Con người, máy móc và AI cùng phối hợp trong cuộc chiến rà phá bom mìn tại Ukraine

Các nhân viên của HALO Trust sử dụng máy dò kim loại để tìm kiếm bom mìn và vật liệu nổ chưa phát nổ còn sót lại sau khi Nga chiếm đóng khu vực, gần làng Myrotske thuộc vùng Kiev, Ukraine ngày 8/4. Ảnh: Reuters.

Gần ngôi làng Myrotske ở miền Trung Ukraine, một nhóm khoảng một chục nhân viên rà phá bom mìn tiến từng bước chậm rãi theo hàng, quét máy dò kim loại trước mặt một cách nhịp nhàng, giống như những người gặt lúa đang lia lưỡi hái.

Họ đang làm việc để làm sạch những khu rừng và cánh đồng, giúp chúng trở nên an toàn trước các bãi mìn và vật liệu nổ chưa phát nổ còn sót lại sau khi Nga chiếm đóng khu vực này – cách Kiev khoảng 40 km về phía tây bắc – vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột cách đây bốn năm.

Những vùng đất rộng lớn ở Ukraine hiện bị rải đầy mìn và các loại vũ khí chưa nổ sau nhiều năm giao tranh.

“Đáng tiếc là Ukraine là quốc gia bị rải mìn nhiều nhất thế giới,” bà Olena Shustova, phụ trách truyền thông của tổ chức rà phá bom mìn HALO Trust, cho biết. “Ukraine sẽ không thể được làm sạch mìn trong vòng dưới 10 năm.”

HALO bắt đầu hoạt động rà phá tại khu vực này sau khi một binh sĩ Ukraine thuộc đơn vị đóng gần đó dẫm phải mìn chống bộ binh khi đi nhặt củi cách đây hai năm – minh chứng cho những hiểm họa còn tồn tại dù chiến tuyến đã dịch chuyển.

“Ở bất cứ nơi nào từng bị chiếm đóng, đều có bãi mìn và vật liệu nổ,” bà Shustova nói. HALO – tổ chức hành động bom mìn quốc tế lớn nhất thế giới – hiện có 1.350 nhân viên người Ukraine.

Các nhân viên rà phá bom mìn đang làm việc tại một khu vực rừng rú. Ảnh: Reuters.

Theo chương trình nhà nước Demine Ukraine, hơn 132.000 km² – tương đương diện tích của Hy Lạp hoặc bang Mississippi của Mỹ – vẫn còn bị ảnh hưởng bởi mìn. Cho đến nay, gần 42.000 km² đã được dọn an toàn.

Trước quy mô khổng lồ của nhiệm vụ, HALO Trust đã chuyển sang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích hình ảnh drone độ phân giải cao tại các khu vực ô nhiễm và huấn luyện hệ thống nhận diện mìn cùng vật liệu nổ còn sót lại, đạt độ chính xác khoảng 70%.

“Quá trình này có thể kéo dài hàng thập kỷ, nhưng công nghệ đang giúp đẩy nhanh tiến độ,” bà Shustova nói.

Máy móc không người lái giúp tăng tốc rà phá bom mìn

Tại một khu vực rà phá khác ở phía bắc Kiev, ông Oleksandr Liatsevych ngồi trong một lồng thép di động có cửa kính gia cố, đeo kính thực tế ảo và dùng cần điều khiển để vận hành một chiếc máy xúc tùy chỉnh ở cách đó vài mét. Cỗ máy khổng lồ này đào đất lẫn vật liệu nổ chưa phát nổ và nghiền chúng bằng một hệ thống chuyên dụng.

Nữ nhân viên rà phá Olha Kava mặc áo giáp và kính bảo hộ trong lúc làm việc. Ảnh: Reuters.

Chiếc máy xúc không người lái là một trong những cách mà các tổ chức rà phá đang sử dụng để làm sạch diện tích đất bị ô nhiễm lớn nhanh hơn và an toàn hơn, trong bối cảnh chiến tranh hiện đại – nơi tự động hóa, drone và trí tuệ nhân tạo đang thay đổi cách tiến hành chiến tranh.

“Sự khác biệt giữa lái trực tiếp trong cabin và điều khiển từ xa bằng cần joystick là rất lớn,” ông Liatsevych, 39 tuổi, cựu công chức và nông dân đến từ thị trấn tiền tuyến Huliaipole, cho biết. “Vì hồi nhỏ tôi không chơi nhiều game máy tính, nên lúc đầu khá khó.”

Trong khu rừng gần đó, nữ nhân viên rà phá Olha Kava mặc áo giáp và kính bảo hộ, cúi xuống tìm kiếm một quả mìn chống bộ binh theo cách truyền thống – bằng tay.

Cựu nhân viên du lịch và là mẹ của ba con này đã nộp đơn xin làm công việc rà phá sau khi bạn bè cô gia nhập quân đội khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn.

“Tất nhiên là có sợ hãi,” cô nói. “Nhưng điều đó… khiến bạn làm việc cẩn thận và có trách nhiệm hơn.”

Theo Reuters

Huyền Chi