Chương trình thời sự đặc biệt 'Ngày hội non sông trọn vẹn - Trọng trách đại biểu bắt đầu'

Ngày 15-3-2026, hơn 76 triệu cử tri trên mọi miền đất nước, trong đó có hơn 6 triệu cử tri của Thủ đô Hà Nội đã tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, ngày hội lớn của dân tộc, diễn ra ngay sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Cuộc bầu cử này mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt, tiếp nối truyền thống 80 năm xây dựng Nhà nước pháp quyền của nhân dân Việt Nam kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946. Mỗi lá phiếu của cử tri không chỉ thể hiện quyền làm chủ của người dân, mà còn gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào tương lai tươi đẹp của đất nước, đồng thời khẳng định bản chất Nhà nước ta - “Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân”.

Đúng 19h ngày 15-3-2025, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 trên địa bàn thành phố Hà Nội đã kết thúc an toàn, tốt đẹp và có thể khẳng định, cuộc bầu cử đã được tổ chức thành công rực rỡ với nhiều chỉ tiêu, kết quả vượt trội so với các kỳ bầu cử trước đây.

Các đại biểu khách mời tham dự Chương trình thời sự đặc biệt tối 25-3. Ảnh: Viết Thành

Điều này khẳng định toàn bộ hệ thống chính trị của thành phố đã thực hiện nghiêm túc, đạt kết quả tốt theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về yêu cầu Hà Nội phải là địa phương gương mẫu, tiêu biểu trong tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Đây cũng là minh chứng để tiếp tục khẳng định tính hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp gần dân, sát dân và kiến tạo để phục vụ nhân dân.

GS.TS Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí, đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành

Hà Nội là Thủ đô, là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, là trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước. Hà Nội có 126 đơn vị hành chính cấp xã; quy mô dân số khoảng 9 triệu người. Trong công tác bầu cử, Hà Nội là một trong các địa phương có số lượng cử tri, số đại biểu và đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 lớn nhất cả nước.

Bên cạnh đó, Hà Nội là địa bàn trọng điểm, nơi các thế lực thù địch tập trung chống phá, lợi dụng dân chủ, gây mất ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Từ những đặc điểm tình hình trên, nhiệm vụ chính trị đặt ra yêu cầu Hà Nội phải lãnh đạo, chỉ đạo để tổ chức kỳ bầu cử dân chủ, minh bạch, an toàn, đúng pháp luật và ngày bầu cử thực sự là ngày hội của toàn dân.

Ông Nguyễn Quang Huân, đại biểu Quốc hội khóa XV, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành

Tham gia chương trình thời sự đặc biệt tối nay có hai vị khách mời: Ông Nguyễn Quang Huân, đại biểu Quốc hội khóa XV, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; GS.TS. Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí, đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ.

Hà Nội thể hiện vai trò dẫn dắt trong công tác bầu cử

Trả lời câu hỏi mở đầu chương trình về sự khác biệt trong công tác bầu cử của Hà Nội trong bối cảnh Thủ đô được giao trọng trách đi đầu, dẫn dắt, ông Nguyễn Quang Huân cho rằng, Hà Nội có những đặc thù riêng.

Hà Nội chủ động, triển khai sớm, thực hiện tốt các bước công việc về bầu cử. Ảnh: Viết Thành

Hà Nội là trái tim của cả nước, là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là đầu tàu phát triển kinh tế - xã hội. Thành phố có quy mô dân số lớn, số lượng cử tri đông, đặc biệt cử tri Hà Nội có trình độ dân trí cao, rất cẩn trọng trong việc xem xét hồ sơ năng lực cũng như chương trình hành động của các ứng cử viên.

Chính vì những đặc thù đó, công tác bầu cử tại Hà Nội đòi hỏi sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Trong kỳ bầu cử lần này, mặc dù Hà Nội là địa phương có số lượng điểm bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND lớn, nhưng công tác chuẩn bị được thực hiện rất chu đáo.

Sự chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy và Ủy ban Bầu cử thành phố đã giúp toàn bộ quá trình từ trước, trong và sau bầu cử được triển khai rất suôn sẻ. Đặc biệt, công tác tuyên truyền của Hà Nội được thực hiện bài bản, hiệu quả.

Theo ông Nguyễn Quang Huân, một điểm đáng chú ý là nhiều cử tri không phải người Hà Nội nhưng đang sinh sống, làm việc, tạm trú tại Hà Nội cũng được cấp thẻ cử tri và có điều kiện tìm hiểu thông tin về các ứng cử viên rất thuận tiện thông qua các phần mềm như VNeID và các phần mềm do thành phố triển khai đến cấp xã, tổ dân phố và Ban Công tác Mặt trận.

Nhờ đó, cử tri có thể chủ động tìm hiểu trước thông tin về ứng cử viên, chương trình hành động, cũng như xác định điểm bầu cử của mình. Khi đến điểm bầu cử, cử tri chỉ cần rà soát lại thông tin và thực hiện quyền bầu cử, nên quá trình diễn ra nhanh chóng, thuận lợi.

Hà Nội là một trong những địa phương hoàn thành công tác bầu cử sớm, không có điểm bầu cử nào phải tổ chức bầu lại hoặc bầu thêm.

"Có thể thấy, Hà Nội đã thể hiện rõ vai trò là địa phương đi đầu, có tính dẫn dắt. Từ thực tiễn tổ chức bầu cử tại Hà Nội, nhiều địa phương có thể học hỏi kinh nghiệm, đặc biệt là các địa phương khu vực lân cận. Sau bầu cử, công tác tuyên truyền tiếp tục được thành phố triển khai khẩn trương, bài bản, góp phần lan tỏa kết quả và ý nghĩa của cuộc bầu cử", ông Nguyễn Quang Huân khẳng định.

Hà Nội tổ chức bầu cử bài bản, nghiêm túc, đúng luật

Trả lời câu hỏi về công tác chuẩn bị bầu cử tại Hà Nội, ông Nguyễn Anh Trí - người từng tham gia Quốc hội 2 khóa với tư cách đại biểu tự ứng cử cho biết: Trong 2 khóa Quốc hội XIV và XV mà ông được tham gia, ngoài tư cách là một ứng viên đại biểu Quốc hội, ông nhận thấy tất cả các khâu tổ chức của thành phố Hà Nội đều được thực hiện rất bài bản, quy củ, theo đúng quy định, rất nghiêm túc.

Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành

Chính vì vậy, kết quả các đợt bầu cử đều rất tốt, hầu như không có sai sót hay phải tổ chức bầu lại. Điều đó thể hiện rất rõ sự chủ động và trách nhiệm của Hà Nội trong công tác này.

Hà Nội: Dân trí cao, cử tri đi bầu đạt kỷ lục

Trong cuộc tổng tuyển cử lần này, tỷ lệ cử tri đi bầu tại Hà Nội đạt 99,57% - mức cao nhất trong ba nhiệm kỳ gần đây. Kết quả này không chỉ phản ánh ý thức chính trị, trách nhiệm công dân mà còn cho thấy niềm tin, sự đồng thuận của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và con đường phát triển đất nước.

Ông Nguyễn Quang Huân (bên phải), đại biểu Quốc hội khóa XV, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội trao đổi cùng MC. Ảnh: Viết Thành

Đánh giá về chất lượng và trình độ cử tri Hà Nội, ông Nguyễn Quang Huân cho rằng, một trong những yếu tố quan trọng tạo nên kết quả này là mặt bằng dân trí cao của Thủ đô. Hà Nội có lợi thế là trung tâm chính trị - hành chính của cả nước, nơi tập trung nhiều cán bộ, công chức, đặc biệt là đội ngũ cán bộ nghỉ hưu từng giữ các vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị.

“Đây là lớp người có trình độ cao. Khi sống trong môi trường như vậy, con cháu và cộng đồng dân cư xung quanh ít nhiều đều chịu ảnh hưởng tích cực, từ nhận thức đến giác ngộ chính trị”, ông Nguyễn Quang Huân chia sẻ.

Không chỉ vậy, chất lượng giáo dục của Hà Nội cũng góp phần nâng cao dân trí. Từ hệ thống trường phổ thông đến các trường đại học, môi trường học tập và rèn luyện đã tạo điều kiện để thế hệ trẻ phát triển toàn diện. Bên cạnh đó, lực lượng lao động từ các địa phương khác đến Hà Nội làm việc phần lớn cũng có trình độ, góp phần nâng cao mặt bằng chung của xã hội.

Chính bối cảnh và môi trường này đã tạo nên nền tảng vững chắc về nhận thức chính trị, từ đó thúc đẩy tinh thần tham gia bầu cử của người dân. Thực tế ghi nhận tại các điểm bầu cử cho thấy không khí rất sôi nổi, phấn khởi.

Ông Nguyễn Quang Huân cho biết, trong quá trình trực tiếp quan sát, ông nhận thấy nhiều sinh viên mới ra trường, dù chưa có hộ khẩu tại Hà Nội, vẫn rất quan tâm đến việc thực hiện quyền bầu cử. Có những trường hợp lo lắng vì chưa kịp nhận thẻ cử tri, nhưng khi đến điểm bầu cử vẫn được tạo điều kiện thuận lợi để tham gia.

“Hình ảnh tổ trưởng tổ dân phố chuẩn bị sẵn thẻ cử tri, chỉ cần có căn cước là phát ngay, cho thấy sự linh hoạt, trách nhiệm trong tổ chức bầu cử”, ông Nguyễn Quang Huân nói.

Hình ảnh những cử tri trẻ tuổi lần đầu thực hiện quyền công dân, cùng với các cử tri cao tuổi vẫn tích cực tham gia, đã tạo nên bức tranh sinh động về “ngày hội non sông”. Đây là minh chứng rõ nét cho sự đồng thuận xã hội và ý thức trách nhiệm của mỗi người dân.

Theo ông Nguyễn Quang Huân, bên cạnh sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, một yếu tố đặc trưng góp phần quan trọng vào thành công của công tác bầu cử tại Hà Nội chính là vai trò của Ban Công tác Mặt trận ở các tổ dân phố.

Đây là lực lượng gần dân nhất, trực tiếp tuyên truyền, vận động và cung cấp thông tin đến từng người dân. Nhờ đó, các tầng lớp cử tri, từ người cao tuổi đến thanh niên, từ người đang công tác đến người đã nghỉ hưu, đều nắm bắt đầy đủ thông tin và tích cực tham gia bầu cử.

Có thể khẳng định, tỷ lệ cử tri đi bầu cao tại Hà Nội không chỉ là con số ấn tượng, mà còn là kết quả của một nền tảng dân trí vững chắc, sự tổ chức hiệu quả và tinh thần trách nhiệm, đồng thuận của toàn xã hội.

Tỷ lệ 99,57% đi bầu cử khẳng định sức mạnh của sự đồng thuận

Ông Nguyễn Anh Trí cho rằng, tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 99,57% không chỉ phản ánh hiệu quả công tác tổ chức mà còn thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm, ý thức chính trị và sự đoàn kết của toàn dân trong ngày hội lớn của đất nước.

Theo ông Nguyễn Anh Trí, đây là con số “nói lên tất cả”. Kết quả này trước hết cho thấy công tác tuyên truyền đã được triển khai bài bản, chuyên nghiệp, tạo sức lan tỏa sâu rộng, giúp người dân nhận thức đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình.

Bên cạnh đó, tỷ lệ gần như tuyệt đối này còn phản ánh rõ nét tinh thần trách nhiệm, ý thức chính trị và lòng yêu nước của cử tri. Người dân đã chủ động, tự giác tham gia vào một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đáng chú ý, thành công này còn đến từ sự thống nhất trong hành động của toàn hệ thống chính trị, từ cấp lãnh đạo đến từng người dân, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các ban, ngành, đoàn thể. Hơn hết, đó là biểu hiện sinh động của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần làm nên thành công của ngày hội non sông - sự kiện chính trị trọng đại của đất nước.

Khi có chính quyền số, xã hội số thì sẽ hiệu quả hơn

Ông Nguyễn Quang Huân trao đổi tại Chương trình thời sự đặc biệt. Ảnh: Viết Thành

Bình luận về những điểm mới trong công tác chuẩn bị bầu cử tại Hà Nội lần này là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong nhiều khâu của quá trình tổ chức bầu cử, ông Nguyễn Quang Huân cho biết, cuộc bầu cử này rõ ràng khác hẳn so với các kỳ bầu cử trước, vì đã đưa công nghệ số vào áp dụng. Có thể nói hệ thống VNeID cũng tạo ra một cơ sở dữ liệu rất thuận tiện trong quá trình tra cứu các hồ sơ cử tri, địa bàn...

Theo ông Nguyễn Quang Huân, điều quan trọng là chúng ta mạnh dạn áp dụng công nghệ số và Quốc hội khóa XV vừa rồi, trong những kỳ họp cuối, cũng áp dụng công nghệ số vào các kỳ họp rất thành công. Đợt này, việc áp dụng vào công tác bầu cử cũng rất thành công, giúp chúng ta rút ngắn kỳ bầu cử 2 tháng nhưng vẫn không làm cho chúng ta bị gấp gáp, vội vàng.

"Chúng ta đã trải qua 3 kỳ hiệp thương, các quy trình vẫn chặt chẽ, đảm bảo tuân thủ theo luật, nhưng nếu không có công nghệ số, công nghệ thông tin thì chúng ta sẽ phải mất rất nhiều thời gian trong kiểm đếm hồ sơ, thậm chí có thể có những sai sót. Nhưng nhờ áp dụng công nghệ số, việc rút ngắn thời gian không ảnh hưởng đến chất lượng", ông Nguyễn Quang Huân nói.

Thứ hai, việc áp dụng công nghệ giúp cho việc quản lý hồ sơ dữ liệu từ cử tri đến các ứng cử viên cũng rất thuận tiện. Trước đây, cử tri muốn tìm hiểu lý lịch hoặc chương trình hành động của ứng cử viên không thuận tiện, dễ dàng như bây giờ. Còn bây giờ, cử tri có thể truy cập qua các phần mềm bầu cử hoặc các trang mạng, hoặc những ứng cử viên cũng sẽ công bố chương trình hành động của họ trên các nền tảng xã hội. Đấy là điều rất thuận tiện.

Ông Nguyễn Quang Huân cho biết thêm, cũng nhờ có công nghệ số, việc tìm nơi bầu cử cũng dễ dàng, thuận tiện. Hay việc trích xuất kết quả bầu cử nhanh gọn, đảm bảo minh bạch. Nếu không áp dụng công nghệ số thì khó có thể đạt được những kết quả như vừa rồi.

“Tất nhiên đây là lần đầu chúng ta áp dụng và hạ tầng công nghệ cũng chưa thể gọi là cao. Nhưng đây sẽ là bài học kinh nghiệm cho những lần sau, để có những chương trình triển khai đồng bộ, đồng loạt hơn, chứng minh rằng khi có chính quyền số, xã hội số thì sẽ hiệu quả hơn rất nhiều từ việc rút kinh nghiệm lần này”, ông Nguyễn Quang Huân nhấn mạnh.

Bước chuyển mình của tính dân chủ trong kỷ nguyên số

Trong kỳ bầu cử lần này, thành phố Hà Nội đã xây dựng hệ thống tra cứu thông tin bầu cử trực tuyến, giúp cử tri dễ dàng tra cứu khu vực bỏ phiếu, xác định địa điểm và đường đi đến khu vực bỏ phiếu thông qua bản đồ chỉ dẫn.

Đối với hoạt động tiếp xúc cử tri của các ứng cử viên, Hà Nội cũng tổ chức kết hợp giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến, kết nối đến nhiều điểm cầu tại các xã, phường và khu vực bầu cử, tạo điều kiện để đông đảo cử tri được gặp gỡ, trao đổi với các ứng cử viên.

Nhận định về cách làm này của thành phố Hà Nội, ông Nguyễn Anh Trí cho rằng, việc Hà Nội triển khai linh hoạt các hình thức tiếp xúc cử tri và ứng dụng công nghệ thông tin đã tạo ra những điều kiện hết sức thuận lợi, mang lại hiệu quả rõ rệt cho kỳ bầu cử.

Ông Nguyễn Anh Trí trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành

Theo ông, đây không chỉ là sự thay đổi về mặt kỹ thuật mà còn là minh chứng cho một bước tiến mới trong việc đảm bảo quyền và nghĩa vụ của công dân.

Điểm nhấn đặc biệt được ông Nguyễn Anh Trí nhấn mạnh chính là việc cho phép các ứng cử viên công khai thông tin cá nhân và chương trình hành động trên các nền tảng mạng xã hội.

"Việc ứng dụng mạng xã hội để đưa thông tin ứng viên đến gần hơn với cử tri đã thể hiện tính dân chủ ở một tầm cao hơn. Điều này khẳng định sự chân chính và thái độ tự tin, trách nhiệm của người ứng cử trước dư luận xã hội mà không cần phải giấu giếm bất cứ điều gì”, GS.TS. Nguyễn Anh Trí nói.

So với các nhiệm kỳ trước như khóa XIV và XV, Giáo sư Nguyễn Anh Trí coi đây là một "bước chuyển cơ bản". Việc cử tri có thể dễ dàng tiếp cận những thông tin chính thống, đầy đủ và nghiêm túc nhất của các ứng cử viên (kể cả những người đang giữ trọng trách quan trọng của đất nước) ngay trên không gian mạng đã thực sự tạo ra một môi trường bầu cử minh bạch, hiện đại và gần dân.

Đặt kỳ vọng lớn vào trách nhiệm của đại biểu dân cử

Thành công của cuộc bầu cử không chỉ thể hiện ý chí, niềm tin và sự đồng thuận của nhân dân, mà còn tạo tiền đề vững chắc để bộ máy nhà nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Kết quả bầu cử ngày 15-3-2026 là thắng lợi chung của toàn dân, đồng thời, cũng đặt lên vai các đại biểu vừa được tín nhiệm bầu chọn những trọng trách nặng nề.

Các đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 chính là những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri tại địa phương cũng như của nhân dân cả nước trong suốt 5 năm tới.

Với vai trò là cầu nối giữa nhân dân với cơ quan quyền lực nhà nước, mỗi đại biểu không chỉ tham gia quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương, mà còn góp phần chuyển tải tiếng nói của cử tri vào quá trình hoạch định chính sách.

Thành phố Hà Nội đã bầu đủ 32 đại biểu Quốc hội với số phiếu tín nhiệm rất cao. Ảnh: Viết Thành

Trong đó, thành phố Hà Nội đã bầu đủ 32 đại biểu Quốc hội với số phiếu tín nhiệm rất cao. Tỷ lệ đại biểu trúng cử bảo đảm đúng cơ cấu, thành phần theo quy định, đồng thời, chất lượng đại biểu được đánh giá cao.

Nhìn nhận về kết quả này và kỳ vọng gì đối với các đại biểu Quốc hội khóa XVI trong nhiệm kỳ tới, GS.TS. Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí bày tỏ sự vui mừng và tin tưởng vào chất lượng đại biểu được cử tri Hà Nội lựa chọn. Theo ông, qua thực tiễn tham gia hai nhiệm kỳ Quốc hội, các đại biểu trúng cử đều là những người tiêu biểu, được sàng lọc kỹ lưỡng qua quy trình bầu cử chặt chẽ, dân chủ.

GS.TS. Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí trao đổi tại chương trình thời sự đặc biệt tối 25-3. Ảnh: Viết Thành

“Trong một môi trường có dân trí cao như Hà Nội, việc lựa chọn được những đại biểu xứng đáng là điều hoàn toàn có cơ sở. Tôi tin tưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội khóa XVI sẽ tiếp tục phát huy truyền thống, là một tập thể đoàn kết, chất lượng, hiệu quả và trách nhiệm, thậm chí ở mức cao hơn các nhiệm kỳ trước”, GS.TS. Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí nhấn mạnh.

GS.TS. Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí cũng khẳng định niềm tin đó đã được gửi gắm trọn vẹn trong lá phiếu của mình, thể hiện kỳ vọng vào một nhiệm kỳ mới với nhiều đổi mới và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của Thủ đô và đất nước.

Kiện toàn nhân sự sớm để Hà Nội không lỡ nhịp phát triển

Ngày 16-3, ngay sau ngày hội non sông, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã họp thống nhất chỉ đạo sẽ thực hiện tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND hai cấp nhiệm kỳ 2026-2031; đồng thời tiến hành tổ chức kỳ họp thứ nhất của HĐND thành phố vào ngày thứ bảy (28-3); HĐND 126 xã, phường cũng tổ chức kỳ họp thứ nhất xong trong tháng 3 để sớm kiện toàn nhân sự, ổn định bộ máy chính quyền các cấp sớm đi vào hoạt động một cách thông suốt, hiệu quả.

Đánh giá về sự chủ động này, trao đổi tại chương trình, ông Nguyễn Quang Huân cho rằng, tinh thần khẩn trương, chủ động của Hà Nội là điều dễ hiểu, bởi Hà Nội có những đặc thù rất riêng.

Ông Nguyễn Quang Huân, đại biểu Quốc hội khóa XV, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành.

Theo ông Nguyễn Quang Huân, Hà Nội là Thủ đô, trái tim của cả nước, tinh thần làm trước, làm sớm, làm gương mẫu và bảo đảm chất lượng cao luôn được đặt lên hàng đầu. Hà Nội ngoài vai trò trung tâm chính trị còn là đầu tàu kinh tế của cả nước, vì vậy, khối lượng công việc rất lớn, luôn tạo ra áp lực thường xuyên đối với thành phố. Trong bối cảnh đó, công tác chuẩn bị bầu cử diễn ra trong thời gian rất ngắn nhưng thành phố đã hoàn thành ở mức xuất sắc. Sau bầu cử, thành phố nhanh chóng chuẩn bị cho kiện toàn nhân sự, ổn định bộ máy để đưa vào vận hành ngay.

Đồng thời, thành phố đang tiếp tục triển khai quyết liệt các nhiệm vụ lớn, trong đó có việc thực hiện Nghị quyết của Thành ủy về giải quyết 5 điểm nghẽn phát triển. Ông Nguyễn Quang Huân cho rằng, nếu Hà Nội giải quyết được 5 điểm nghẽn này thì không chỉ người dân Hà Nội phấn khởi mà cả nước cũng phấn khởi, bởi Hà Nội là trung tâm của cả nước, là nơi đón khách quốc tế, tổ chức nhiều sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa lớn.

"Hình ảnh Hà Nội cũng chính là hình ảnh của Việt Nam. Nếu các điểm nghẽn được tháo gỡ, Hà Nội có thể mở ra một giai đoạn phát triển mới, trở thành một thành phố xanh, sạch, đẹp, đúng nghĩa là Thành phố vì hòa bình, thu hút bạn bè quốc tế đến đầu tư, phát triển", ông Nguyễn Quang Huân nêu quan điểm.

Để làm được điều đó, theo ông Nguyễn Quang Huân, việc kiện toàn nhân sự phải được thực hiện nhanh chóng, bởi nếu chậm ngày nào là lỡ nhịp phát triển ngày đó.

Đồng thời, ông Nguyễn Quang Huân cũng nhấn mạnh rằng, dù Hà Nội có những cơ chế, chính sách đặc thù, nhưng cơ chế chỉ giải quyết một phần về thể chế, còn để phát triển cần đồng bộ nhiều yếu tố như nguồn lực tài chính, con người, bộ máy vận hành và sự đồng thuận của toàn xã hội. Không phải cứ ban hành một nghị quyết hay có quyết tâm chính trị là thành công, mà quyết tâm chính trị chỉ là điểm khởi đầu để huy động các nguồn lực cùng vào cuộc.

Vì vậy, sau khi kiện toàn nhân sự, điều quan trọng nhất là phải nhanh chóng xây dựng và ban hành chương trình hành động cụ thể của UBND thành phố và được HĐND thành phố thông qua, làm cơ sở triển khai các nhiệm vụ trong cả nhiệm kỳ. Ông Nguyễn Quang Huân cũng bày tỏ mong muốn, chương trình hành động này phải có tính khả thi cao và có tầm nhìn dài hạn, đồng thời được cụ thể hóa thành kế hoạch từng năm, để bảo đảm các chiến lược phát triển không bị gián đoạn hay vướng mắc ở bất kỳ thời điểm nào do thiếu kế hoạch cụ thể.

Đại biểu Quốc hội phải học tập suốt đời để đáp ứng yêu cầu “kiến tạo, mở đường”

Ông Nguyễn Quang Huân trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành.

Từ kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, ông Nguyễn Quang Huân nêu một số khuyến nghị đối với các đại biểu Quốc hội lần đầu tham gia nghị trường để có thể nhanh chóng bắt nhịp và phát huy vai trò của mình.

Ông cho rằng khoảng 60-70% đại biểu trúng cử lần đầu, đặc biệt là các đại biểu kiêm nhiệm không thuộc cơ quan hành pháp, sẽ phải đối mặt với không ít thách thức nếu không bám sát chương trình hành động và không nắm bắt kịp thời thực tiễn.

Theo ông Nguyễn Quang Huân, khi xây dựng chương trình hành động, nhiều đại biểu thường nhìn từ góc độ ngành nghề hoặc lĩnh vực chuyên môn của mình, nhưng khi tham gia Quốc hội thì phải xử lý các vấn đề ở tầm vĩ mô, liên quan đến cân đối chung của cả nền kinh tế và xã hội.

Có những nhà khoa học, doanh nhân khi làm chuyên môn thì rất tâm huyết với lĩnh vực của mình, nhưng khi đưa vào bối cảnh chung của đất nước thì chưa chắc đã phù hợp, bởi nếu thúc đẩy quá mạnh một lĩnh vực có thể ảnh hưởng đến lĩnh vực khác, làm mất cân đối phát triển. Vì vậy, khi xây dựng và góp ý chính sách, đại biểu phải có cái nhìn tổng thể, toàn diện.

"Để làm được điều này, đại biểu Quốc hội cần có trình độ lý luận và khả năng nắm bắt chủ trương, nghị quyết. Dù là đảng viên hay không phải đảng viên, nếu không hiểu tinh thần nghị quyết thì rất khó có thể gắn việc phản ánh ý kiến cử tri với việc xây dựng, phản biện và góp ý chính sách. Phản biện chính sách không chỉ là nêu ý kiến mà còn phải đề xuất giải pháp và bảo đảm tính khả thi, phù hợp với định hướng phát triển chung", ông Nguyễn Quang Huân nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Quang Huân trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành.

Ông đánh giá, cơ cấu và chất lượng đại biểu Quốc hội lần này khá toàn diện, với sự tham gia của nhiều nhà khoa học, doanh nhân, bác sĩ, nghệ sĩ, đại diện các dân tộc, tôn giáo và phụ nữ. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng mỗi đại biểu cần nhìn nhận rõ vai trò của mình. Nếu muốn thúc đẩy kinh tế tư nhân, kinh tế số thì phải hiểu giới doanh nhân, doanh nghiệp. Muốn làm được điều đó thì cần những nhà chính trị chuyên nghiệp hiểu doanh nghiệp, cần những doanh nhân có kỹ năng và năng khiếu chính trị. Nếu tách rời giữa hiểu biết chuyên môn và kỹ năng chính trị thì rất khó truyền tải được ý kiến của doanh nghiệp, của giới khoa học vào nghị trường một cách hiệu quả.

Ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của lý luận và bản lĩnh chính trị. Ở Việt Nam, Đảng lãnh đạo toàn diện, vì vậy nếu không nắm vững nguyên tắc này thì rất khó triển khai công việc. Khi phản ánh ý kiến cử tri hoặc phản biện chính sách, nếu không cân nhắc kỹ, rất dễ biến phản biện thành ý kiến gay gắt, thiếu tính xây dựng. Trong khi đó, phản biện chính sách phải trên tinh thần xây dựng, vì mục tiêu chung và phải giữ được sự đoàn kết, thống nhất trong hệ thống chính trị.

Theo ông, mặc dù chất lượng đại biểu đã cao nhưng vẫn phải thường xuyên cập nhật kiến thức, với tinh thần học tập suốt đời. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, trí tuệ nhân tạo phát triển rất nhanh, kiến thức hôm nay có thể ngày mai đã lạc hậu. Nếu vẫn áp dụng những kiến thức của 10 - 20 năm trước vào bối cảnh hiện nay thì có thể kinh nghiệm vẫn đúng nhưng không còn phù hợp.

Trong khi đó, Việt Nam là nền kinh tế mở, hội nhập sâu rộng với thế giới, nên chỉ một biến động nhỏ trên thế giới cũng có thể ảnh hưởng đến kinh tế trong nước. Vì vậy, nếu đại biểu không cập nhật kiến thức mới, không gắn hiểu biết của mình với bối cảnh toàn cầu hóa, với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, công nghệ mới thì rất khó đóng góp hiệu quả vào quá trình xây dựng chính sách.

Ông dẫn lại quan điểm của Tổng Bí thư Tô Lâm về vai trò của đại biểu Quốc hội là phải “kiến tạo, mở đường”, tức là tham gia xây dựng chính sách, pháp luật mang tính định hướng phát triển. Trước đây, nhiều luật được xây dựng theo hướng khi xã hội phát sinh vấn đề thì ban hành luật để quản lý. Cách làm này giúp xã hội đi vào trật tự, nhưng trong giai đoạn mới, Quốc hội cần làm luật theo hướng kiến tạo phát triển, tức là phải dự báo xu hướng, định hình khung pháp lý cho những lĩnh vực có thể sẽ xuất hiện trong tương lai.

Thực tế, đã có những luật mang tính định hướng, đi trước một bước, như các luật liên quan đến công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo. Trong thời gian tới, sẽ còn nhiều vấn đề mới đặt ra mà ngay cả hiện tại cũng chưa thể thảo luận hết. Đây sẽ là những thách thức rất lớn đối với các đại biểu Quốc hội khóa tới, khi kỳ vọng của cử tri và xã hội là rất lớn, đồng nghĩa với trách nhiệm của đại biểu Quốc hội cũng rất nặng nề.

Đại biểu mới: Cơ hội đổi mới, nhưng áp lực lớn

Trước thực tế có tỷ lệ lớn đại biểu lần đầu tham gia Quốc hội và HĐND, GS.TS Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí bày tỏ sự đồng tình và kỳ vọng. “Tỷ lệ đại biểu mới chiếm khoảng 70% cả nước, riêng Hà Nội gần 60% là một con số lớn, và tôi rất vui vì điều này. Nó mang lại sự đổi mới cho Quốc hội, từ con người đến nhận thức, tư duy, đặc biệt là sự trẻ trung và năng lượng mới”, ông Nguyễn Anh Trí chia sẻ.

GS.TS Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành

Tuy nhiên, để trở thành một đại biểu Quốc hội đúng như kỳ vọng của cử tri là điều không hề dễ. Áp lực đặt lên vai các đại biểu lần đầu là rất lớn. Vì vậy, mỗi người cần thường xuyên rèn luyện tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm, giữ vững cam kết với cử tri và lòng tự trọng của mình.

Bên cạnh đó, kỹ năng làm đại biểu là yếu tố rất quan trọng. Trước hết là kỹ năng lựa chọn vấn đề để phát biểu - điều này phải xuất phát từ thực tiễn, từ ý kiến và nguyện vọng của cử tri.

Tiếp đến là kỹ năng thu thập, xử lý thông tin và chuẩn bị nội dung. Một bài phát biểu ngắn tại Quốc hội cũng đòi hỏi sự chuẩn bị rất công phu. Bản thân tôi trước đây có khi phải mất vài đêm để chuẩn bị cho một bài phát biểu chỉ vài phút, với tinh thần tôn trọng Quốc hội và cử tri.

Ngoài ra, kỹ năng trình bày trước nghị trường cũng rất áp lực, đòi hỏi sự rèn luyện nghiêm túc. Và sau mỗi lần phát biểu, đại biểu cần tiếp tục theo dõi, lắng nghe phản hồi của dư luận để hoàn thiện vai trò của mình.

Chỉ khi hội tụ đầy đủ những yếu tố đó, đại biểu Quốc hội mới có thể thực sự hoàn thành tốt trách nhiệm, tròn vai trước cử tri.

Kỳ vọng cao hơn với đại biểu Quốc hội Thủ đô

Chia sẻ về kỳ vọng đối với các đại biểu trúng cử nhiệm kỳ 2026-2031, GS.TS Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí nhấn mạnh, với đại biểu Quốc hội, ở bất kỳ nhiệm kỳ nào, chúng ta đều đặt ra những kỳ vọng chung như trách nhiệm, dũng cảm, gần dân và thực hiện đúng những cam kết với cử tri.

GS.TS Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí trao đổi tại chương trình. Ảnh: Viết Thành

Tuy nhiên, riêng với đại biểu Quốc hội của Hà Nội, kỳ vọng đó còn cao hơn rất nhiều. Bởi lẽ, trở thành đại biểu Quốc hội đã là vinh dự, nhưng là đại biểu của Thủ đô thì càng vinh dự, tự hào hơn.

Đặc biệt trong giai đoạn phát triển hiện nay, Hà Nội đang vươn mình mạnh mẽ, và sự vươn lên đó đòi hỏi các đại biểu phải có trách nhiệm lớn hơn, bản lĩnh hơn, đóng góp nhiều hơn.

Vì vậy, với tư cách cử tri, chúng tôi đặt niềm tin và kỳ vọng rất lớn vào các đại biểu Quốc hội của Thủ đô, mong rằng mỗi người sẽ thực sự hoàn thành tốt vai trò, xứng đáng với sự tin tưởng của nhân dân.

Nhóm phóng viên