Cổ vũ đua xe trái phép: Tiếp tay cho hiểm họa đường phố

Cổ vũ đua xe trái phép, dù trực tiếp hay gián tiếp, đều là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Ảnh minh họa.

“Thú vui” độc hại

Cổ vũ đua xe trái phép là một trong những hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Hành vi cổ vũ trực tiếp thường diễn ra ngay tại hiện trường đua xe trái phép. Đó có thể là những tiếng hò reo kích động, hành vi ngăn đường cho đoàn xe “xé gió” lao qua, thậm chí có người còn làm “hoa tiêu”, cảnh giới giúp các đối tượng đua xe trốn thoát khi phát hiện lực lượng chức năng.

Trong khi đó, hành vi cổ vũ gián tiếp thường diễn ra trên không gian mạng dưới nhiều hình thức như chia sẻ video đua xe kèm bình luận kích động, lập nhóm kín hẹn đua, livestream các cuộc đua trái phép, hoặc đơn giản là những lời tung hô như “tay lái lụa”, “anh hùng tốc độ”…

Từ những buổi tụ tập đêm khuya đến các đoạn video đạt hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội, hành vi cổ vũ đua xe trái phép đang được một bộ phận giới trẻ xem là thú vui thời thượng. Tuy nhiên, ít ai nhận thức rằng đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm, bởi nó chính là “liều thuốc kích thích” cho các vi phạm nghiêm trọng về an toàn giao thông.

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới hành vi lệch chuẩn này, trong đó sự thiếu hiểu biết pháp luật của một bộ phận người dân, đặc biệt là nhóm thanh thiếu niên, được xem là căn nguyên cơ bản. Nhiều người chưa nhận thức đầy đủ rằng cổ vũ đua xe trái phép cũng là hành vi vi phạm pháp luật. Xuất phát từ tâm lý hiếu kỳ, thích cảm giác mạnh, không ít bạn trẻ xem việc tụ tập và cổ vũ đua xe như một trò tiêu khiển, mang tính “thử thách bản thân”.

Bên cạnh đó, mạng xã hội cùng các trào lưu lệch chuẩn khiến nhiều người bị cuốn theo hiệu ứng đám đông. Không ít trường hợp muốn nổi tiếng, “câu view”, “câu like” nên quay video đua xe trái phép, chia sẻ công khai lên mạng để nhận về hàng nghìn lượt thích và bình luận, từ đó làm xói mòn các chuẩn mực đạo đức và pháp lý.

Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ đua xe bắt nguồn từ mạng xã hội – nơi các nhóm kín tuyển thành viên, bàn lịch đua, chia sẻ clip để “lấy số” và rủ rê thêm người tham gia. Những hành vi này lan tỏa nhanh chóng, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và ngăn chặn.

Theo Điều 35 Nghị định 168/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/01/2025), hành vi tụ tập để cổ vũ, giúp sức, xúi giục việc điều khiển xe chạy quá tốc độ quy định, lạng lách, đánh võng, đuổi nhau trên đường hoặc đua xe trái phép sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng. Tuy nhiên, với một bộ phận người dân, đặc biệt là người trẻ tuổi, chế tài này dường như chưa đủ sức răn đe. Hơn nữa, việc xử lý người cổ vũ trên thực tế vẫn gặp nhiều khó khăn, dẫn đến tâm lý chủ quan, dễ vi phạm và tái phạm.

Cổ vũ đua xe trái phép được ví như “mồi lửa” tiếp tay cho hiểm họa trên đường phố. Trong lĩnh vực an toàn giao thông, những người cổ vũ trở thành “khán giả” tạo động lực, khiến các đối tượng đua xe có thêm “hào quang” để thể hiện, gây ra những màn rồ ga, lạng lách, đánh võng liều lĩnh, biến các tuyến đường thành “đường đua chết người”, đe dọa tính mạng người tham gia giao thông.

Về trật tự xã hội, hành vi này tiếp tay cho sự hỗn loạn, phá vỡ kỷ cương, đặc biệt khi đi kèm các hành vi chống đối lực lượng chức năng. Đối với xã hội, việc livestream, đăng tải hình ảnh, video đua xe lên không gian mạng có thể tạo hiệu ứng lây lan trong giới trẻ, cổ vũ sai lệch và vô tình biến hành vi nguy hiểm thành “trào lưu”. Trong một số trường hợp, việc livestream vi phạm pháp luật không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn để lại hậu quả pháp lý nghiêm trọng.

Khi tiếng hò reo ngoài đường phố hay trên mạng xã hội trở thành động lực cho vi phạm, hiểm họa giao thông vì thế càng khó kiểm soát. Ảnh minh họa.

Trào lưu cần chặn đứng

Giữ gìn an toàn giao thông không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn là trách nhiệm của cả cộng đồng, bắt đầu từ việc không tiếp tay cho những hành vi sai trái. Đã đến lúc xã hội không chỉ lên án các tay lái liều lĩnh mà còn cần xử lý nghiêm những người đứng ngoài cổ vũ, hướng tới chấm dứt các “đường đua tử thần”.

Xử lý người vi phạm là cần thiết, song phòng ngừa từ nhận thức vẫn là giải pháp căn cơ. Bên cạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm làm rõ mức độ nguy hiểm và hậu quả pháp lý của hành vi, phụ huynh, nhà trường và xã hội cần tăng cường phối hợp để ngăn chặn hành vi lệch chuẩn ngay từ sớm. Đồng thời, mỗi người dân cần chủ động tố giác các hành vi đua xe và cổ vũ đua xe trái phép tới cơ quan chức năng để kịp thời xử lý, ngăn chặn hậu họa.

Về phía cơ quan chức năng, ngoài việc tăng cường kiểm soát nội dung trên không gian mạng, ngăn chặn phát tán các video cổ súy hành vi vi phạm, cần tiếp tục ứng dụng hệ thống camera giám sát giao thông kết hợp trí tuệ nhân tạo để sớm phát hiện các nhóm tụ tập đua xe. Đồng thời, khai thác dữ liệu từ mạng xã hội để truy vết các nhóm tổ chức, cổ vũ đua xe trái phép và hoàn thiện khung pháp lý nhằm xử lý nghiêm cả người điều khiển lẫn người cổ vũ, phát tán nội dung vi phạm.

Cổ vũ đua xe trái phép chính là hành động tiếp tay cho mối hiểm họa rình rập trên từng tuyến phố, gây mất an ninh trật tự và đe dọa sinh mạng người tham gia giao thông. Chỉ khi nhận thức đầy đủ mức độ nguy hại, cả trực tiếp lẫn gián tiếp, xã hội mới có sự đồng thuận trong lên án, qua đó tạo điều kiện để các quy định pháp luật được thực thi hiệu quả hơn.

Lâm Thanh - Hà Linh