Chuyển đổi số - Thực tiễn bác bỏ luận điệu xuyên tạc - Bài 2: Khi chủ trương lớn đi vào nhịp sống thường ngày

Người dân dần quen với “cuộc sống số”

Đầu giờ sáng thường nhật, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh, dễ nhận thấy lượng người đến giao dịch trực tiếp không còn đông như trước. Nhiều người dân đã lựa chọn đăng ký, kê khai và gửi hồ sơ trực tuyến ngay tại nhà thông qua máy tính hoặc điện thoại thông minh.

Bà Đỗ Thị Loan, trú tại tổ dân phố Nhân Lễ, phường Đa Mai cho biết, trước đây mỗi lần làm thủ tục hành chính thường phải đi lại nhiều lần, mất khá nhiều thời gian chờ đợi. Nay nhiều thủ tục có thể thực hiện trực tuyến nên thuận tiện hơn rất nhiều.

“Hôm nay tôi đến hỗ trợ con trai sinh năm 2011 hoàn thiện thủ tục cấp căn cước công dân. Các thao tác kê khai đều thực hiện trước trên ứng dụng VNeID nên rất nhanh gọn”, bà Loan chia sẻ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh cùng các nhà sáng tạo nội dung giao lưu, trả lời khách hàng trong phiên livestream quảng bá, hỗ trợ xúc tiến tiêu thụ vải thiều năm 2026.

Không chỉ trong lĩnh vực hành chính công, công nghệ số còn len sâu vào nhiều hoạt động thường ngày của người dân. Từ thanh toán hóa đơn điện, nước, mua sắm trực tuyến đến chuyển tiền, đặt lịch khám bệnh hay gọi xe công nghệ… Nhiều giao dịch từng phải thực hiện trực tiếp nay đã được xử lý trên môi trường số.

Có thể thấy, môi trường số đang mở ra nhiều cơ hội quảng bá và tiêu thụ nông sản cho người dân. Trong mùa vải thiều năm nay, nhiều chủ vườn tại Bắc Ninh đã chủ động livestream giới thiệu sản phẩm, kết nối trực tiếp với khách hàng trên các nền tảng số.

Qua màn hình điện thoại, người tiêu dùng ở nhiều địa phương có thể theo dõi trực tiếp quy trình thu hoạch, chất lượng trái vải và đặt mua ngay trên phiên livestream. Không còn cảnh phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái như trước, nhiều hộ trồng vải giờ đây đã chủ động hơn trong việc tìm kiếm khách hàng, quảng bá sản phẩm và xây dựng thương hiệu nông sản địa phương.

Trung tuần tháng 5 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh cùng đội ngũ TikTok Shop và Viettel Post tham gia livestream quảng bá vải thiều tại xã Nam Dương, thu hút hơn 832 nghìn lượt xem. Ngay trong phiên livestream, hàng nghìn đơn hàng đã được chốt với tổng khối lượng hơn 31 tấn vải thiều. Những con số ấy cho thấy công nghệ số không còn là khái niệm xa vời, hiện đang tạo ra giá trị thực tế cho người dân.

Doanh nghiệp chuyển từ thích ứng sang chủ động đổi mới

Không chỉ người dân, cộng đồng doanh nghiệp cũng đang trở thành lực lượng tích cực trong tiến trình chuyển đổi số. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhiều doanh nghiệp xác định chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu để tồn tại và phát triển.

Hiện nay, hầu hết doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chủ động ứng dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số, phần mềm quản trị hay các nền tảng thương mại điện tử vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Vifoco tại phường Tiền Phong là một trong những doanh nghiệp sớm ứng dụng công nghệ số trong quản trị và giao dịch quốc tế. Hằng năm, Công ty xuất khẩu gần 1 nghìn tấn nông sản sang các thị trường khó tính như EU, Hàn Quốc, Nhật Bản với doanh thu khoảng 5 triệu USD.

Ông Nguyễn Xuân Việt, Giám đốc Công ty cho biết, trước đây, nhiều giao dịch với đối tác nước ngoài phải thực hiện qua hồ sơ giấy, mất khá nhiều thời gian và chi phí đi lại. Nay việc sử dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số giúp quá trình giao dịch nhanh chóng, thuận tiện hơn rất nhiều.

Cán bộ Trung tâm Hỗ trợ phát triển hợp tác xã (Liên minh Hợp tác xã tỉnh) giới thiệu các sản phẩm OCOP có in mã QR, mã vạch giúp người tiêu dùng truy xuất nguồn gốc.

Cùng với các doanh nghiệp lớn, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã hay hộ kinh doanh cũng bắt đầu thay đổi tư duy khi nhận thấy chuyển đổi số đang mang lại hiệu quả thiết thực. Trong lĩnh vực nông nghiệp, chuyển đổi số còn góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và bảo vệ thương hiệu cho nông sản địa phương.

Hợp tác xã Dược liệu công nghệ cao Trường Sơn tại xã Trường Sơn là một ví dụ điển hình. Trước tình trạng trên thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm làm giả, làm nhái trà hoa vàng của đơn vị, Hợp tác xã đã đẩy mạnh số hóa quy trình sản xuất, tích hợp mã QR truy xuất nguồn gốc trên từng sản phẩm và quảng bá hàng hóa trên các nền tảng số. Điều này góp phần nâng cao niềm tin của khách hàng, tránh mua phải hàng giả, đồng thời giúp sản phẩm mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.

Trước đây, không ít doanh nghiệp, hợp tác xã cho rằng chuyển đổi số là câu chuyện chỉ dành cho các tập đoàn công nghệ lớn thì nay, việc bán hàng trên sàn thương mại điện tử, quảng bá sản phẩm qua nền tảng số hay sử dụng phần mềm quản lý đã trở nên phổ biến hơn. Quá trình ấy cho thấy chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi phương thức quản trị doanh nghiệp mà còn mở ra không gian phát triển mới cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Chính quyền chuyển mạnh từ quản lý sang phục vụ

Một trong những chuyển biến rõ nét nhất của chuyển đổi số là việc các cơ quan nhà nước từng bước thay đổi phương thức điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Nếu như trước đây, mỗi lần thực hiện thủ tục hành chính, người dân thường phải chuẩn bị nhiều loại giấy tờ, đi lại nhiều lần và chờ đợi khá lâu thì nay, nhiều quy trình đã được thực hiện trên môi trường điện tử.

Ông Nguyễn Văn Hạnh, trú tại tổ dân phố Cung Nhượng 2, phường Bắc Giang cho biết, khi làm thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp cho con trai, ông được cán bộ ở Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả Công an tỉnh hướng dẫn đăng ký hồ sơ trực tuyến trên ứng dụng VNeID thay vì phải trực tiếp đến cơ quan chức năng như trước.

“Các thao tác nhập thông tin trên ứng dụng VneID rất đơn giản, dễ thực hiện nên tôi làm khá nhanh. Chỉ vài ngày sau, phiếu lý lịch tư pháp của con trai đã được chuyển tới tận nhà, thay vì phải chờ đợi hàng tuần như trước”, ông Hạnh chia sẻ.

Tao mẫu sản phẩm trên máy lập trình tự động tại Công ty cổ phần Tổng Công ty may Bắc Giang BGG.

Theo nhiều cán bộ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, trước đây việc xử lý hồ sơ chủ yếu thực hiện bằng giấy tờ thủ công nên mất khá nhiều thời gian trong khâu lưu trữ, tra cứu. Nay phần lớn quy trình được số hóa nên việc theo dõi, xử lý hồ sơ thuận tiện và minh bạch hơn.

Hiện nay, tại nhiều cơ quan, đơn vị ở Bắc Ninh, việc xử lý văn bản điện tử, ký số, họp trực tuyến hay điều hành công việc trên môi trường mạng đã trở thành hoạt động thường xuyên. Nhiều cơ quan cũng tận dụng các nền tảng số để triển khai công việc nhanh chóng, kịp thời hơn.

Quan trọng hơn, chuyển đổi số đang góp phần thay đổi tư duy quản lý theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Người dân có thể theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ, gửi phản ánh, kiến nghị hoặc tiếp cận thông tin thuận tiện hơn thông qua các nền tảng trực tuyến. Sự thay đổi ấy không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch và hiện đại hơn.

Tại Bắc Ninh, chuyển đổi số đang hiện diện ngày càng rõ trong nhiều lĩnh vực. Hiện nay, tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của tỉnh đạt 46,3%, cao nhất cả nước; bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp tại thời điểm tháng 5 xếp hạng 7/34 toàn quốc. Điều này cho thấy, việc chuyển đổi số ở Bắc Ninh đang ngày càng đi sâu vào nhịp sống thường ngày của đời sống xã hội và mang lại nhiều tiện ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp. Qua đó càng khẳng định, chuyển đổi số không còn nằm trên giấy tờ hay trong các văn bản định hướng. Chủ trương lớn của Đảng đang từng bước hiện diện bằng những thay đổi cụ thể, thiết thực trong đời sống xã hội.

Chính những chuyển biến ấy tạo nền tảng thực tiễn quan trọng để bác bỏ các quan điểm hoài nghi cho rằng chuyển đổi số chỉ mang tính hình thức hay chưa đem lại giá trị thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.

(còn nữa)

Bài, ảnh: Đỗ Thành Nam