Chuyển đổi số y tế: Từ bệnh án điện tử đến bệnh viện thông minh

Ngày 23/6, tại TP Đà Nẵng, Hội Tin học Y tế Việt Nam phối hợp với một số đơn vị và Công ty TPP (Vương quốc Anh) tổ chức Hội thảo quốc tế “Chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam”.

Sự kiện quy tụ lãnh đạo Bộ Y tế, đại diện các sở y tế, bệnh viện khu vực miền Trung - Tây Nguyên cùng nhiều chuyên gia trong và ngoài nước nhằm trao đổi kinh nghiệm, giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số ngành y tế.

Dữ liệu là nền tảng của Y tế hiện đại

Nhiều nội dung mang tính chiến lược được đưa ra thảo luận, như kinh nghiệm triển khai hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) trên quy mô lớn; thực trạng, thách thức và giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số y tế tại Việt Nam; phát triển bệnh viện thông minh theo mô hình bệnh viện kết nối; cũng như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chăm sóc sức khỏe, từ đổi mới công nghệ đến hỗ trợ chẩn đoán, điều trị và nâng cao hiệu quả lâm sàng.

Hội thảo thu hút đông đảo đại biểu đến từ các cơ sở y tế trong và ngoài thành phố, các chuyên gia nước ngoài tham gia.

Đáng chú ý, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò của Trung tâm Dữ liệu quốc gia trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, phát triển hệ thống định danh số và thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu an toàn, tin cậy giữa các cơ sở y tế.

Hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ các mô hình thành công trong chuyển đổi số y tế, mà còn tạo sự đồng thuận giữa các nhà hoạch định chính sách, các cơ sở y tế và doanh nghiệp công nghệ trong việc xây dựng hệ sinh thái y tế số. Những định hướng và giải pháp được đề xuất tại hội thảo được kỳ vọng sẽ mở ra các mối quan hệ hợp tác bền vững, góp phần thúc đẩy quá trình xây dựng bệnh viện thông minh, phát triển nền y tế số hiện đại, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Các chuyên gia nhận định hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) chính là "hệ thần kinh trung ương" của bệnh viện thông minh. Khi toàn bộ dữ liệu khám, chữa bệnh được số hóa và liên thông, bác sĩ có thể tiếp cận đầy đủ lịch sử sức khỏe của người bệnh ở mọi tuyến điều trị, từ đó nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị.

Không dừng lại ở đó, dữ liệu y tế được chuẩn hóa còn trở thành nguồn tài nguyên quan trọng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn (Big Data), hỗ trợ dự báo nguy cơ bệnh tật, quản lý bệnh mạn tính và tối ưu hóa hoạt động quản trị y tế.

Một nội dung thu hút sự quan tâm đặc biệt tại hội thảo là mô hình "One Citizen, One Record" (Một người dân - Một hồ sơ sức khỏe). Đây là mô hình đang được nhiều quốc gia triển khai nhằm bảo đảm mọi thông tin y tế của công dân được quản lý thống nhất, xuyên suốt trên toàn hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Theo các chuyên gia, khi hồ sơ sức khỏe được liên thông từ tuyến cơ sở đến tuyến chuyên sâu, người dân sẽ được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương, góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên và tiết kiệm chi phí xã hội.

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS. Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, nhận định phát triển bệnh viện thông minh là xu hướng tất yếu trong tiến trình chuyển đổi số y tế. Theo ông Tường, Việt Nam đang hướng tới xây dựng các bệnh viện ứng dụng công nghệ số, tích hợp hạ tầng thông minh, thiết bị y tế kết nối và hệ thống quản trị dựa trên dữ liệu nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, hiệu quả vận hành cũng như trải nghiệm của người bệnh. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành Y tế cần giải quyết đồng bộ các bài toán về hạ tầng công nghệ, liên thông dữ liệu, nguồn nhân lực và cơ chế quản trị.

Đặc biệt, việc ứng dụng AI phải được triển khai theo lộ trình phù hợp, trên nền tảng dữ liệu được chuẩn hóa, bảo đảm an toàn thông tin và tạo dựng niềm tin của người bệnh đối với các ứng dụng AI trong thực tiễn khám, chữa bệnh.

PGS.TS. Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, cho biết chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi cả nước. Đến nay, 1.238 bệnh viện đã bước đầu nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ số trong khám, chữa bệnh, quản lý bệnh viện và hỗ trợ ra quyết định chuyên môn.

Đây là nền tảng quan trọng để từng bước hình thành mô hình bệnh viện thông minh, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm áp lực cho đội ngũ y tế và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh.

Đẩy nhanh lộ trình bệnh viện thông minh, lấy người dân làm trung tâm

Tại hội thảo, BS.CKII Trần Thanh Thủy, Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, cho biết chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và xây dựng hệ sinh thái y tế số lấy người dân làm trung tâm.

Theo Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, sau quá trình hợp nhất địa phương, ngành y tế Đà Nẵng đang đứng trước yêu cầu đồng bộ hóa toàn diện hệ thống từ y tế cơ sở đến các bệnh viện tuyến cuối. Trên cơ sở định hướng của Trung ương cùng sự đầu tư của thành phố, công tác chuyển đổi số đã đạt được nhiều kết quả bước đầu đáng ghi nhận.

Đến nay, 100% bệnh viện công lập trên địa bàn đã công bố triển khai bệnh án điện tử theo lộ trình của Bộ Y tế; khoảng 95% người dân được tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử. Thành phố cũng đang thí điểm mô hình khám chữa bệnh từ xa đối với một số bệnh lý, đồng thời ứng dụng AI trong hỗ trợ chẩn đoán và điều trị, đặc biệt trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh.

Bệnh viện 199 Bộ Công an - Điểm sáng chuyển đổi số của ngành Y tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số vẫn còn nhiều rào cản. Đó là sự chênh lệch về hạ tầng công nghệ giữa các khu vực; thiếu cơ sở dữ liệu y tế thống nhất, liên thông trên phạm vi toàn quốc; nguồn nhân lực công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn; áp lực bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày càng lớn.

Ngoài ra, cơ chế tài chính cho chuyển đổi số y tế vẫn còn những khoảng trống, trong khi nhu cầu đầu tư hạ tầng, phần mềm và đào tạo nhân lực ngày càng tăng.

Là một trong những đơn vị tiên phong về chuyển đổi số y tế tại Đà Nẵng và khu vực miền Trung - Tây Nguyên, Bệnh viện 199 (Bộ Công an) đã sớm triển khai bệnh án điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, khám, chữa bệnh và từng bước xây dựng mô hình bệnh viện thông minh. Những giải pháp số được triển khai đồng bộ không chỉ nâng cao chất lượng chuyên môn, tối ưu quy trình khám, chữa bệnh, giảm thời gian chờ đợi của người bệnh mà còn tạo nền tảng để bệnh viện phát triển theo hướng hiện đại, thông minh, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số của ngành Y tế...

Trong khuôn khổ hội thảo, các chuyên gia trong nước và quốc tế đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm về triển khai hồ sơ bệnh án điện tử quy mô lớn, xây dựng bệnh viện thông minh, khai thác dữ liệu y tế, ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe cũng như đề xuất bộ tiêu chí phát triển sở y tế thông minh giai đoạn 2025-2030.

Những kinh nghiệm thực tiễn từ các quốc gia đi trước cùng các giải pháp công nghệ mới được kỳ vọng sẽ góp phần hỗ trợ các địa phương, đặc biệt khu vực miền Trung - Tây Nguyên, đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi số ngành y tế, từng bước hình thành hệ thống khám chữa bệnh hiện đại, kết nối và phục vụ người dân ngày càng hiệu quả hơn.

Hoài Thu