Cơn sốt OpenClaw đảo chiều ở Trung Quốc: Từng trả tiền cài, nay tốn tiền gỡ bỏ

Cơn sốt OpenClaw tại Trung Quốc đã rẽ sang một hướng đầy mỉa mai: Các nền tảng mạng xã hội hiện tràn ngập dịch vụ tính phí để gỡ cài đặt tác tử AI (trí tuệ nhân tạo) này, sau khi người dùng từng trả tiền để được cài đặt.

Trên Xianyu – chợ đồ cũ thuộc Alibaba, từ khóa “gỡ cài đặt OpenClaw” trở thành xu hướng vào ngày 12.3, theo tìm kiếm của trang SCMP.

Các bản ghi cho thấy một người ở Thượng Hải có tên mojito lime water tính phí 299 nhân dân tệ (43,55 USD) để gỡ bỏ OpenClaw và đã hoàn thành hơn 10 giao dịch. Những người cung cấp dịch vụ ở các thành phố lớn khác của Trung Quốc cũng đang rao dịch vụ tương tự.

Nhiều người xếp hàng để cài đặt OpenClaw lên laptop tại trụ sở Baidu ở thủ đô Bắc Kinh hôm 11.3 - Ảnh: AFP

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh giới chức Trung Quốc, chuyên gia an ninh mạng và nhiều trường đại học đồng loạt lên tiếng cảnh báo sau khi người tiêu dùng và các hãng công nghệ lớn nhanh chóng đón nhận OpenClaw.

Học viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Trung Quốc, cơ quan trực thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, đã khởi động một sáng kiến mới nhằm xây dựng bộ tiêu chuẩn cho các tác tử AI “Claw”, tập trung giải quyết vấn đề quy trình ra quyết định thiếu minh bạch của chúng.

Học viện này cho biết sẽ lấy ý kiến từ các công ty và chuyên gia trong ngành để xây dựng bộ tiêu chuẩn mang tên “Yêu cầu về khả năng đáng tin cậy cho các sản phẩm trợ lý thông minh (Claw)”.

Các tiêu chuẩn này sẽ đặt ra yêu cầu về kiểm soát chất lượng và độ tin cậy hành vi của sản phẩm Claw, gồm cả quyền truy cập người dùng có thể kiểm soát được và quy trình thực thi minh bạch.

OpenClaw, trước đây có tên Clawdbot và Moltbot, được lập trình viên Peter Steinberger (Áo) phát triển và ra mắt năm ngoái, nhanh chóng gây tiếng vang toàn cầu nhờ khả năng thực hiện nhiều công việc thay cho người dùng. Tháng trước, Peter Steinberger thông báo gia nhập OpenAI.

OpenClaw có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ đặt chỗ ăn tối, theo dõi email, làm việc với các công ty bảo hiểm, làm thủ tục chuyến bay và thực hiện vô số tác vụ khác. Khác với chatbot truyền thống, OpenClaw có khả năng kết nối với nhiều dịch vụ trực tuyến, duy trì nhiệm vụ trong thời gian dài và chủ động hoàn thành các yêu cầu như nghiên cứu thông tin, soạn thảo văn bản, quản lý lịch làm việc hay xử lý email.

OpenClaw có thể chạy trực tiếp trên máy tính cá nhân, máy chủ hoặc nền tảng đám mây, giúp người dùng linh hoạt lựa chọn cách triển khai tùy theo nhu cầu và mức độ tin cậy về dữ liệu.

Một điểm khiến OpenClaw nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng công nghệ là khả năng mở rộng rất cao. Nền tảng cho phép tích hợp nhiều mô hình AI khác nhau và bổ sung các kỹ năng do cộng đồng phát triển, giúp tác tử AI ngày càng làm được nhiều việc phức tạp hơn.

Ttại hội nghị Công nghệ, Truyền thông & Viễn thông của ngân hàng Morgan Stanley ở thành phố San Francisco (Mỹ) hôm 4.3, Jensen Huang - Giám đốc điều hành Nvidia - nói rằng: “OpenClaw có lẽ là bản phát hành phần mềm quan trọng nhất từ trước đến nay”.

40% tài sản toàn cầu liên quan đến OpenClaw

Trong gần 150.000 tài sản liên quan đến OpenClaw được xác định trên toàn cầu, hơn 40% nằm tại Trung Quốc, theo ông Chu Hồng Y, đồng sáng lập và Chủ tịch công ty an ninh mạng 360 Security Technology (Trung Quốc).

“Trong kỷ nguyên AI, cuộc tấn công lớn nhất có thể không còn đến từ lỗ hổng máy chủ, mà từ các tác tử AI thông minh có quyền thực thi nhiệm vụ”, Chu Hồng Y nói hôm 12.3, đồng thời kêu gọi người dùng cân nhắc giữa yếu tố an ninh và chi phí.

Mức độ tự chủ ngày càng cao của các tác tử AI cũng khiến nhiều trường đại học Trung Quốc phản ứng nhanh chóng. Đại học Sư phạm Giang Tô, Đại học Sư phạm An Huy, Cao đẳng Khoa học và Công nghệ Chu Hải cùng các cơ sở giáo dục khác đã đưa ra thông báo khẩn cấp trong tuần này, cảnh báo hoặc nghiêm cấm việc cài đặt OpenClaw trên thiết bị và mạng lưới thuộc khuôn viên trường.

Cao đẳng Khoa học và Công nghệ Chu Hải yêu cầu mọi chương trình OpenClaw đã cài đặt phải “được gỡ bỏ ngay lập tức và hoàn toàn”. Trong khi Đại học Sư phạm An Huy khuyến cáo sinh viên và giảng viên “tránh sử dụng nếu không thật sự cần thiết”.

Những lời kêu gọi này được đưa ra khi Cơ sở dữ liệu lỗ hổng quốc gia thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc ban hành hướng dẫn về các biện pháp tốt nhất và các điều cấm khi triển khai cũng như sử dụng OpenClaw.

Trong khuyến cáo công bố hôm 12.3, người dùng được yêu cầu sử dụng phiên bản OpenClaw chính thức mới nhất, hạn chế mức độ tiếp xúc với internet và giới hạn quyền truy cập của tác tử AI này. Người dùng cũng được cảnh báo không cài đặt các bản sao OpenClaw từ bên thứ ba, không truy cập website chưa được xác minh và không tắt chức năng ghi nhật ký hoạt động chi tiết.

Cuối tuần qua, gần 1.000 người đã xếp hàng bên ngoài trụ sở của gã khổng lồ công nghệ Tencent Holdings (Trung Quốc) tại thành phố Thâm Quyến để cài đặt OpenClaw lên máy tính của họ. Đám đông gồm nhiều thành phần khác nhau như lập trình viên nghiệp dư, kỹ sư hàng không vũ trụ đã nghỉ hưu, bà nội trợ, sinh viên và những người đam mê AI. Họ tập trung sau lời mời từ bộ phận điện toán đám mây của Tencent Holdings, nơi các kỹ sư công ty hỗ trợ cài đặt phần mềm miễn phí.

Gần 1.000 người xếp hàng bên ngoài trụ sở Tencent Holdings tại Thâm Quyến để cài đặt OpenClaw trên máy tính của họ - Ảnh: Handout

Thời điểm đó, mạng xã hội tràn ngập các bài đăng cung cấp dịch vụ cài đặt tương tự với mức phí từ vài chục đến vài trăm nhân dân tệ.

Sáng kiến từ Tencent Holdings phản ánh nỗ lực của một hãng công nghệ Trung Quốc nhằm tận dụng cơn sốt với OpenClaw, vốn đã lan rộng từ cộng đồng nhà phát triển sang cả những người đam mê và người dùng thông thường.

Ngoài việc cài đặt OpenClaw, một bài đăng trên mạng xã hội của bộ phận đám mây thuộc Tencent Holdings hôm 6.3 cho biết các kỹ sư còn giúp thiết lập mô hình AI, kết nối với dịch vụ bên thứ ba và kích hoạt nhiều kỹ năng khác nhau.

Việc cài đặt và vận hành OpenClaw đúng cách vẫn khá khó khăn với những người dùng không có kiến thức kỹ thuật nâng cao, theo Hu Zhicheng – nhà phát triển phần mềm tại Bắc Kinh (thủ đô Trung Quốc). Ông cho biết rào cản này giải thích vì sao dịch vụ cài đặt OpenClaw tính phí lại từng phổ biến trên các nền tảng mạng xã hội địa phương.

Tuần trước, các hãng smartphone Xiaomi và Nubia (được ZTE hậu thuẫn) đã công bố tích hợp các khả năng tương tự OpenClaw trên một số mẫu điện thoại của mình.

Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây từ ByteDance đến Alibaba cũng đang cung cấp giải pháp cài đặt OpenClaw trên nền tảng đám mây của họ, nhằm giảm bớt lo ngại về quyền riêng tư.

Nhiều buổi chia sẻ trực tuyến và sự kiện trực tiếp từng xuất hiện khắp Trung Quốc đại lục, từ Bắc Kinh, Thâm Quyến đến Hàng Châu, nhằm chia sẻ kinh nghiệm và khuyến khích việc sử dụng OpenClaw.

Mark Yang, nhà thiết kế ở thành phố Thượng Hải và là người sớm sử dụng OpenClaw, cho biết với trợ lý AI này, ông cảm thấy như đang có nhân viên ảo xử lý công việc và giảm bớt khối lượng nhiệm vụ.

Không giống các chatbot thông thường chủ yếu tương tác với người dùng, OpenClaw được quảng bá là AI “thực sự làm việc”, thực hiện các nhiệm vụ trực tiếp trên hệ thống máy tính thay cho người dùng. Tầm nhìn đó đã giúp OpenClaw gây bão toàn cầu, mở ra viễn cảnh tương lai nơi mỗi người đều có Jarvis riêng - trợ lý AI toàn năng trong loạt phim Iron Man của Marvel.

Việc sử dụng OpenClaw được người tiêu dùng Trung Quốc gọi vui là “nuôi tôm hùm” và họ đang đổ xô dùng tác tử AI này cho đủ loại công việc, từ chọn cổ phiếu, viết báo cáo đến làm slide, gửi email và viết mã.

Làn sóng áp dụng này diễn ra bất chấp những lo ngại, bởi OpenClaw thường cần quyền kiểm soát ở mức cao với hệ thống máy tính của người dùng để hoạt động, khiến tác tử AI này tiềm ẩn rủi ro về quyền riêng tư.

Một giám đốc Meta Platforms cho biết gần đây đã yêu cầu đội ngũ của mình không cài OpenClaw trên laptop làm việc thông thường, nếu không có thể đối mặt nguy cơ bị sa thải. Vị giám đốc tin rằng OpenClaw khó đoán và có thể dẫn đến rò rỉ dữ liệu nhạy cảm nếu được sử dụng trong các môi trường vốn được bảo mật.

Tháng trước, một nhân viên phụ trách an toàn cho phòng thí nghiệm AI của Meta đã chia sẻ câu chuyện về việc một tác tử AI hoạt động ngoài tầm kiểm soát trên máy của cô và xóa hàng loạt email.

Một số chuyên gia an ninh mạng phương Tây đã công khai kêu gọi các hãng áp dụng biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt việc sử dụng OpenClaw trong lực lượng lao động.

Sơn Vân