Chuẩn OCOP nâng tầm giá trị du lịch cộng đồng

Đối với các địa phương sở hữu nhiều dư địa phát triển du lịch cộng đồng như Đà Nẵng, đây chính là cơ hội để nâng tầm vị thế ngành du lịch gắn liền với các sản phẩm OCOP.

Diễu hành văn hóa tại Lễ hội Làng chài Tân Thành 2026. Ảnh: XUÂN SƠN

Đa dạng hóa sản phẩm du lịch

Vào tháng 8/2026, Lễ hội Làng chài Tân Thành 2026 (phường Hội An Tây) đã diễn ra đầy sôi động, thu hút sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương cùng đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Sự kiện không chỉ tôn vinh cộng đồng và sản vật làng chài, mà còn là nơi hội tụ của những nghệ nhân, nông dân từ khắp mọi miền xứ Quảng.

Tại đây, du khách được hòa mình vào điệu múa Tâng Tung da dá của đồng bào Cơ tu nơi Cổng trời Đông Giang (xã Bến Hiên), chiêm ngưỡng sắc màu thổ cẩm cùng nông sản vùng cao xã Trà Vân, thưởng thức phong vị ẩm thực vùng Bãi Sậy - Sông Đầm (phường Bàn Thạch và phường Quảng Phú), hay cảm nhận hương trái cây ngọt lành từ Đại Bình (xã Nông Sơn)...

Khởi nguồn từ phiên chợ đầu tiên vào tháng 9/2020, đến cuối năm 2021, Hợp tác xã Du lịch Làng chài Tân Thành chính thức được thành lập, khơi mở đường ray cho một sản phẩm OCOP 4 sao trong lĩnh vực dịch vụ và du lịch đầu tiên của tỉnh Quảng Nam thời bấy giờ.

Du khách tham quan, trải nghiệm sản vật xứ Quảng tại làng chài Tân Thành. Ảnh: XUÂN SƠN

Du khách tham quan, trải nghiệm sản vật xứ Quảng tại làng chài Tân Thành. Ảnh: XUÂN SƠN

Bà Lương Thúy Hà, Giám đốc Công ty TNHH Du lịch Tầm nhìn - Wide Eyed Tours, thành viên Ban tổ chức lễ hội, chia sẻ rằng mục tiêu của sự kiện là kiến tạo một không gian định vị mang tầm ảnh hưởng lớn và có sức lan tỏa mạnh mẽ đến du khách.

Đặc biệt, chương trình tạo điều kiện tối đa giúp bà con nông dân, các hộ khởi nghiệp... từ mọi miền xứ Quảng quảng bá rộng rãi sản vật, văn hóa địa phương cũng như lợi thế đặc thù của từng vùng miền.

Nằm tại làng chài cổ Nam Ô có bề dày lịch sử hơn 700 năm tuổi dưới chân đèo Hải Vân (phường Hải Vân), Cơ sở nước mắm Hương Làng Cổ của ông Bùi Thanh Phú đang tiên phong gắn kết sản phẩm OCOP 4 sao với các hoạt động tham quan và trải nghiệm thực tế.

Kể từ năm 2020, Hương Làng Cổ bắt đầu đón các đoàn khách đến tìm hiểu nghề làm nước mắm truyền thống, với tần suất trung bình từ 15-20 đoàn mỗi tháng. Tại đây, du khách được tham quan không gian ủ chượp bằng lu sành, đồng thời tìm hiểu quy trình chọn cá và ủ mắm kỳ công.

Du khách trải nghiệm đặc sản làng chài Nam Ô. Ảnh: KHÔI NGUYÊN

Du khách tham quan, trải nghiệm nghề làm nước mắm Nam Ô tại cơ sở Hương Làng Cổ. Ảnh: KHÔI NGUYÊN

Song song đó, du khách có thể trực tiếp trải nghiệm các công đoạn làm mắm và thưởng thức những món đặc sản địa phương đậm đà. Ông Phú cho biết đang nỗ lực kết nối với các đơn vị lữ hành nhằm đưa khách về tham quan, trải nghiệm, từ đó góp phần quảng bá thương hiệu nước mắm Nam Ô cùng nghề truyền thống lâu đời của làng chài.

Đồng hành cùng hướng đi trên, Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan (xã Hòa Vang) đang mở rộng hoạt động trên vùng chuyên canh rộng 18ha.

Bà Đặng Thị Yến Khanh, Giám đốc hợp tác xã, cho biết mỗi năm đơn vị thu hút khoảng 16.000 lượt học sinh từ các trường trên địa bàn thành phố đến gieo giống, trồng cây và trải nghiệm thực tế tại vườn.

Sản phẩm rau Túy Loan hiện đạt chuẩn OCOP 3 sao, các loại củ quả đạt OCOP 4 sao; hợp tác xã đang hoàn thiện hồ sơ đề xuất nâng hạng sản phẩm rau lên OCOP 4 sao ngay trong năm 2026.

Đơn vị cũng đang thử nghiệm mô hình trồng dưa lưới công nghệ cao trong nhà màng nhằm đa dạng hóa sản phẩm và tạo thêm nhiều trải nghiệm mới mẻ cho các đoàn khách.

Lễ hội rau lần thứ IV và phiên chợ nông sản xã Hòa Vang năm 2026 thu hút nhiều du khách tham quan với các hoạt động đặc sắc. Ảnh: DIỄM PHÚC

Học sinh tham quan vườn rau Túy Loan. Ảnh: KHÔI NGUYÊN

Nông dân Túy Loan phát triển mô hình trồng dưa lưới nhằm đa dạng hóa nông sản, tạo không gian cho du lịch cộng đồng. Ảnh: KHÔI NGUYÊN

Các sản phẩm tại Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan được nông dân chăm chút cẩn thận, đạt tiêu chuẩn OCOP. Ảnh: KHÔI NGUYÊN

“Chúng tôi đang chủ động liên kết với các đơn vị lữ hành để kết nối tour tuyến đưa du khách đến vùng rau trải nghiệm, kết hợp tham quan các di tích lịch sử trên địa bàn. Hợp tác xã sẽ đầu tư xây dựng đường hoa, điểm check-in, lều nghỉ chân cùng các hạng mục phụ trợ phù hợp, dự kiến triển khai từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027”, bà Khanh chia sẻ.

Cũng tại địa bàn xã Hòa Vang, các sản phẩm OCOP của địa phương và từ mọi miền xứ Quảng đang được tạo điều kiện lan tỏa mạnh mẽ thông qua chương trình Phiên chợ quê Hòa Vang diễn ra định kỳ hằng tháng.

Theo ông Lê Phú Nguyện, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang, đây không chỉ là nơi giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm mà còn là không gian tôn vinh, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống.

Qua đó, địa phương từng bước định hình một mô hình văn hóa - thương mại đặc trưng, góp phần duy trì sức sống cho Phố đêm Túy Loan, thúc đẩy hoạt động thương mại, dịch vụ, thu hút du khách và tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân bản địa.

Nông sản vùng cao và nhiều sản phẩm OCOP được giới thiệu với du khách tại phiên chợ quê Hòa Vang. Ảnh: XUÂN SƠN

Trên địa bàn thành phố, nhiều mô hình du lịch độc đáo khác cũng được phát triển dựa trên nền tảng các sản phẩm OCOP tiêu biểu như: trải nghiệm tại Hợp tác xã Rau hữu cơ và Du lịch Thanh Đông (phường Hội An Đông), trải nghiệm nghề dệt chiếu Kim Bồng (phường Hội An), hay tham quan làng nghề nước mắm Cửa Khe (xã Thăng An)...

Những hoạt động này góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch địa phương và đồng điệu với thông điệp “chạm về nguyên bản” mà thành phố đang hướng tới.

Nâng cao giá trị cho du lịch cộng đồng

Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong năm 2026, thành phố Đà Nẵng thống nhất đưa 213 sản phẩm vào Kế hoạch thực hiện Chương trình OCOP.

Đồng thời, thành phố tập trung hỗ trợ phát triển các sản phẩm mới, nâng hạng sản phẩm OCOP, xây dựng Trung tâm OCOP cấp xã, đẩy mạnh thương mại điện tử, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và phát triển toàn diện sản phẩm OCOP gắn liền với định hướng du lịch nông thôn.

Bà Phạm Thị Công, chủ cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ Cói Kim Bồng (Kiboco) chia sẻ, các sản phẩm làm từ cói truyền thống tại cơ sở hiện đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Tại điểm trải nghiệm do Kiboco tổ chức ở Cẩm Kim (phường Hội An), du khách có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về nghề dệt chiếu cói truyền thống và chọn mua những chiếc túi cói, chiếu... mang đậm bản sắc bản địa về làm quà.

Dù “ốc đảo tài hoa” Kim Bồng đã được định vị rõ nét trên bản đồ du lịch, bà Công cùng nhiều nghệ nhân vẫn bày tỏ mong muốn được chính quyền hỗ trợ một không gian trình diễn và sáng tạo ngay tại khu vực trung tâm phố cổ Hội An hoặc các vùng lân cận để kéo gần khoảng cách giữa nghệ nhân với du khách, giúp câu chuyện về những sản phẩm truyền thống và sản phẩm OCOP được vươn xa hơn.

Hoạt động trải nghiệm nghề dệt chiếu truyền thống tại ốc đảo Kim Bồng (phường Hội An). Ảnh: QUỐC LÀNH

Đồng quan điểm, ông Bùi Thanh Phú, chủ Cơ sở nước mắm Hương Làng Cổ bày tỏ, xuất phát từ nguyện vọng nâng tầm hình ảnh nước mắm Nam Ô và kết hợp thương hiệu này với hoạt động du lịch, người dân làng chài rất mong chính quyền địa phương cùng thành phố quan tâm nâng cấp hạ tầng giao thông, hỗ trợ không gian trưng bày sản phẩm OCOP phục vụ du khách tốt hơn.

Song song đó, thành phố có thể xem xét, phong tặng danh hiệu nghệ nhân cho các bậc cao niên có công gìn giữ nghề ở làng chài Nam Ô, giúp bản sắc độc đáo của làng biển nói chung và nghề làm mắm nói riêng dưới chân đèo luôn được gìn giữ và trường tồn.

Trong tháng 5/2026, UBND thành phố đã thông qua đề án “Phát triển nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035”.

Thành phố đặt mục tiêu hình thành 16 điểm du lịch trải nghiệm, kết hợp sản xuất nông nghiệp, văn hóa bản địa và sinh thái cộng đồng.

Trong đó có nhiệm vụ lồng ghép đồng bộ các chính sách, chương trình mục tiêu và dự án (nông thôn mới, giảm nghèo, OCOP, khuyến công…) để thu hút đầu tư vào nông nghiệp hữu cơ và sản phẩm đặc sản địa phương.

[VIDEO] - Các đơn vị chia sẻ về định hướng phát triển du lịch cộng đồng từ các sản phẩm OCOP:

XUÂN SƠN - KHÔI NGUYÊN