Chuyển đổi số để chính sách thuế mới sớm đi vào cuộc sống

Việc triển khai Nghị định 68 và Thông tư 18 có thể thấy rõ hơn hướng đổi mới trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh.

Khẩn trương số hóa quy trình thực hiện chính sách thuế mới

Trong chính sách mới, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở các quy định về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, khai thuế, nộp thuế, quyết toán thuế hay trách nhiệm của các tổ chức, nền tảng có liên quan; điều quan trọng hơn là cách các quy định ấy được đưa vào cuộc sống.

Nếu Nghị định số 68/2026/NĐ-CP (Nghị định 68) đặt ra khung chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên nhiều phương diện, từ chính sách thuế, quản lý thuế, khai thuế, tính thuế, nộp thuế, khấu trừ thuế, sử dụng hóa đơn điện tử đến xử lý tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa, thì Thông tư số 18/2026/TT-BTC (Thông tư 18) lại cụ thể hóa một bước quan trọng về hồ sơ, thủ tục quản lý thuế để tổ chức thực hiện. Điều đó đồng nghĩa, để chính sách vận hành thông suốt, cơ quan quản lý không dừng ở việc phổ biến văn bản, mà phải đồng thời chuẩn bị đầy đủ công cụ số, quy trình số và phương thức hỗ trợ số cho người nộp thuế.

Để đáp ứng yêu cầu đó, ngành Thuế đã nâng cấp, tích hợp và triển khai đồng bộ nhiều ứng dụng trên các nền tảng khác nhau, gồm Cổng Dịch vụ công Quốc gia, Cổng Dịch vụ công Bộ Tài chính, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, ứng dụng eTax Mobile, ứng dụng Hỗ trợ kê khai thuế, cùng các tiện ích tra cứu, hỏi đáp và chatbot AI hỗ trợ người nộp thuế.

Trên các hệ thống này, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể thực hiện đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế, tra cứu thông tin, theo dõi tiến trình xử lý hồ sơ; đồng thời được hỗ trợ tương tác, gợi ý, tính toán và nhận thông báo tự động trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Cùng với đó, ngành Thuế còn triển khai giải pháp kỹ thuật kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ quan đăng ký kinh doanh, các ngân hàng và các cơ quan, tổ chức liên quan để tự động điền thông tin gợi ý trên tờ khai, qua đó hỗ trợ tối đa người nộp thuế trong quá trình kê khai, nộp thuế theo quy định.

Ngay sau khi Nghị định 68 và Thông tư 18 được ban hành ngày 5/3/2026, ngành Thuế đã khẩn trương triển khai công tác truyền thông, tập huấn và hướng dẫn thực hiện trên toàn hệ thống. Chỉ sau ít ngày, ngày 9/3, Cục Thuế đã tổ chức họp báo chuyên đề để cung cấp thông tin chính thức tới các cơ quan thông tấn, báo chí về những điểm mới của chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Tiếp đó, ngày 10/3, hội nghị tập huấn chuyên sâu tiếp tục được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các điểm cầu trong toàn ngành. Cách làm này cho thấy tinh thần triển khai rất nhanh, rất sớm, bảo đảm các quy định mới được quán triệt, phổ biến và tổ chức thực hiện ngay từ những ngày đầu có hiệu lực.

Trước đó, ngày 31/12/2025, Cục Thuế đã ban hành Quyết định số 3789/QĐ-CT về Chương trình đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế. Từ tinh thần đồng hành ấy, việc triển khai Nghị định 68 và Thông tư 18 được đặt trong yêu cầu hỗ trợ người nộp thuế tiếp cận quy định mới một cách kịp thời, dễ hiểu, dễ thực hiện và thuận tiện hơn trên môi trường số.

Nâng hiệu quả quản lý, giảm chi phí tuân thủ cho hộ kinh doanh

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, việc thực hiện nghĩa vụ thuế trên thực tế không chỉ đòi hỏi nắm đúng quy định, mà còn cần thuận lợi trong kê khai hồ sơ, biểu mẫu, quy trình và cách thức thực hiện. Khi các ứng dụng số cho phép tra cứu thông tin, đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế, theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ và nhận thông báo trên cùng một nền tảng, thì mức độ minh bạch được nâng lên, thời gian và chi phí tuân thủ cũng được giảm xuống. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu để gợi ý sẵn thông tin trên tờ khai cũng góp phần giảm thao tác, hạn chế sai sót, nhất là với những hộ kinh doanh còn chưa quen với phương thức tự tính, tự khai, tự nộp.

Về phía cơ quan quản lý, chuyển đổi số giúp triển khai nhanh hơn các quy định mới, góp phần chuẩn hóa dữ liệu, theo dõi chặt chẽ tiến độ xử lý hồ sơ, nâng cao khả năng phối hợp giữa các khâu nghiệp vụ. Đây là tiền đề quan trọng để quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh từng bước chuyển từ phương thức truyền thống sang quản lý trên cơ sở dữ liệu, kết nối thông tin và xử lý trên môi trường điện tử.

Đáng chú ý, Thông tư 18 còn quy định cụ thể nhiều biểu mẫu áp dụng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các trường hợp tổ chức khai thay, nộp thay. Khối lượng nghiệp vụ không nhỏ đó đòi hỏi việc triển khai phải chính xác, đồng bộ và dễ thực hiện. Bởi vậy, việc ngành Thuế nhanh chóng đưa các biểu mẫu, quy trình và tiện ích hỗ trợ lên các hệ thống ứng dụng là bước đi rất quan trọng, giúp cả người nộp thuế và công chức thuế có công cụ để dễ dàng triển khai thực hiện.

Từ việc triển khai Nghị định 68 và Thông tư 18 có thể thấy rõ hơn hướng đổi mới trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Ngành Thuế đang từng bước hoàn thiện cách thức tổ chức thực hiện theo hướng rõ ràng hơn, đồng bộ hơn và thuận tiện hơn trên môi trường số, phù hợp với thực tiễn khi hoạt động kinh doanh ngày càng đa dạng, ngày càng gắn nhiều hơn với thanh toán điện tử và các nền tảng trực tuyến.

HOÀNG DƯƠNG