Công dân Việt Nam ở nước ngoài tham gia bầu cử thế nào?

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 diễn ra vào ngày 15/3

Bạn đọc Phạm Văn Tuấn hỏi: Gia đình tôi có người thân đang định cư ở nước ngoài nếu muốn tham gia bầu cử thì có thể tham gia bỏ phiếu từ xa hay không?

Trao đổi với phóng viên, luật sư Trương Quốc Hòe, Trưởng Văn phòng luật sư Interla (Đoàn luật sư TP. Hà Nội) cho biết, bầu cử là quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp, pháp luật bảo đảm nhằm giúp mỗi công dân thực hiện quyền lựa chọn người đại diện vào cơ quan quyền lực nhà nước.

Theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND, (sửa đổi, bổ sung năm 2025) công dân Việt Nam ở nước ngoài vẫn có quyền bầu cử, Tuy nhiên, việc thực hiện quyền này chỉ được tiến hành khi công dân trực tiếp có mặt tại Việt Nam vào ngày bầu cử. Pháp luật hiện hành chưa có quy định về hình thức bỏ phiếu từ xa đối với trường hợp công dân sinh sống ở nước ngoài.

Cụ thể, tại khoản 4, Điều 29 (Nguyên tắc lập danh sách cử tri) nêu rõ: Công dân Việt Nam ở nước ngoài trở về Việt Nam trong khoảng thời gian từ sau khi danh sách cử tri đã được niêm yết đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ, thì đến UBND cấp xã xuất trình Hộ chiếu có ghi quốc tịch Việt Nam để được ghi tên vào danh sách cử tri và nhận thẻ cử tri bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã (nếu xuất trình tại nơi đăng ký thường trú) hoặc bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cấp tỉnh (nếu xuất trình tại nơi đăng ký tạm trú).

Luật sư Trương Quốc Hòe

Như vậy, nếu người thân của bạn có tịch Việt Nam và không thuộc các trường hợp không được ghi tên vào danh sách cử tri như đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật; bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án; đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo; mất năng lực hành vi dân sự thì có quyền được bầu cử như công dân trong nước.

Để thực hiện quyền bầu cử, trong khoảng thời gian từ sau khi danh sách cử tri đã được niêm yết đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ, công dân cần đến UBND cấp xã nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú khi về nước, xuất trình Hộ chiếu và đề nghị ghi tên vào danh sách cử tri, đồng thời nhận thẻ cử tri để bầu đại biểu Quốc hội và HĐND theo quy định.

Việt An