Clip mèo 'biết trước' động đất Nhật Bản viral khắp MXH

Phản ứng của mèo trước động đất ở Nhật Bản Đoạn video đang lan truyền trên X ghi lại cảnh con mèo phát hiện điều bất thường trước khi mặt đất rung chuyển. Các nhà khoa học cho rằng hành vi này nhiều khả năng liên quan đến khả năng cảm nhận sóng địa chấn hơn là "biết trước" thiên tai.

Ngày 29/7, nhiều tài khoản X chia sẻ đoạn video ngày 28/7 tại Kumamoto ghi lại cảnh con mèo đang nằm ngủ trên giường bỗng dựng tai, ngồi phắt dậy, quay đầu liên tục về phía căn phòng như phát hiện điều bất thường, rồi lao nhanh chóng ra khỏi phòng. Chỉ vài giây sau, đồ vật bắt đầu rung chuyển khi trận động đất xảy ra.

Phản ứng gần như "đón đầu" rung chấn của con vật khiến nhiều người kinh ngạc. Hàng chục nghìn bình luận xuất hiện dưới bài đăng. Không ít tài khoản nhận xét loài mèo có "giác quan thứ sáu", trong khi những người khác kể lại trải nghiệm từng chứng kiến chó, mèo hay chim có biểu hiện bất thường trước các trận động đất.

Theo Al Jazeera, câu hỏi liệu mèo và các loài động vật có thể cảm nhận động đất đã được các nhà khoa học Nhật Bản nghiên cứu từ nhiều năm qua. Một số nhóm nghiên cứu cho rằng động vật có thể nhận biết những thay đổi rất nhỏ của môi trường trước khi mặt đất rung chuyển. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay vẫn chưa đủ để khẳng định chúng có thể dự báo động đất một cách đáng tin cậy.

Trước đó, chuyên trang kỹ thuật địa chấn ISAAC Anti Seismic thuộc một công ty công nghệ cùng tên của Italy có trụ sở tại Milan, dẫn phân tích của các nhà nghiên cứu thuộc Viện Địa vật lý và Núi lửa Italy (INGV) về một đoạn video nổi tiếng ghi lại đàn mèo tại quán cà phê ở Osaka (Nhật Bản) năm 2018. Video cho thấy nhiều con mèo đồng loạt ngẩng đầu và tỏ ra cảnh giác khoảng 10 giây trước khi trận động đất làm rung chuyển tòa nhà.

Hình ảnh hiển thị hướng truyền của sóng P và sóng S dưới mặt đất. Ảnh: ISAAC.

Theo đội ngũ nghiên cứu, phản ứng của mèo nhiều khả năng không phải do chúng "biết trước" động đất mà vì cảm nhận được sóng P (Primary wave, sóng sơ cấp) - loại sóng địa chấn truyền nhanh nhất và xuất hiện đầu tiên khi động đất xảy ra.

Sóng P thường có cường độ nhỏ, con người rất khó nhận biết, nhưng những loài có thính giác và khả năng cảm nhận rung động tốt hơn có thể phát hiện sớm hơn vài giây. Khi sóng S (Secondary wave, sóng thứ cấp) đến sau đó, rung lắc mới trở nên mạnh và mọi người mới bắt đầu cảm nhận rõ.

Một giả thuyết khác được Al Jazeera đề cập là động vật có thể phản ứng với sự thay đổi của điện trường, từ trường hoặc áp suất không khí trước khi xảy ra động đất. Dù vậy, các nhà địa chấn học nhấn mạnh những giả thuyết này vẫn chưa được chứng minh bằng các nghiên cứu có thể lặp lại ở quy mô lớn.

Nhiều chuyên gia cũng lưu ý rằng không ít trường hợp động vật phản ứng trước rung chấn thực chất diễn ra sau khi sóng P đã đến khu vực đó. Điều này đồng nghĩa động đất đã bắt đầu, chỉ là con người chưa kịp cảm nhận. Vì vậy, phản ứng của động vật không thể xem là công cụ dự báo trước nhiều phút hay nhiều giờ.

"Giới khoa học hiện vẫn dựa vào các mạng lưới cảm biến địa chấn để phát hiện sóng P và phát cảnh báo sớm. Đây là nguyên lý hoạt động của nhiều hệ thống cảnh báo động đất hiện đại tại Nhật Bản, Mexico hay Mỹ. Các hệ thống này có thể tạo ra khoảng thời gian từ vài giây đến vài chục giây để người dân tìm nơi trú ẩn trước khi rung lắc mạnh xuất hiện", chuyên trang ISAAC Anti Seismic cho hay.

Theo Reuters, ngày 28/7, Nhật Bản ghi nhận trận động đất có cường độ 7,1 Richter tại tỉnh Kumamoto trên đảo Kyushu. Tâm chấn nằm ở độ sâu khoảng 10 km, cách thành phố Kumamoto khoảng 20 km về phía nam. Rung chấn làm nhiều công trình hư hại, gây mất điện cho khoảng 48.000 hộ dân, làm gián đoạn giao thông đường sắt và hàng không.

Nhà chức trách Nhật Bản ban hành cảnh báo sóng thần đối với một số khu vực ven biển trước khi dỡ bỏ với đánh giá nguy cơ đã giảm. Lực lượng cứu hộ và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản được huy động để tìm kiếm người mắc kẹt tại các công trình bị sập, trong đó có một trung tâm thương mại ở thị trấn Kashima.

Hà Vi