Cổ tức cao không đồng nghĩa lợi nhuận đầu tư cao

Nhà đầu tư theo dõi cổ phiếu tại Chứng khoán Kafi. Ảnh: NHUNG NGUYỄN

Trên thị trường, nhiều doanh nghiệp đang trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt ở mức cao. Công ty CP Dịch vụ Trực tuyến FPT (FOC) trả cổ tức với tỷ lệ 100%, tương đương 10.000 đồng/cổ phiếu. Công ty CP Thương mại Bia Sài Gòn Sông Tiền (SST) dự kiến trả với tỷ lệ 80,16%, tương đương 8.016 đồng/cổ phiếu. Công ty CP Dịch vụ Hàng hóa Nội Bài (NCT) dự kiến trả với tỷ lệ 80%, tương đương 8.000 đồng/cổ phiếu. Công ty CP Phốt pho Apatit Việt Nam (PAT) cũng trả cổ tức với tỷ lệ 100%.

Tuy nhiên, số cổ tức nhận được khá thấp nếu so với thị giá cổ phiếu, như FOC trả 10.000 đồng/cổ phiếu, trong khi thị giá tại thời điểm chia khoảng 62.400 đồng, tương ứng tỷ suất cổ tức khoảng 16%. PAT trả 10.000 đồng/cổ phiếu, với thị giá khoảng 65.600 đồng, tương ứng khoảng 15,2%. NCT trả 8.000 đồng/cổ phiếu, với thị giá khoảng 82.500 đồng, tương ứng gần 10%...

Với lãi suất tiền gửi phổ biến khoảng 6-8%/năm, mức tỷ suất cổ tức 12-16% rõ ràng tạo ra sức hấp dẫn. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư không chỉ nhìn vào con số này để quyết định đầu tư mà nên có tầm nhìn bao quát.

Ông Nguyễn Thế Hoài, Giám đốc Chi nhánh Đồng Nai Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) thông tin, một trong những hiểu lầm phổ biến là xem cổ tức như khoản tiền doanh nghiệp “tặng thêm”. Thực tế, khi doanh nghiệp trả cổ tức tiền mặt, giá tham chiếu cổ phiếu được điều chỉnh giảm tương ứng vào ngày giao dịch không hưởng quyền. Chẳng hạn, cổ tức 3.000 đồng/cổ phiếu sẽ khiến giá tham chiếu giảm khoảng 3.000 đồng/cổ phiếu. Như vậy, tổng giá trị tài sản về cơ bản không tăng ngay tại thời điểm chia cổ tức. Bên cạnh đó, cổ tức tiền mặt chịu thuế thu nhập cá nhân 5%.

“Chỉ khi giá cổ phiếu phục hồi, bù phần điều chỉnh hoặc tiếp tục tăng thì nhà đầu tư mới có lợi nhuận tăng thêm so với trước khi chia cổ tức. Ngược lại, nếu cổ phiếu giảm giá, nhà đầu tư có thể vừa chịu thiệt về giá trị cổ phiếu, vừa chịu thuế trên khoản cổ tức nhận được”, ông Hoài phân tích.

Ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích ngành tại Công ty Chứng khoán Kafi nhìn nhận, cổ phiếu có cổ tức cao phù hợp hơn khi thị trường đi ngang hoặc suy giảm. Khi đó, khoản cổ tức thực nhận có thể đóng vai trò như một “tấm đệm”, giúp giảm áp lực trong thời gian chờ thị trường hồi phục.

Theo ông Huy, để tránh nhầm lẫn giữa cổ tức cao và lợi nhuận cao, nhà đầu tư nên đánh giá tổng mức sinh lời, gồm biến động giá cổ phiếu và cổ tức thực nhận, thay vì chỉ nhìn vào tỷ suất cổ tức.

Nếu doanh nghiệp duy trì cổ tức cao nhưng giá cổ phiếu liên tục giảm hoặc đi ngang trong dài hạn, đó có thể là dấu hiệu thị trường đang đánh giá thấp tiềm năng tăng trưởng hoặc sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Khi đó, tỷ suất cổ tức cao không đồng nghĩa hiệu quả đầu tư cao.

Ở góc độ dòng tiền, ông Trần Thế Hoài lưu ý, nếu doanh nghiệp có dòng tiền hoạt động âm trong nhiều kỳ nhưng vẫn vay nợ hoặc sử dụng tiền tích lũy để duy trì cổ tức cao, đây là dấu hiệu cần đặc biệt lưu tâm. Tỷ lệ chi trả cổ tức dưới 60-70% có thể được xem là tương đối an toàn. Chạy theo cổ tức cao nhưng bỏ qua sức khỏe tài chính và triển vọng kinh doanh có thể khiến nhà đầu tư rơi vào “bẫy cổ tức”.

HẠNH NHUNG