Cơ hội từ những ngoại ngữ 'kén' người học

Những trải nghiệm “vượt” ngoài giảng đường

“Học tiếng Ả Rập rồi sẽ làm gì?”, “Tiếng Bồ Đào Nha có dễ xin việc không?”... Đó là những câu hỏi mà Nguyễn Phương Hiếu Anh (Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Ả Rập, Trường ĐH Ngoại ngữ, ĐHQG Hà Nội) và Nguyễn Hương Ly (tân cử nhân ngành Ngôn ngữ Bồ Đào Nha, Trường ĐH Hà Nội) nhiều lần nhận được khi quyết định theo đuổi những ngoại ngữ ít người lựa chọn.

Chia sẻ về quyết định của mình, Hương Ly cho biết, ban đầu, tiếng Bồ Đào Nha không phải lựa chọn ưu tiên của cô. Tuy nhiên, càng tìm hiểu, cô càng bị thu hút bởi bản sắc văn hóa, cùng cơ hội kết nối với cộng đồng các quốc gia sử dụng ngôn ngữ này.

Trong khi đó, Hiếu Anh lựa chọn tiếng Ả Rập bởi đây không chỉ là một trong sáu ngôn ngữ chính thức của Liên Hợp Quốc mà còn mở ra cơ hội tiếp cận với một nền văn minh lâu đời, giàu bản sắc trên thế giới. Theo nữ sinh, sự phát triển trong quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia Ả Rập cũng tạo thêm nhiều cơ hội học tập và giao lưu quốc tế.

Những trải nghiệm tại Bồ Đào Nha giúp Hương Ly hiểu rõ hơn giá trị của việc học ngoại ngữ trong môi trường quốc tế.

Đi cùng lựa chọn khác số đông là không ít băn khoăn về triển vọng nghề nghiệp và hành trình học tập. Hương Ly nhiều lần nhận được câu hỏi: “Liệu một ngôn ngữ còn khá mới ở Việt Nam có đủ cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp?”. Còn Hiếu Anh bước vào hành trình học tiếng Ả Rập với hình dung về một ngôn ngữ khó, bởi hệ chữ viết, cách đọc và ngữ pháp hoàn toàn khác biệt.

Chương trình trao đổi tại Ả Rập Xê Út mang đến cho Hiếu Anh cơ hội trải nghiệm môi trường bản ngữ và tiếp xúc trực tiếp với văn hóa địa phương.

Tuy nhiên, chính quá trình theo học đã mang đến cho cả hai những trải nghiệm vượt ngoài kỳ vọng. Nhờ thành tích học tập và năng lực ngoại ngữ, Hương Ly giành học bổng trao đổi một năm tại ĐH Coimbra (Bồ Đào Nha), còn Hiếu Anh tham gia chương trình trao đổi tại Ả Rập Xê Út.

Lần đầu học tập và sinh sống trong môi trường bản ngữ, Hương Ly có cơ hội gặp gỡ bạn bè quốc tế, tìm hiểu văn hóa nước bạn và giới thiệu hình ảnh Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. Theo cô, chính những trải nghiệm ấy giúp bản thân nhận ra học ngoại ngữ không chỉ là học một ngôn ngữ mới mà còn là học cách kết nối với thế giới.

Với Hiếu Anh, thời gian học tập tại Ả Rập Xê Út mang đến cơ hội tiếp xúc trực tiếp với người dân địa phương và đời sống bản địa. Những trải nghiệm thực tế giúp nữ sinh có cái nhìn khách quan hơn về Ả Rập Xê Út, cũng như khu vực Trung Đông, đồng thời hiểu sâu hơn về ngôn ngữ và văn hóa Ả Rập.

Lựa chọn khác biệt cần nhiều hơn sự yêu thích

Không chỉ mang lại trải nghiệm học tập mới mẻ, các ngoại ngữ “kén” người học còn mở ra nhiều hướng phát triển nghề nghiệp nếu người học biết chủ động tạo lợi thế cho bản thân. Từ chuyên ngành Ả Rập học tại Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TP. HCM), anh Nguyễn Đặng Nhựt Minh giành học bổng Hiệp định du học sang Ma Rốc và tiếp tục theo học ngành Ả Rập học tại ĐH Mohammed V Rabat.

Trong thời gian học, ngoài việc đi làm ngay từ năm thứ hai, anh có cơ hội thực tập tại Đại sứ quán Việt Nam ở Ma Rốc và làm trợ lý cho doanh nghiệp du lịch hướng tới thị trường Trung Đông.

Anh Nguyễn Đặng Nhựt Minh (thứ hai, từ trái sang) trong thời gian làm việc tại Ai Cập.

Hiện nay, bên cạnh công việc tại một công ty nước ngoài, anh còn giảng dạy, biên dịch và phiên dịch tiếng Ả Rập. Theo anh Minh, điều tạo nên khác biệt không phải bản thân ngôn ngữ, mà là sự chủ động của người học trong việc tích lũy kinh nghiệm và nắm bắt cơ hội. “Vấn đề không nằm ở việc ngành học có nhiều hay ít cơ hội, mà là mình đã chuẩn bị cho những cơ hội đó như thế nào”, anh Minh chia sẻ.

Ở góc độ đào tạo, ThS Phạm Thị Thùy Vân - Trưởng Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Ả Rập, Trường ĐH Ngoại ngữ (ĐHQG Hà Nội) cho biết, khoảng 5 năm gần đây, số lượng thí sinh đăng ký ngành Ngôn ngữ Ả Rập có xu hướng tăng lên, trong đó ngày càng nhiều thí sinh lựa chọn đây là nguyện vọng đầu tiên thay vì nguyện vọng 2, 3 như trước.

“Xu hướng này đến từ việc quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia Ả Rập ngày càng mở rộng trong các lĩnh vực: ngoại giao, thương mại, đầu tư, giáo dục và du lịch, kéo theo nhu cầu về nguồn nhân lực sử dụng tiếng Ả Rập tăng cao”, cô Vân cho biết.

ThS Phạm Thị Thùy Vân - Trưởng Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Ả Rập, Trường ĐH Ngoại ngữ (ĐHQG Hà Nội).

Theo cô Vân, sinh viên tốt nghiệp ngành Ngôn ngữ Ả Rập có thể làm việc trong nhiều lĩnh vực như: ngoại giao, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, du lịch, hàng không, xuất nhập khẩu... hoặc theo đuổi công việc biên, phiên dịch. Cơ hội này được dự báo tiếp tục mở rộng khi quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia Trung Đông phát triển.

Ở góc độ rộng hơn, cô nhận thấy, nhiều ngành ngôn ngữ “kén” người học khác như Bồ Đào Nha, Ý hay Tây Ban Nha,... cũng đang dần thu hút người học khi người trẻ có xu hướng tìm kiếm những lựa chọn khác biệt để tạo lợi thế cạnh tranh cho bản thân.

Tuy nhiên, theo cô Vân, lợi thế cạnh tranh chỉ thực sự phát huy khi người học có định hướng rõ ràng, kiên trì theo đuổi và chủ động trang bị thêm kiến thức ở các lĩnh vực như: kinh tế, thương mại, công nghệ, văn hóa hay quan hệ quốc tế để mở rộng cơ hội nghề nghiệp.

Cơ hội việc làm từ nhu cầu thực tế

Nhu cầu nhân lực có ngoại ngữ cũng được thúc đẩy bởi sự phát triển của các lĩnh vực có yếu tố quốc tế, trong đó có du lịch. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tính chung trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam đón 12,3 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước.

Với những thị trường sử dụng ngoại ngữ ít phổ biến, nhân sự thành thạo ngôn ngữ có thể đảm nhiệm các vị trí như hướng dẫn viên, điều hành tour hay biên, phiên dịch...

Trong khi nhu cầu nhân lực ngày càng đa dạng, số cơ sở đào tạo chuyên sâu những ngoại ngữ này chưa nhiều. Năm 2026, Trường ĐH Hà Nội tuyển 97 chỉ tiêu ngành Ngôn ngữ Tây Ban Nha, 72 chỉ tiêu cho Ngôn ngữ Bồ Đào Nha và 72 chỉ tiêu Ngôn ngữ Italia; Trường ĐH Ngoại ngữ (ĐHQG Hà Nội) tuyển 60 sinh viên ngành Ngôn ngữ Ả Rập. Tại Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQG TP. HCM), chỉ tiêu Ngôn ngữ Italia và Ngôn ngữ Tây Ban Nha lần lượt là 50 sinh viên mỗi ngành.

Thực tế tuyển dụng cũng cho thấy khoảng trống nhân lực này. Đại diện Tropicana Travel Vietnam cho biết, vào mùa cao điểm, đặc biệt tháng Tám và các dịp lễ, việc tìm hướng dẫn viên sử dụng thành thạo những ngôn ngữ hiếm thường gặp khó khăn, do lượng khách tăng cao cùng thời điểm. Thậm chí, công ty từng phải từ chối khách hàng vì không tìm được hướng dẫn viên đáp ứng đủ yêu cầu về ngoại ngữ và chuyên môn.

Có thể thấy, sức hút của các ngoại ngữ “kén” người học không chỉ đến từ sự mới lạ của ngành học mà còn là những giá trị thực tiễn mà chúng mang lại. Khi quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng, mỗi ngôn ngữ đều có thể trở thành cầu nối với một không gian văn hóa, thị trường và cơ hội phát triển riêng.

Dù vậy, cơ hội không đến từ việc lựa chọn một ngành học “khác số đông”, mà đến từ cách mỗi người theo đuổi lựa chọn ấy. Sự kiên trì, năng lực và tinh thần sẵn sàng nắm bắt cơ hội mới là yếu tố giúp một ngoại ngữ từng được xem là “kén” người học trở thành cánh cửa mở ra những hướng đi mới.

Ảnh: NVCC

Lê Vượng - Hoàng Giang (Thực hiện)