Chuyển đổi xanh cần nền tảng pháp luật vững chắc

Nội dung này được thảo luận tại Tọa đàm “Chính sách, pháp luật đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh ở Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới”, diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn khoa học trẻ “Luật học Mùa Xuân 2026”, do Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức.

PGS.TS Mai Văn Thắng phát biểu tại tọa đàm.

Tọa đàm quy tụ nhiều chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng, pháp luật môi trường và công pháp quốc tế, cùng sự tham gia của giảng viên, sinh viên và đại diện các cơ quan báo chí. Các nội dung trao đổi tập trung làm rõ vai trò của thể chế trong tiến trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh.

Theo TS. Nguyễn Thị Thanh Bình, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở việc ban hành quy định. Bà nhấn mạnh: “vấn đề không chỉ nằm ở việc “có luật”, mà là “luật có đi vào cuộc sống hay không?””.

TS. Nguyễn Thị Thanh Bình, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam.

Các ý kiến tại tọa đàm cho rằng việc thiết kế chính sách cần dựa trên bằng chứng, bảo đảm cân bằng giữa mục tiêu môi trường và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp. Đồng thời, cần phân hóa chính sách theo quy mô, trong đó chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao khả năng thích ứng. Việc xây dựng lộ trình phù hợp cũng được xem là yếu tố quan trọng nhằm tránh tạo áp lực đột ngột đối với nền kinh tế.

Toàn cảnh Tọa đàm “Chính sách, pháp luật đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh ở Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới”

Ở góc độ năng lượng, các chuyên gia nhận định Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển điện gió, điện mặt trời và cần từng bước tiếp cận các công nghệ mới như hydrogen xanh. Cách tiếp cận được khuyến nghị là bảo đảm sự cân đối giữa chi phí, an ninh năng lượng, công nghệ và khả năng nội địa hóa nhằm hướng tới hiệu quả dài hạn.

Đề cập đến yếu tố bao trùm trong xây dựng chính sách, TS. Trịnh Thục Hiền, Phó Trưởng khoa Luật Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho rằng cần chú trọng hơn đến vai trò của phụ nữ. Bà nêu rõ: “Thực tiễn cho thấy, dù phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động sinh kế liên quan đến tài nguyên, nhưng tiếng nói của họ lại chưa được phản ánh đầy đủ trong các cơ chế tham vấn”.

TS. Trịnh Thục Hiền, Phó trưởng Khoa Luật Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG - HCM, chuyên gia pháp lý về biến đổi khí hậu, thương mại carbon, kinh tế xanh, thể chế thúc đẩy phát triển bền vững, lý thuyết pháp quyền.

Bên cạnh các nội dung chuyên môn, tọa đàm cũng ghi nhận sự tham gia tích cực của sinh viên với nhiều câu hỏi và ý kiến phản biện, thể hiện sự quan tâm đến các vấn đề chính sách lớn.

Ở góc nhìn tổng thể, TS. Đỗ Việt Cường, giảng viên Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, khẳng định: “Chuyển đổi xanh không chỉ là nghĩa vụ quốc tế, mà còn là cơ hội chiến lược để Việt Nam tái cấu trúc mô hình phát triển”.

TS. Đỗ Việt Cường, Trường Đại học Luật, ĐHQGHN, Chuyên gia Công pháp quốc tế, Luật môi trường quốc tế, Luật biển, Luật năng lượng và các khía cạnh môi trường trong thương mại và đầu tư

Các ý kiến tại tọa đàm thống nhất rằng để quá trình chuyển đổi xanh đạt hiệu quả, cần một nền tảng pháp luật vững chắc, đồng bộ và có khả năng thích ứng cao. Đồng thời, việc đào tạo nguồn nhân lực pháp lý chất lượng, có khả năng tham gia xây dựng và vận hành chính sách, sẽ đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn phát triển mới.

Phi Hổ - Minh Quyền