Công bố kế hoạch tái hoang dã Vườn quốc gia Cúc Phương

Hội nghị có ý nghĩa hết sức quan trọng, không chỉ là hoạt động hưởng ứng thiết thực Ngày Quốc tế về rừng, mà còn là diễn đàn để các cơ quan quản lý, tổ chức bảo tồn, các đối tác trong và ngoài nước, chính quyền và nhân dân vùng đệm của Vườn quốc gia (VQG) Cúc Phương cùng trao đổi, thống nhất định hướng và tăng cường phối hợp trong công tác phục hồi hệ sinh thái rừng, bảo tồn các loài động vật hoang dã, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Quang cảnh hội nghị.

Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo VQG Cúc Phương đã công bố Quyết định ban hành kế hoạch tái hoang dã VQG Cúc Phương.

Kế hoạch đặt ra mục tiêu phục hồi các loài hoang dã chủ chốt, bản địa, tái lập các mắt xích sinh thái quan trọng, khôi phục các quá trình sinh thái tự nhiên, hướng tới xây dựng Cúc Phương trở thành một hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi toàn vẹn, tự vận hành và có khả năng chống chịu cao trước biến đổi khí hậu với triết lý “thiên nhiên dẫn dắt, con người hỗ trợ” nhằm hiện thực hóa Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học và cam kết “Sống hài hòa với thiên nhiên” của Việt Nam.

Ông Nguyễn Văn Chính, Giám đốc Vườn quốc gia Cúc Phương phát biểu tại hội nghị.

Kế hoạch hành động được xây dựng dựa trên nền tảng khoa học vững chắc và kinh nghiệm thực tiễn hơn 60 năm hình thành và phát triển của Vườn.

Trong giai đoạn 2026-2035, chiến lược tập trung vào 4 trụ cột chính sau: Nghiên cứu khoa học và phục hồi sinh cảnh (đánh giá sức tải của hệ sinh thái, cải tạo môi trường sống để đảm bảo đủ nguồn thức ăn và sự an toàn cho các loài sau tái thả); Triển khai chương trình tái thả ưu tiên (tập trung vào các loài có giá trị bảo tồn cao, các loài nguy cấp, quý, hiếm thuộc nhóm linh trưởng, rùa cạn, rùa nước ngọt và các loài thú ăn thịt nhỏ);

Thiết lập hệ thống giám sát sau tái thả (ứng dụng công nghệ hiện đại như bẫy ảnh, vòng cổ định vị vệ tinh và trí tuệ nhân tạo (AI) để theo dõi quá trình thích nghi của động vật); Xây dựng cơ chế "Một sức khỏe" (kết nối sức khỏe của hệ sinh thái, động vật và con người, nhằm ngăn ngừa các dịch bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người).

Đến năm 2050, Cúc Phương hướng tới việc trở thành một hệ sinh thái rừng đặc dụng hoàn thiện, nơi các chuỗi thức ăn và tương tác sinh học được phục hồi hoàn toàn.

Các hoạt động tái hoang dã tại Cúc Phương không chỉ giới hạn trong 22.400 ha của Vườn quốc gia, mà còn kết nối hành lang sinh thái liên tỉnh (Ninh Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ) với diện tích khoảng hơn 50.000ha, tạo không gian sống rộng lớn cho động vật hoang dã và đảm bảo dòng chảy di truyền giữa các quần thể. VQG Cúc Phương sẽ đóng vai trò là "ngân hàng gen" tự nhiên, cung cấp nguồn giống động vật hoang dã cho các khu bảo tồn khác trên toàn quốc.

Điểm đặc biệt của kế hoạch tái hoang dã Cúc Phương là chiến dịch “quét” sạch bẫy dây phanh trong rừng. Chiến dịch “Cúc Phương không bẫy dây” (Cuc Phuong Snare-Free) với mục tiêu loại bỏ trên 95% bẫy dây tại các khu vực tái thả trước khi đưa động vật trở lại môi trường tự nhiên; đồng thời, duy trì các hoạt động tuần tra, giám sát thường xuyên để đảm bảo môi trường sống an toàn cho động vật hoang dã.

Ký kết thỏa thuận hợp tác và cam kết thực hiện kế hoạch tái hoang dã giữa Vườn quốc gia Cúc Phương và Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam.

Các đại biểu dự hội nghị.

Trong khuôn khổ hội nghị, các chuyên gia đã trình bày một số chuyên đề như: Tái hoang dã vì tương lai rừng Việt Nam; Kế hoạch hành động tái hoang dã VQG Cúc Phương; Bảo tồn linh trưởng gắn với tiếp cận sức khỏe và tái thả theo tiêu chí của IUCN, kinh nghiệm hợp tác quốc tế; Tái hoang dã các loài rùa cạn và rùa nước ngọt nguy cấp, kinh nghiệm bảo tồn tại khu vực Indo-Myanmar; Tái hoang dã các loài động vật hoang dã tại Việt Nam, kinh nghiệm từ công tác cứu hộ, chăm sóc, phục hồi và tái thả...

Cũng tại hội nghị, đại diện lãnh đạo VQG Cúc Phương và Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam đã ký kết thỏa thuận hợp tác thực hiện kế hoạch tái hoang dã VQG Cúc Phương.

Nguyễn Sự