Chung sức xây dựng khu vực kinh tế tập thể ngày càng phát triển

Chiều 24/8 đã diễn ra Phiên thứ nhất Đại hội đại biểu toàn quốc Liên minh HTX Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 với chủ đề “Khơi dậy sức mạnh hợp tác – Kiến tạo động lực phát triển – Cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới, phồn vinh và hạnh phúc”. 

Tại phiên làm việc, 8 đại diện Liên minh HTX một số tỉnh, thành và các HTX tiêu biểu đã có báo cáo tham luận bày tỏ sự nhất trí cao với toàn bộ các báo cáo do Đoàn Chủ tịch trình bày tại Đại hội, đồng thời báo cáo quá trình phát triển, kết quả nổi bật và những đề xuất, kiến nghị để khu vực kinh tế tập thể tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong nhiệm kỳ tới.

Ông Đỗ Xuân Trường, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình.

Trình bày tham luận chủ đề "Giải pháp nhân rộng mô hình HTX gắn với chuỗi giá trị, sản phẩm OCOP, kết nối doanh nghiệp trong và ngoài nước theo hướng chuyển đổi xanh, phát triển bền vững", ông Đỗ Xuân Trường, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình đã thẳng thắn nhìn nhận những điểm nghẽn mà khu vực kinh tế tập thể địa phương cần khắc phục.

Theo ông, số lượng HTX tại Ninh Bình hoạt động theo mô hình chuỗi còn ít so với tổng số; hình thức liên kết ngang, liên kết đa chiều giữa các HTX với HTX - các nhà khoa học - doanh nghiệp - thành viên còn thấp, tạo liên kết chuỗi giá trị chưa bền vững. Bên cạnh đó, năng lực quản trị và khả năng hội nhập quốc tế của HTX còn hạn chế; cơ chế phối hợp giữa các thành phần kinh tế chưa thật sự hiệu quả.

Từ đó, đại diện Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình đề xuất 6 nhóm giải pháp thực hiện trong nhiệm kỳ tới. Trong đó, nhấn mạnh phát triển HTX thành “trung tâm liên kết” trong việc phát triển kinh tế tập thể, nhân rộng mô hình HTX gắn chuỗi giá trị xanh, kinh tế tuần hoàn; nâng tầm sản phẩm OCOP theo chuẩn quốc gia và quốc tế. Song song với đó là thúc đẩy liên kết chiến lược với doanh nghiệp; đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh và hoàn thiện thể chế, chính sách đồng bộ.

Ông Thái Phước Lộc, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Vĩnh Long.

Ông Thái Phước Lộc, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Vĩnh Long trình bày tham luận chủ đề "Giải pháp đột phá phát triển chuỗi giá trị cung ứng – tiêu thụ trong khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã".

Theo ông Lộc, để tạo điều kiện cho khu vực kinh tế tập thể phát triển nhanh và bền vững hơn trong thời gian tới, Liên minh HTX tỉnh Vĩnh Long đề xuất sớm ban hành Chương trình quốc gia về phát triển chuỗi giá trị trong khu vực kinh tế tập thể, HTX gắn với các chương trình mục tiêu quốc gia.

Bên cạnh đó, hoàn thiện cơ chế tín dụng đặc thù; tăng nguồn lực cho Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX; có chính sách bảo lãnh tín dụng và hỗ trợ lãi suất cho các dự án liên kết theo chuỗi giá trị.

Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh, cần có chính sách đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, liên kết lâu dài với HTX trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản. Quan tâm đầu tư hạ tầng logistics, trung tâm sơ chế, chế biến, kho lạnh và hỗ trợ chuyển đổi số cho khu vực HTX.  Cuối cùng, cần tiếp tục củng cố, tăng cường nguồn lực cho hệ thống Liên minh HTX các cấp để thực hiện tốt vai trò đại diện, hỗ trợ, tư vấn, đào tạo và kết nối thị trường cho HTX.

 Ông Trịnh Văn Cường, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Cường (tỉnh Cà Mau).

Tại tham luận trình bày tại Đại hội, ông Trịnh Văn Cường, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Cường (tỉnh Cà Mau) cho biết, thời gian qua, dù còn nhiều khó khăn nhưng HTX đã tổ chức thực hiện hiệu quả các dịch vụ cung ứng đầu vào, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật phục vụ sản xuất, bao tiêu đầu ra sản phẩm cho thành viên và cộng đồng với giá cả có lợi nhất, góp phần làm giảm giá thành sản phẩm, tăng năng suất, từng bước cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho thành viên.

Từ thực tiễn hoạt động, thời gian tới, HTX tiếp tục mở rộng diện tích tham gia Đề án, nâng diện tích tham gia Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long lên khoảng 20.000 ha; hoàn thiện chứng nhận hữu cơ cho 500 ha. Liên kết chặt chẽ nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp – nông dân để đảm bảo chuỗi giá trị bền vững.

Ông Cường cũng cho biết, HTX tiếp tục lấy lợi ích của thành viên làm trung tâm, coi sự hài lòng của nông dân là thước đo hiệu quả hoạt động; tiếp tục mở rộng sản xuất, nghiên cứu áp dụng các tiêu chuẩn ISO, HACCP để phục vụ hoạt động sơ chế, chế biến sản phẩm gạo. HTX chủ động chuyển đổi số trong quản lý và sản xuất, ứng dụng phần mềm truy xuất vùng trồng, quản lý vật tư, hợp đồng tiêu thụ nhằm minh bạch và nâng cao năng suất.

Bà Đinh Thị Quỳnh Hoa, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Quảng Trị.

Ở góc nhìn của bà Đinh Thị Quỳnh Hoa, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Quảng Trị, khu vực kinh tế tập thể, HTX tỉnh Quảng Trị đang có một nền tảng rất lớn, có nhiều cơ hội, tiềm năng để tiếp tục phát triển. 

Bà cho biết Liên minh HTX tỉnh Quảng Trị luôn xác định quan điểm xuyên suốt: Muốn kinh tế tập thể, HTX phát triển thì Liên minh HTX phải đổi mới phương thức hoạt động. Đổi mới không phải để thay đổi hình thức hoạt động, mà để HTX nhận được nhiều hơn những gì HTX thực sự cần.

Liên minh HTX tỉnh Quảng Trị xác định không chỉ tuyên truyền, vận động, tổ chức hội nghị, tập huấn mà phải đi cùng HTX, sát HTX, hiểu HTX và cùng HTX giải quyết những vấn đề cụ thể của sản xuất, quản trị và thị trường. Phương châm mà Liên minh HTX tỉnh Quảng Trị xác định trong thời gian tới là: Đại diện tốt hơn – hỗ trợ thiết thực hơn – đồng hành sát hơn – kết nối hiệu quả hơn – để HTX tự chủ và phát triển bền vững hơn.

Bà Nguyễn Kim Thuỳ, Giám đốc HTX Kỳ Như (Thành phố Cần Thơ).

Bà Nguyễn Kim Thuỳ, Giám đốc HTX Kỳ Như (Thành phố Cần Thơ) trình bày tham luận chủ đề "Hợp tác xã Kỳ Như tiên phong phát triển sản phẩm OCOP gắn với chế biến sâu, xuất khẩu và chuyển đổi số."

HTX Kỳ Như được thành lập năm 2019, hoạt động trong lĩnh vực sơ chế, chế biến thủy sản. Sau gần 7 năm hoạt động, HTX đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những HTX tiêu biểu trong lĩnh vực chế biến thủy sản của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, đơn cử như xây dựng thành công 11 sản phẩm OCOP, trong đó có 10 sản phẩm đạt OCOP 4 sao và 01 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp Quốc gia.

Theo bà Thuỳ, những kết quả trên là minh chứng cho việc HTX hoàn toàn có thể phát triển bền vững khi biết phát huy nội lực, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ vùng nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ.

Thời gian tới, HTX cam kết tiếp tục đổi mới, sáng tạo, liên kết và phát triển; không ngừng nâng cao năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường, góp phần cùng hệ thống Liên minh HTX Việt Nam xây dựng khu vực kinh tế tập thể ngày càng vững mạnh, hiện đại và hội nhập quốc tế. 

Ông Phạm Văn Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Nông nghiệp, sản xuất và kinh doanh Hồng Xuân (Bắc Ninh).

Chia sẻ về hành trình xây dựng sản phẩm vải thiều đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao, ông Phạm Văn Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Nông nghiệp, sản xuất và kinh doanh Hồng Xuân (Bắc Ninh) cho biết, việc sản phẩm vải thiều của HTX đạt OCOP 5 sao đã khẳng định vị thế là một trong những sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu mang tầm quốc gia, góp phần nâng cao hình ảnh nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Hàng năm, HTX đã tiêu thụ và cung cấp cho thị trường trên 3.000 tấn nông sản các loại. Có thời điểm vào vụ vải thiều, HTX đã tiêu thụ được 1.300 tấn vải hầu hết là cung cấp cho các hệ thống siêu thị, nhà máy chế biến và xuất khẩu.

HTX không những tiêu thụ sản phẩm ổn định cho các thành viên mà còn giúp cho địa phương tiêu thụ hàng nông sản, tạo công ăn việc làm cho lao động tại địa phương, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu sản phẩm vùng miền.

"Chúng tôi đã mạnh dạn đầu tư nhà xưởng rộng gần 1.000m2, đầu tư kho lạnh, máy sấy, phòng đóng gói phương tiện vận chuyển hàng hóa. Ngoài liên kết sản xuất với các nhà vườn, tổ hợp tác, HTX trong tỉnh, chúng tôi còn liên kết với tổ hợp tác, HTX ngoài tỉnh như các tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa, Sơn La và Tuyên Quang nhằm mục đích cung cấp các mặt hàng cho các chuỗi siêu thị và các cửa hàng không bị gián đoạn nguồn cung, mà còn giúp tiêu thụ các sản phẩm các vùng miền trong khu vực", ông Dũng chia sẻ kinh nghiệm.

Ông Đào Minh Cường, Giám đốc HTX Nho Evergreen (tỉnh Khánh Hòa).

Theo ông Đào Minh Cường, Giám đốc HTX Nho Evergreen (tỉnh Khánh Hòa), phát huy lợi thế cây đặc sản mang chỉ dẫn địa lý, HTX đang quản lý hơn 30 ha trồng nho, cung cấp ra thị trường khoảng 900 tấn/năm. Những kết quả này đã giúp đời sống 84 thành viên ngày càng ổn định, tạo thêm việc làm và đóng góp thiết thực vào phong trào xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Bên cạnh những kết quả đạt được, HTX nhận thấy tiềm năng của kinh tế tập thể vẫn còn rất lớn. Do đó, trong giai đoạn tới, HTX Nho Evergreen xác định 3 hướng đi trọng tâm. Thứ nhất, ra mắt và dẫn dắt Câu lạc bộ HTX nông nghiệp Nam Khánh Hòa dưới sự hướng dẫn của Liên minh HTX tỉnh. Thứ hai là phát triển du lịch nông nghiệp sinh thái, trong đó xây dựng mô hình trải nghiệm khép kín cho khách hàng, qua đó tạo ra nguồn thu mới và kênh quảng bá trực tiếp vô cùng hiệu quả. Thứ ba là tiếp tục chuyển đổi số và phát triển xanh, đầu tư hệ thống điện năng lượng mặt trời phục vụ sản xuất; đẩy mạnh hệ thống truy xuất nguồn gốc mã QR và mở rộng các kênh thương mại điện tử.

Ông Lê Văn Việt, Chủ tịch HĐQT HTX sản xuất và thương mại thủy sản Xuyên Việt (Thành phố Hải Phòng).

Tại bài tham luận, ông Lê Văn Việt, Chủ tịch HĐQT HTX sản xuất và thương mại thủy sản Xuyên Việt (Thành phố Hải Phòng) cho biết đặc biệt đồng tình với quan điểm tiếp tục đổi mới mô hình HTX theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp; lấy thành viên làm trung tâm; đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ và chuyển đổi số để nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tập thể trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

"Thực tiễn hoạt động của HTX Sản xuất và Thương mại Thủy sản Xuyên Việt trong nhiều năm qua cho thấy những định hướng đó hoàn toàn phù hợp với yêu cầu phát triển của ngành thủy sản hiện nay", ông khẳng định.

Nhấn mạnh việc phát triển mô hình kinh tế tập thể trong nuôi trồng thủy sản gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, ông Lê Văn Việt cho biết thời gian qua, HTX luôn chú trọng đầu tư cơ sở hạ tầng và công nghệ hiện đại, áp dụng nhiều mô hình nuôi công nghệ cao như: hệ thống nuôi tuần hoàn, quan trắc môi trường tự động, cho ăn tự động, hệ thống sục khí hiện đại và ứng dụng chế phẩm vi sinh xử lý môi trường.

Việc kiên trì phát triển theo hướng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và liên kết chuỗi đã giúp HTX nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện thu nhập của thành viên và từng bước khẳng định vị thế của mô hình kinh tế tập thể trong lĩnh vực thủy sản.

Để các HTX thủy sản phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới, ông Việt đề nghị tăng cường đầu tư các chương trình hỗ trợ ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng mô hình nuôi công nghệ cao và hạ tầng vùng nuôi tập trung. Đồng thời, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho HTX; bồi dưỡng kỹ năng quản trị, chuyển đổi số, thương mại điện tử, marketing và xây dựng thương hiệu.

Các ý kiến tham luận tại Phiên thứ nhất Đại hội đại biểu toàn quốc Liên minh HTX Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã khẳng định cam kết của các Liên minh HTX tỉnh, thành và HTX tiếp tục đổi mới, sáng tạo, liên kết và phát triển; không ngừng nâng cao năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường, góp phần cùng Liên minh HTX Việt Nam xây dựng khu vực kinh tế tập thể ngày càng vững mạnh, hiện đại và hội nhập quốc tế. 

Nhóm phóng viên