Chưa kịp 'đổi đời' đã ôm khoản nợ tiền tỷ vì nuôi tôm

Giàu từ tôm, nợ cũng từ… tôm

Sinh ra từ biển, vợ chồng chị Mai Thị Hiển, thôn Tân Hải, quanh năm suốt tháng cưỡi bơ nan ra biển nhưng cuộc sống vẫn mãi không khá hơn được.

Những năm 2010, trong bối cảnh các hồ nuôi tôm ở vùng biển bãi ngang đã giúp nhiều hộ dân "đổi đời", vợ chồng chị Mai Thị Hiển, cũng đã bỏ ra nhiều năm đi học hỏi kỹ thuật, kinh nghiệm nuôi tôm ở các tỉnh phía Nam và thuê đất nuôi tôm ở các địa phương lân cận.

Đến năm 2013, anh chị quyết định về quê đào ao nuôi tôm. Người có công, trời không phụ, những vụ tôm đầu tiên trên vùng cát mang về cho gia đình nguồn thu nhập rất lớn mà cho dù có nằm mơ, chị cũng không dám nghĩ đến. Có vụ, anh chị lãi ròng vài trăm triệu, có vụ lên đến cả tỷ đồng.

Hồ nuôi tôm của gia đình chị Mai Thị Hiển cạn trơ đáy, bỏ không từ nhiều năm nay.

"Lúc bấy giờ, kinh tế khấm khá lên là nhờ con tôm chứ nếu chỉ bám biển, cuộc sống không biết đến bao giờ mới sung túc, giàu có được", chị Hiển nhớ lại.

Trên đà thành công, năm 2015, gia đình chị vay mượn, gom góp tất cả vốn liếng, tài sản để mua đất, nuôi tôm. Thời điểm đó, 10 hồ nuôi tôm tập trung (diện tích 3ha) của gia đình chị ở thôn Tân Định được đầu tư quy mô, bài bản từng là mô hình "điển hình", niềm mơ ước và là niềm tự hào của người dân vùng biển bãi ngang.

Nuôi được 2 năm, gia đình chị chuyển đến nuôi ở khu nuôi trồng thủy sản thôn Tân Định hiện nay, vì khu vực nuôi tôm cũ của gia đình phải giải phóng mặt bằng thực hiện dự án quần thể nghỉ dưỡng FLC Quảng Bình.

Lần này, ngoài 1ha được bồi thường giải phóng mặt bằng, anh chị quyết định mua thêm 2ha để mở rộng quy mô nuôi tôm.

Quanh hồ nuôi tôm, cỏ mọc ngổn ngang.

Thế nhưng nuôi được 3 năm thì khó khăn liên tục bủa vây, con tôm phát sinh bệnh tật mà chết khiến kinh tế gia đình lao đao.

"Ngày trước nuôi tôm, một vốn bốn lời. Nhưng từ năm 2020 thì bắt đầu thua lỗ, đầu tư tiền tỷ, thu vào tiền lẻ", chị Hiển bùi ngùi cho biết.

Cứ như người "say"… tôm, càng lỗ, càng nợ thì càng tìm cách gỡ gạc. Anh chị "cắm" hết "sổ đỏ" nhà và 3ha đất để vay tiền… nuôi tôm.

Sức càn lực kiệt, biết mình không thể gắng gượng được nữa, anh chị quyết định bỏ cuộc, lại theo nghề biển.

Gần 3 năm nay, cả 10 hồ nuôi tôm của vợ chồng chị Hiển bị bỏ hoang, cùng với đó là khoản tiền nợ ngân hàng gần 10 tỷ đồng không biết khi nào trả hết.

"Thấy họ nuôi tôm có mời nên vợ chồng tôi cũng học hỏi vay tiền ngân hàng để đầu tư ao hồ. Nhưng sau đó liên tục xảy ra dịch bệnh, tôm chết khiến việc làm ăn thua lỗ. Vợ chồng tôi vay ngân hàng một số tiền quá lớn, hiện tại đã phát mại nhà cửa rồi. Nợ nần không biết khi nào mới trả hết…", chị Hiển bùi ngùi cho biết.

Vẫn mong gỡ gạc

Trường hợp vợ chồng chị Mai Thị Hương, ở thôn Tân Hải cũng lâm vào cảnh nợ nần tương tự.

Năm 2020, vợ chồng chị Mai Thị Hương thuê 1ha đất ở thôn Tân Định để làm 3 hồ nuôi tôm. Cũng như nhiều hộ nuôi tôm khác, anh chị chuẩn bị tâm lý chấp nhận rủi ro, nghề nuôi tôm bấp bênh vụ được bù vụ mất cũng là chuyện bình thường.

Thế nhưng, những rủi ro cứ bủa vây, kép dài năm này đến năm khác khiến anh chị chưa bao giờ nghĩ đến. Nhiều năm liền, tôm được thả nuôi nhưng không có bán.

Sau một thời gian thua lỗ, anh chị đâm nản, dừng nuôi tôm với khoản nợ vay ngân hàng gần 5 tỷ đồng.

Gia đình chị Mai Thị Hương chuyển sang mô hình nuôi cá lóc mong gỡ gạc được phần nào.

Không còn đủ sức nuôi tôm, năm 2025, anh chị chuyển sang nuôi cá lóc. Cẩn thận hơn, anh chị chỉ nuôi 1 hồ, xem như thử nghiệm. Thế nhưng, người gặp lúc khó thì làm việc gì cũng khó. Hồ cá lóc này đã quá thời gian xuất bán 2 tháng, nhưng đàn cá vẫn chưa chịu lớn.

Theo chị Mai Thị Hương, so với nuôi tôm, vốn đầu tư ban đầu để nuôi cá lóc có ít hơn và tiền lời thu được cũng ít hơn.

"Nói là ít, nhưng con số cũng không hề nhỏ. Chỉ tính riêng khoản tiền thức ăn của hồ cá lóc suốt gần 8 tháng qua, gia đình tôi đã "cắm sổ đỏ" nhà ở của mình cho đại lý thức ăn vì nghĩ... còn nước còn tát vậy", chị Hương cho hay.

Ông Trần Văn Lai, Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Châu cho biết, trên địa bàn xã Hải Ninh cũ có 15ha nuôi trồng thủy sản. Thời gian qua, nhiều hộ nuôi trồng thủy sản, nhất là nuôi tôm gặp nhiều khó khăn, do tôm bị bệnh, người nuôi bị thua lỗ kéo dài. Hiện, nhiều hộ nuôi tôm lâm vào cảnh nợ nần, nhiều diện tích hồ bị bỏ hoang.

"Để khắc phục thiệt hại, chính quyền địa phương đã khuyến khích người dân chuyển đổi từ nuôi tôm sang nuôi các loại thủy sản khác, như: Cá lóc, ốc hương, cá kình, cá đối mục… Về lâu dài, xã rất mong cấp có thẩm quyền xem xét chính sách hỗ trợ, khoanh nợ, giảm lãi suất vốn vay cho người nuôi trồng thủy sản có thời gian duy trì và khôi phục sản xuất", Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Châu Trần Văn Lai cho biết thêm.

Ngô Thị Huyền