Chuẩn bị đầu tư loạt tuyến metro kết nối Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu

Ban Quản lý Đường sắt đô thị (MAUR) cho biết bên cạnh việc duy trì vận hành ổn định tuyến metro số 1 và triển khai thi công metro số 2, TP.HCM đang đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư hàng loạt tuyến đường sắt đô thị mới kết nối Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, sân bay Tân Sơn Nhất và Cần Giờ. Từ đó, hướng tới mục tiêu hoàn thiện mạng lưới metro dài khoảng 700 km vào năm 2045.

Metro số 1 phục vụ hơn 30 triệu lượt khách

Ngày 18-6, ông Phan Công Bằng, Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR), cho biết TP đang tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm tiến độ các dự án đường sắt đô thị theo quy hoạch.

Theo quy hoạch, giai đoạn 2025-2030, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành 6 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 187 km. Đến năm 2035, mạng lưới sẽ mở rộng lên 14 tuyến với khoảng 462 km và hoàn thiện 19 tuyến với tổng chiều dài khoảng 700 km vào năm 2045.

Hiện MAUR được giao làm chủ đầu tư 10 dự án đường sắt đô thị, đồng thời phụ trách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ.

Đối với tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), sau hơn một năm vận hành thương mại, tuyến tiếp tục hoạt động ổn định, an toàn.

Hiện tuyến metro số 1 đang nhận được sự yêu thích của người dân. Ảnh: ĐT

Tính từ tháng 1-2025 đến đầu tháng 6-2026, metro số 1 đã phục vụ hơn 30,35 triệu lượt hành khách. Riêng năm 2025, sản lượng hành khách đạt hơn 20,19 triệu lượt, vượt gần 20% kế hoạch năm. Trong hơn 5 tháng đầu năm 2026, tuyến đã phục vụ hơn 10,16 triệu lượt khách, đạt trên 103% kế hoạch.

MAUR đang phối hợp với Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 thực hiện công tác quản lý, bảo trì hạ tầng và xử lý các nội dung phát sinh của dự án.

Song song đó, dự án lắp đặt thang máy tại các cầu vượt bộ hành thuộc các ga trên cao đang được triển khai. Hiện ga Phước Long đã hoàn thành lắp đặt và toàn bộ hạng mục dự kiến hoàn thành trong năm 2026 nhằm nâng cao khả năng tiếp cận cho người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm hành khách cần hỗ trợ.

Đối với tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành 100%. Theo MAUR, việc di dời hạ tầng kỹ thuật dự kiến hoàn tất trong quý III-2026. Sau lễ khởi công vào tháng 1-2026, các nhà thầu đang triển khai khảo sát địa chất, thiết kế chi tiết và thi công các hạng mục đầu tiên của dự án.

Chuẩn bị đầu tư loạt tuyến metro kết nối Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu

Bên cạnh các dự án đang vận hành và thi công, MAUR đang đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư các tuyến metro giai đoạn 2026-2030 theo Nghị quyết 06 của Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM.

Các dự án ưu tiên gồm tuyến metro số 1 (TP mới Bình Dương - Suối Tiên), tuyến metro số 2 (TP Thủ Dầu Một - TP.HCM), tuyến số 3 kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ và tuyến số 6 - Vành đai trong.

Theo MAUR, đây là các dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị, tăng cường kết nối liên vùng và liên kết các đầu mối giao thông chiến lược của khu vực Đông Nam Bộ.

Ông Phan Công Bằng, Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) cho biết TP.HCM đang đẩy nhanh tiến độ hàng loạt dự án đường sắt đô thị. Ảnh: ĐT

Đối với tuyến metro số 1 kéo dài từ TP mới Bình Dương đến Suối Tiên, dự án dự kiến dài khoảng 33 km với 19 ga trên cao và depot Phú Chánh. Tuyến sẽ kết nối trực tiếp với metro số 1 hiện hữu, hình thành trục vận tải công cộng khối lượng lớn giữa TP.HCM và khu vực Bình Dương trước đây.

Trong khi đó, tuyến metro số 2 kết nối TP Thủ Dầu Một với TP.HCM đang được nghiên cứu điều chỉnh kéo dài đến ga Tao Đàn để kết nối trực tiếp với metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương).

Sau điều chỉnh, tuyến có chiều dài dự kiến hơn 35 km, gồm 24 nhà ga và một depot đặt tại phường Hiệp Bình.

Tuyến metro kết nối Vũng Tàu và sân bay Long Thành được nghiên cứu

Đối với tuyến số 3 kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ, dự án có chiều dài khoảng 56 km, đi trên cao và được kỳ vọng tăng cường kết nối giữa khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu với TP.HCM cũng như sân bay quốc tế Long Thành.

Hiện MAUR đã báo cáo TP xem xét chủ trương nghiên cứu phương án kết nối trực tiếp tuyến với sân bay Long Thành.

Tuyến số 6 kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với phía Đông TP

Tuyến đường sắt đô thị số 6 - Vành đai trong được xác định là một trong những dự án quan trọng nhằm tăng cường kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với khu vực phía Đông TP.

Giai đoạn 1 của dự án dài khoảng 22,9 km, trong đó có 18,7 km đi ngầm và 4,2 km đi trên cao. Tuyến bố trí 17 nhà ga, kết nối ga Bà Quẹo của metro số 2 với ga Phú Hữu và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.

Theo MAUR, tuyến số 6 được kỳ vọng trở thành trục liên kết quan trọng giữa sân bay Tân Sơn Nhất, mạng lưới metro TP.HCM, đường sắt quốc gia và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành trong tương lai.

Đẩy nhanh dự án đường sắt Bến Thành - Cần Giờ

Đối với dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, MAUR cho biết phương án tuyến và vị trí các công trình đã được UBND TP.HCM phê duyệt.

Hiện đơn vị đang phối hợp với các sở, ngành hoàn thiện thủ tục để trình phê duyệt dự án, đồng thời triển khai các nội dung liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định.

Chuẩn bị đầu tư các tuyến metro mới

Bên cạnh các dự án đang vận hành và thi công, công tác chuẩn bị đầu tư các dự án đường sắt đô thị giai đoạn 2026-2030 cũng đang được MAUR đẩy nhanh theo Nghị quyết số 06-NQ/TU năm 2026 của Ban Thường vụ Thành ủy.

Các dự án ưu tiên gồm tuyến metro số 1 (đoạn TP mới Bình Dương - Suối Tiên); tuyến metro số 2 (đoạn TP Thủ Dầu Một - TP.HCM); tuyến số 3 kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ và tuyến số 6, Vành đai trong (Phú Hữu - Bà Quẹo - vòng xoay Phú Lâm - Phú Hữu), trong đó giai đoạn 1 thực hiện đoạn sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu.

Theo MAUR, đây là nhóm dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị, tăng cường kết nối liên vùng, kết nối các đầu mối giao thông chiến lược và tạo động lực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng.

Thời gian qua, MAUR đã phối hợp với các sở, ngành và đơn vị liên quan rà soát phương án tuyến, quy mô đầu tư, vị trí công trình trên tuyến; đồng thời chuẩn bị hồ sơ lựa chọn nhà thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế FEED và tư vấn thẩm tra.

Đối với tuyến metro số 1 (TP mới Bình Dương - Suối Tiên), dự án sẽ kết nối khu vực TP mới Bình Dương với tuyến metro số 1 hiện hữu, góp phần hình thành trục vận tải công cộng khối lượng lớn giữa TP.HCM và Bình Dương. Tuyến có chiều dài dự kiến khoảng 33 km, gồm 19 ga trên cao và depot Phú Chánh đặt tại trung tâm TP mới.

Trong tháng 6, MAUR đã báo cáo UBND TP.HCM phương án hướng tuyến, đồng thời triển khai lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế FEED.

Đối với tuyến metro số 2 (TP Thủ Dầu Một - TP.HCM), theo quy hoạch trước đây của tỉnh Bình Dương, tuyến có chiều dài khoảng 23,3 km. Tuy nhiên, nhằm tăng cường khả năng kết nối và đồng bộ mạng lưới đường sắt đô thị liên vùng, UBND TP.HCM đã chấp thuận chủ trương điều chỉnh phạm vi nghiên cứu theo hướng kéo dài đến ga Tao Đàn để kết nối trực tiếp với tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) đang được đầu tư xây dựng.

Sau điều chỉnh, tổng chiều dài tuyến dự kiến khoảng 35,06 km, gồm 24 nhà ga (12 ga trên cao và 12 ga ngầm) cùng một depot tại phường Hiệp Bình.

Đối với tuyến số 3 kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ, MAUR được giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư và làm chủ đầu tư dự án. Tuyến có chiều dài dự kiến khoảng 56 km, đi trên cao, nhằm hỗ trợ vận chuyển hành khách từ khu vực Vũng Tàu, Bà Rịa đến trung tâm TP.HCM, đồng thời tăng cường kết nối với sân bay quốc tế Long Thành.

Để chuẩn bị lập dự án, MAUR đã báo cáo TP xem xét chủ trương nghiên cứu kết nối tuyến với sân bay Long Thành. Hiện Sở Xây dựng đang chủ trì lấy ý kiến các đơn vị liên quan.

MAUR cho biết đối với tuyến đường sắt đô thị số 6 - Vành đai trong (Phú Hữu - Bà Quẹo - vòng xoay Phú Lâm - Phú Hữu), giai đoạn 1 có vai trò tăng cường kết nối khu vực sân bay Tân Sơn Nhất với các khu vực phát triển phía Đông TP. Tuyến dự kiến bắt đầu từ khu vực đường Trường Chinh, kết nối với ga Bà Quẹo của tuyến metro số 2 và kết thúc tại ga Phú Hữu, kết nối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.

Tuyến có chiều dài khoảng 22,9 km, trong đó 18,7 km đi ngầm và 4,2 km đi trên cao; gồm 17 nhà ga với 13 ga ngầm và 4 ga trên cao. Depot của dự án được quy hoạch tại phường Hiệp Bình.

Hiện MAUR đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn rà soát phương án tuyến, vị trí công trình trên tuyến; trong đó tập trung nghiên cứu phương án bố trí nhà ga tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất nhằm bảo đảm khả năng kết nối thuận lợi giữa các đầu mối giao thông chiến lược.

ĐÀO TRANG