của bà con xa xứ.

Những lớp học đặc biệt giữa đời thường

Cộng đồng Hội nhập Việt Nam & Hungary là tên gọi chung của nhóm học hội nhập bắt đầu từ hơn 15 năm trước, nhằm giúp bà con chuẩn bị cho kỳ thi nhập tịch Hungary. Qua thời gian, cộng đồng có thêm nhiều thành viên theo học tiếng Hungary ở trình độ cơ bản và học cho kỳ thi văn hóa với mục đích xin định cư tại quốc gia này.

Ông Nguyễn Hoàng Linh, Trưởng nhóm, cũng là thầy giáo của các khóa học, cho biết cộng đồng người Việt tại Hungary được thành lập từ đầu những năm 1990 với phần lớn những “cánh én” tiên phong là các cựu du học sinh, nghiên cứu sinh ở lại lập nghiệp sau khi hoàn thành việc học. Theo thời gian, quy mô của cộng đồng ngày càng mở rộng với sự tham gia của những người sang tìm cơ hội sinh kế, chủ yếu trong lĩnh vực kinh doanh.

Từ những khu chợ, những cửa hàng nhỏ, bà con đã dần định hình, ổn định về kinh tế. Nhưng khi đời sống vật chất bớt nhọc nhằn, một câu hỏi lớn bắt đầu xuất hiện. Đó là làm thế nào để hội nhập thực sự vào xã hội sở tại?

Theo Luật Quốc tịch của Hungary ban hành từ năm 1993, người nước ngoài muốn nhập tịch phải vượt qua một kỳ sát hạch về kiến thức hiến pháp, lịch sử, văn hóa, pháp luật... của nước sở tại.

Điều này đặt ra không ít thách thức. Với nhiều người đã rời ghế nhà trường quá lâu, việc học lại từ ngôn ngữ đến kiến thức nền tảng là một trở ngại lớn. Nhưng cũng chính từ đó, một phong trào học tập được hình thành. Những lớp học đầu tiên được tổ chức, theo ông Linh, dù chưa đáp ứng chuẩn mực theo nghĩa thông thường. Có thể là một căn phòng nhỏ trong khu chợ, bàn ghế chắp vá, và các học viên đủ mọi lứa tuổi từ thanh niên đến những người đã ngoài 50, 60 cùng học tiếng Hungary, học về lịch sử, chính trị nước bạn. Có người vừa học vừa phải kết hợp buôn bán.

Trong ký ức của ông Linh những ngày tháng vất vả đó thật đáng nhớ. Không gian ấy đã trở thành nơi ghi dấu những nỗ lực phấn đấu bền bỉ của nhiều người. Trong số đó, có những người bắt đầu từ trình độ gần như “i tờ”, nhưng đã kiên trì vượt qua 40 câu hỏi của kỳ thi quốc tịch.

Theo ông Linh, điều quan trọng nhất không nằm ở tấm chứng chỉ. Nhiều người sau khi thi đỗ, trở thành công dân Hungary, vẫn quay lại lớp học để chia sẻ kinh nghiệm cho thế hệ sau, nhờ thế mà sợi dây kết nối cộng đồng từ đấy tiếp tục được nối dài.

Từ trải nghiệm trực tiếp với hàng trăm học viên, ông Nguyễn Hoàng Linh cho rằng, hội nhập không có giới hạn. Một dấu hiệu rõ ràng của sự thay đổi là trong đời sống thường ngày của cộng đồng. Nếu như trước đây, ở các khu chợ, bà con chủ yếu nói chuyện làm ăn, bây giờ, mọi người bắt đầu bàn về thời sự Hungary, về các kỳ bầu cử, về những vấn đề xã hội. Chính từ những thay đổi nhỏ ấy, một cộng đồng dần chuyển mình từ “sống ở” sang “sống cùng” xã hội sở tại.

Không dừng lại ở các lớp học, Cộng đồng Hội nhập Việt Nam & Hungary ra đời như một hình thức kết nối khá đặc biệt, thu hút ngày càng nhiều thành viên.

Hòa nhập nhưng không hòa tan

Bên cạnh việc học tập và hòa nhập, cộng đồng người Việt tại Hungary vẫn tích cực tham gia các hoạt động hướng về quê hương, giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống.

Trong chương trình gặp mặt được tổ chức gần đây, các ca khúc nổi tiếng của Hungary như Hazám, hazám và A Csitári hegyek alatt cùng nhiều hoạt động đậm đà bản sắc Việt Nam như trò chơi dân gian và màn “gọi lô tô” vui Xuân đã tạo nên không khí sôi nổi, gắn kết.

Sự đan xen giữa hai nền văn hóa không phải là sự hòa tan, mà là sự cộng hưởng, nơi mỗi người vừa học cách trở thành một phần của xã hội Hungary, vừa giữ gìn bản sắc Việt Nam.

Tại các lễ tuyên thệ quốc tịch ở Hungary, chính quyền sở tại luôn nhắn nhủ người nhập tịch không được quên cội nguồn khi đã trở thành một phần của đất nước này. Có lẽ, đó cũng là tinh thần chung của cộng đồng người Việt tại Hungary hôm nay. Với họ, hội nhập không có nghĩa là đánh mất bản sắc, mà là làm giàu thêm bản sắc ấy trong một môi trường mới. Hành trình ấy không kết thúc khi nhận được quốc tịch, mà tiếp tục trong từng ngày sống, từng mối quan hệ, từng lựa chọn của mỗi cá nhân.

Ông Nguyễn Hoàng Linh cũng cho biết các cựu học viên chia sẻ rằng giữa “biển” thông tin của khóa học, không phải kiến thức nào cũng còn nguyên vẹn theo thời gian. Nhưng điều đọng lại sâu sắc hơn chính là tinh thần học hỏi và sự mở rộng hiểu biết.

Giá trị nhận được không chỉ nằm ở tấm chứng chỉ, mà còn ở việc hiểu rõ hơn về đất nước, con người Hungary và cách xã hội vận hành. Từ đó, nhiều thành viên đã chủ động tham gia những hoạt động trước đây từng cảm thấy xa lạ, như theo dõi, trao đổi về các kỳ bầu cử, kết nối với giới báo chí sở tại hay quan tâm thường xuyên hơn tới đời sống của nước bạn.

Những nỗ lực ấy cũng dần được ghi nhận khi hoạt động của “Nhóm Quốc tịch - Tìm hiểu nước Hung” xuất hiện trên truyền thông ở nước sở tại, từ thành tích học tập đến câu chuyện hội nhập, quốc tịch của cộng đồng người Việt. Trên nền tảng đó, các thành viên tin rằng, với vai trò là công dân tại nước sở tại, họ có thể đóng góp thiết thực hơn cho cả hai quê hương.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với mong muốn Hungary từng bước công nhận cộng đồng người Hung gốc Việt là một nhóm dân tộc thiểu số, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình hội nhập bền vững và phát huy vai trò cầu nối giữa hai quốc gia.

Hành trình chưa có điểm dừng

Nhìn lại chặng đường đã qua, Trưởng nhóm Nguyễn Hoàng Linh cho rằng cộng đồng người Việt tại Hungary đã đi được một quãng đường dài. Từ chỗ chỉ nghĩ đến mưu sinh, đến việc quan tâm đến giáo dục, rồi đến hội nhập là một hành trình không dễ dàng. Tuy nhiên, theo ông, hành trình này vẫn chưa kết thúc, bởi hội nhập là một quá trình dài, mỗi ngày lại học hỏi thêm những điều mới mẻ.

Ông Linh kỳ vọng cộng đồng người Việt tại Hungary có thể hội nhập sâu hơn nữa, không chỉ trong kinh tế hay giáo dục, mà còn trong đời sống xã hội và chính trị sở tại.

Đại sứ Việt Nam tại Hungary Bùi Lê Thái đánh giá cao những quyết tâm của Cộng đồng Hội nhập Việt Nam & Hungary trong việc khuyến khích bà con học tập tiếng Hungary, tìm hiểu văn hóa bản địa và tích cực hòa nhập với xã hội sở tại.

Đại sứ cũng ghi nhận và trân trọng vai trò của Trưởng nhóm Nguyễn Hoàng Linh cùng các thành viên trong việc góp phần nâng cao hiểu biết, tăng cường sự gắn kết và hỗ trợ cộng đồng ngày càng hòa nhập với xã hội Hungary, đồng thời giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp của cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Trọng Vũ