Chuyển đổi số mở hướng phát triển mới cho ngành thủy sản Việt

Ngành thủy sản tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu và tạo sinh kế cho hàng triệu lao động, đặc biệt tại các vùng ven biển và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Mô hình nuôi trồng thủy sản. Ảnh minh họa

Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản cả nước đạt gần 10 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt 11,3 tỷ USD, tăng hơn 12% so với năm trước.

Đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì trong năm 2026 khi chỉ trong hai tháng đầu năm, sản lượng đạt khoảng 1,28 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,76 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ.

Những con số này cho thấy dư địa phát triển của ngành còn lớn, đồng thời khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả tích cực, ngành thủy sản đang đối mặt với nhiều thách thức. Chi phí đầu vào gia tăng, biến động thị trường, tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng xâm nhập mặn và nguy cơ dịch bệnh đang gây áp lực lớn đối với hoạt động sản xuất.

Đáng chú ý, các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế về truy xuất nguồn gốc, chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), cùng các tiêu chuẩn phát triển bền vững đang buộc doanh nghiệp và người nuôi phải thích ứng nhanh chóng.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao được xác định là giải pháp then chốt nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành.

Việc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, hệ thống cảm biến và tự động hóa vào quy trình nuôi trồng cho phép giám sát môi trường theo thời gian thực, dự báo dịch bệnh và tối ưu hóa sản xuất. Đây được xem là hướng đi mang tính đột phá, góp phần giảm chi phí và nâng cao hiệu quả.

Xu hướng phát triển “thủy sản thông minh” đang dần hình thành, với các mô hình nuôi trồng dựa trên dữ liệu và công nghệ, qua đó nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn quốc tế.

Triển lãm mở rộng thị trường cho ngành thủy sản.

Trong bối cảnh đó, các hoạt động xúc tiến công nghệ và kết nối thị trường trong lĩnh vực thủy sản đang được đẩy mạnh, tiêu biểu là việc tổ chức các triển lãm chuyên ngành quy mô quốc tế.

Từ ngày 18 đến 20/3 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC) diễn ra Triển lãm Quốc tế chuyên ngành thủy sản (Aquaculture) 2026 và Triển lãm Quốc tế công nghệ ngành tôm Việt Nam (VietShrimp Asia) 2026.

Với chủ đề “Thủy sản thông minh – Cách mạng AI trong nuôi trồng thủy sản”, các triển lãm không chỉ giới thiệu những giải pháp công nghệ mới mà còn thúc đẩy hợp tác, chuyển giao kỹ thuật và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp trong ngành. Sự kiện được đánh giá là “đòn bẩy” quan trọng, tạo không gian kết nối giữa doanh nghiệp, chuyên gia và nhà hoạch định chính sách.

Đây cũng là cơ hội để người nuôi, đặc biệt tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, tiếp cận công nghệ mới, cập nhật kiến thức và tăng cường liên kết với chuyên gia, doanh nghiệp; qua đó góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.

Theo kế hoạch, sự kiện sẽ tiếp tục được tổ chức vào tháng 3/2027 tại Cần Thơ – trung tâm của ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam.

Phương Anh