Chưa đầy 1 tháng, Nestle và Aptamil thu hồi sữa tại loạt quốc gia

Thông báo thu hồi sữa công thức của Tập đoàn thực phẩm Danone đã nhanh chóng vượt ra ngoài phạm vi một sản phẩm đơn lẻ. Vụ việc không chỉ đặt ra câu hỏi về an toàn thực phẩm, mà còn làm lung lay niềm tin của phụ huynh đối với sản phẩm vốn được xem là lựa chọn thiết yếu cho trẻ sơ sinh.

Toàn cảnh hai vụ thu hồi lớn trong tháng 1

Ngày 24/1, Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Vương quốc Anh (FSA) phát đi thông báo thu hồi sản phẩm Aptamil First Infant Formula sau khi phát hiện sữa công thức này chứa độc tố cereulide. Theo FSA, sản phẩm nằm trong diện thu hồi là Aptamil First Infant Formula loại hộp 800 g, mã lô 31-10-2026, hạn sử dụng đến ngày 31/10/2026, đang được lưu hành tại thị trường Anh.

Cơ quan chức năng cho biết sự hiện diện của cereulide khiến sản phẩm không còn được khuyến nghị sử dụng cho trẻ sơ sinh và buộc phải thu hồi để đảm bảo an toàn. Trước nguy cơ này, nhiều quốc gia châu Âu đã đồng loạt tăng cường các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm đối với sữa công thức.

Tại Ireland, nhà chức trách xác nhận các lô sản phẩm được sản xuất trong nước đã được thu hồi tại các thị trường xuất khẩu. Đồng thời, thông tin liên quan vụ việc được chia sẻ tới các quốc gia thành viên thông qua hệ thống cảnh báo nhanh của Liên minh châu Âu (RASFF), nhằm kịp thời phối hợp giám sát và phòng ngừa rủi ro.

Nhà chức trách Ireland đã thu hồi các lô sản phẩm liên quan. Ảnh: Freepik.

Tại Việt Nam, ngày 25/1, Cục An toàn Thực phẩm (Bộ Y tế) đã có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố; Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM và Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm các địa phương, cảnh báo về sản phẩm sữa công thức Aptamil Infant Formula 800 g.

Theo đó, Cục An toàn Thực phẩm yêu cầu các địa phương khẩn trương triển khai các biện pháp kiểm soát cần thiết. Các đơn vị phải rà soát việc đăng ký bản công bố hoặc tự công bố đối với sản phẩm sữa công thức Aptamil Infant Formula do Danone sản xuất.

Trường hợp sản phẩm đã được công bố và lưu hành tại Việt Nam, cơ quan chức năng cần làm việc với đơn vị công bố, yêu cầu thông báo tới hệ thống phân phối và người tiêu dùng về việc ngừng sử dụng, đồng thời tổ chức thu hồi theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Doanh nghiệp liên quan phải báo cáo đầy đủ số lượng đã nhập khẩu, đã tiêu thụ, lượng tồn kho cũng như đề xuất phương án xử lý đối với các lô sản phẩm nằm trong diện cảnh báo.

Trước đó, ngày 5/1, Nestlé cho biết đang tiến hành thu hồi các lô sữa công thức cho trẻ sơ sinh ở một số quốc gia châu Âu, bao gồm Pháp, Đức, Áo, Đan Mạch, Italy và Thụy Điển.

Việc thu hồi sản phẩm được thực hiện để phòng ngừa sau khi tập đoàn thực phẩm khổng lồ của Thụy Sĩ phát hiện ra "vấn đề về chất lượng" trong một nguyên liệu được cung cấp từ một trong những nhà cung cấp chính của họ.

Vào ngày 8/1, lệnh thu hồi mở rộng sang châu Phi, châu Mỹ và châu Á. Ít nhất 37 quốc gia đã đưa ra cảnh báo về sức khỏe liên quan đến sữa công thức cho trẻ sơ sinh, có khả năng do bị nhiễm bẩn. Cho đến nay, chưa có báo cáo nào về trường hợp nào bị ảnh hưởng ở các quốc gia này.

Một số sản phẩm sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh của Nestlé đang được thu hồi. Đợt thu hồi này áp dụng đối với một số dòng SMA, BEBA và NAN. Ảnh: Nestlé

Điểm chung của hai vụ thu hồi

Theo thông tin từ Tập đoàn Danone và Cơ quan An toàn Thực phẩm Ireland (FSAI), các lô sữa bị ảnh hưởng đều được sản xuất tại Ireland trước khi xuất khẩu sang nhiều quốc gia.

Việc truy xuất nguyên nhân xác định rủi ro không phát sinh ở khâu thành phẩm, mà bắt nguồn từ dầu axit arachidonic (ARA), thành phần được bổ sung vào bột nền của sữa công thức, đã bị nhiễm độc tố cereulide từ trước khi đưa vào dây chuyền sản xuất.

Theo Euronews, nguồn dầu ARA này trùng với nguyên liệu từng được sử dụng trong các sản phẩm của Nestlé. Trước đó, tại Ireland, Nestlé đã thu hồi gần 80 lô sữa công thức sau khi phát hiện nguy cơ nhiễm cereulide, với nguyên nhân được truy xuất liên quan đến dầu ARA có nguồn cung từ Trung Quốc.

Nestlé cũng có một đợt thu hồi quy mô lớn khi phát hiện cereulide trong vài lô sữa công thức. Ảnh: Reuters.

Diễn biến này cho thấy các vụ thu hồi không phải những sự cố độc lập, mà cùng bắt nguồn từ một chuỗi cung ứng nguyên liệu dùng chung cho nhiều nhà sản xuất sữa công thức.

Ngày 17/1, Cơ quan Thực phẩm Singapore yêu cầu Danone thu hồi một lô sữa Dumex Dulac 1, với nhận định sản phẩm này có thể sử dụng cùng nhóm nguyên liệu thô đang được các thị trường khác đưa vào diện rà soát.

Không chỉ Danone và Nestlé, các doanh nghiệp khác cũng chịu tác động từ nguồn nguyên liệu này. Ngày 21/1, Lactalis (Pháp) trở thành nhà sản xuất thứ tư thông báo thu hồi sáu lô sữa công thức nhãn hiệu Picot tại 18 quốc gia, sau khi phát hiện cereulide trong một nguyên liệu có nguồn gốc từ “nhà cung cấp quốc tế”.

Nhiều phụ huynh phản ứng

Trước làn sóng rà soát lan rộng tại nhiều thị trường, Danone khẳng định việc thu hồi sữa công thức Aptamil được triển khai theo nguyên tắc phòng ngừa. Trong thông báo được Reuters dẫn lại, tập đoàn này cho biết sẽ rút khỏi các thị trường mục tiêu “một số lượng rất hạn chế các lô sữa công thức cụ thể”, đồng thời nhấn mạnh động thái xuất phát từ việc “một số quốc gia cập nhật hướng dẫn về an toàn thực phẩm”, thay vì do lỗi trong khâu sản xuất thành phẩm.

Danone cũng cho hay các hệ thống kiểm soát nội bộ không ghi nhận sai lệch trong quy trình sản xuất. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn cam kết phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng tại từng thị trường, tiếp tục rà soát chuỗi cung ứng nguyên liệu, tăng cường các bước kiểm tra bổ sung và cập nhật thông tin tới người tiêu dùng trong suốt quá trình kiểm nghiệm và đánh giá rủi ro đang được tiến hành.

Trong thông báo báo chí hôm 23/1, đại diện Danone khẳng định tập đoàn "không bao giờ thỏa hiệp về an toàn thực phẩm".

Tuy nhiên, các động thái trấn an từ phía doanh nghiệp dường như chưa đủ để xoa dịu lo lắng của người tiêu dùng. Ngay sau thông báo thu hồi, tâm lý bất an nhanh chóng lan rộng trong cộng đồng phụ huynh, đặc biệt là những gia đình đang sử dụng sữa công thức cho trẻ sơ sinh.

Trên các trang tin và diễn đàn tại Anh, phụ huynh liên tục được khuyến cáo “tuyệt đối không cho trẻ dùng tiếp” các sản phẩm Aptamil thuộc lô bị thu hồi, đồng thời theo dõi sát tình trạng sức khỏe của con và liên hệ cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, nôn ói hay đau bụng.

Trong thông báo, Nestlé cũng nhấn mạnh sự cố chỉ liên quan đến một số sản phẩm cụ thể, không phản ánh vấn đề mang tính hệ thống trong các quy trình kiểm soát chất lượng vốn đang được áp dụng nghiêm ngặt.

Vụ việc vì thế không chỉ đặt ra câu hỏi về an toàn sản phẩm, mà còn tác động trực tiếp đến niềm tin của người tiêu dùng đối với các nhãn sữa công thức vốn được xem là lựa chọn quen thuộc cho trẻ nhỏ.

Kỳ Duyên