Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp Thường trực Ban Chỉ đạo về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Phiên họp của Thường trực Ban Chỉ đạo về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Tham dự Phiên họp có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Lê Tiến Châu; Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Nguyễn Khắc Định; Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu; Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh; Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.

“Tổng kiểm kê thể chế”, bước chuẩn bị chiến lược cho phát triển đất nước giai đoạn mới

Tại phiên họp, Thường trực Ban Chỉ đạo đã nghe báo cáo tiến độ các công việc của Ban Chỉ đạo kể từ sau Phiên họp thứ Nhất đến nay; cho ý kiến về việc triển khai các nhiệm vụ cụ thể trong thời gian tới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo

Theo đó, Trưởng Ban Chỉ đạo đã ký ban hành các văn bản về kế hoạch, tổ chức, hoạt động của Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo; Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các văn bản quán triệt, triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Ban Chỉ đạo, các Bộ, ngành đã hoàn thành việc ban hành hướng dẫn chung việc tổ chức thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL và 11 nội dung hướng dẫn thực hiện rà soát VBQPPL bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng về các vấn đề liên quan đến ngành, lĩnh vực phụ trách.

Tổ chức tập huấn, hướng dẫn triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL. Xây dựng, vận hành hệ thống thông tin, báo cáo trực tuyến hỗ trợ, phục vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu

Xây dựng, chia sẻ Danh mục các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên (Cơ sở dữ liệu về điều ước quốc tế của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Tổ chức truyền thông, thông tin rộng rãi về mục đích, yêu cầu, vai trò, ý nghĩa, tình hình, kết quả tổng rà soát, giải pháp hoàn thiện hệ thống VBQPPL.

Qua Báo cáo của Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, các ý kiến phát biểu, thay mặt Ban Chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận và đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong việc triển khai tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

"Đây là công việc rất quan trọng, là đợt tổng rà soát lớn nhất từ trước đến nay, lần đầu tiên chúng ta thực hiện để triển khai Kết luận 09 của Bộ Chính trị và phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: để phục vụ hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật căn cơ, đồng bộ", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu

Theo báo cáo, chỉ trong thời gian rất ngắn, Ban Chỉ đạo, Thường trực Ban Chỉ đạo đã triển khai được khối lượng công việc lớn, gồm: ban hành tương đối đầy đủ các văn bản chỉ đạo, điều hành và hướng dẫn thực hiện; tổ chức các hội nghị tập huấn trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm thống nhất nhận thức và cách làm; bước đầu hình thành hệ thống dữ liệu, nền tảng công nghệ phục vụ công tác rà soát; đẩy mạnh thông tin, truyền thông, tạo sự quan tâm, đồng thuận bước đầu trong toàn hệ thống.

"Như vậy, công tác tổng rà soát đã được triển khai đúng hướng, thực chất và đi vào chiều sâu", Chủ tịch Quốc hội đánh giá.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội cũng thẳng thắn chỉ rõ: một số nhiệm vụ còn chậm tiến độ, chưa đảm bảo yêu cầu đề ra; việc triển khai ở một số cơ quan, địa phương còn thiếu đồng bộ; đặc biệt là nguy cơ làm hình thức, rà soát theo “danh mục” mà chưa đi vào bản chất vấn đề...

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu

"Tổng rà soát hệ thống VBQPPL lần này không phải là một nhiệm vụ hành chính thông thường, mà là một cuộc “tổng kiểm kê thể chế”, một bước chuẩn bị chiến lược cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Nếu làm không nghiêm túc thì không chỉ lãng phí nguồn lực, mà còn bỏ lỡ cơ hội cải cách thể chế, bỏ lỡ cơ hội chấn chỉnh những điểm nghẽn thể chế, vốn đang là “nút thắt của nút thắt”trong phát triển", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Tránh tuyệt đối tình trạng “báo cáo đẹp, kết quả chung chung”

Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chỉ rõ một số quan điểm chỉ đạo xuyên suốt trong triển khai nhiệm vụ thời gian tới.

Một là, việc rà soát phải gắn với yêu cầu phát triển, đồng thời phải phải trả lời được: quy định nào đang cản trở phát triển? quy định nào chồng chéo, mâu thuẫn, không còn phù hợp? Trả lời hai câu hỏi này sẽ ra điểm nghẽn hiện nay cụ thể là gì, không nói chung chung.

Hai là, bảo đảm “đúng, trúng, thực chất”; tránh tuyệt đối tình trạng “báo cáo đẹp, kết quả chung chung”.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng báo cáo tại phiên họp

Ba là, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm: lắng nghe thực tiễn; lấy ý kiến rộng rãi; đặc biệt là từ đối tượng chịu tác động trực tiếp.

Chủ tịch Quốc hội gợi mở, các đồng chí nên gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với người dân, doanh nghiệp để tìm hiểu xem trong đời sống hằng ngày, quy định nào đang gây vướng mắc, khó khăn nhất khi thực hiện quyền và nghĩa vụ theo Hiến pháp, pháp luật. Đồng thời, làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp để đánh giá hiệu quả chính sách, pháp luật, nhất là các chính sách tháo gỡ khó khăn về thể chế của Đảng, Quốc hội, Chính phủ trong 2 năm qua xem cụ thể như thế nào, đi vào cuộc sống ra sao...

"Đây là thước đo khách quan nhất của chất lượng pháp luật. Bởi vì mục tiêu của chúng ta cuối cùng là lo cho người dân, lo cho doanh nghiệp, lo cho cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người dân. Dù ban hành văn bản gì, mục tiêu cuối cùng là phải nâng cao chất lượng cuộc sống tinh thần, vật chất của người dân", Chủ tịch Quốc hội nói.

Về nhiệm vụ trọng tâm tháng 5 và tháng 6/2026, Chủ tịch Quốc hội nhất trí tham mưu để Thường trực Ban Bí thư ban hành văn bản của Đảng chỉ đạo cấp ủy bộ, ngành Trung ương và các địa phương triển khai thực hiện.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành phát biểu

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan phải khẩn trương hoàn thành các nhiệm vụ quá hạn. Ngay sau phiên họp này, Thường trực Ban Chỉ đạo có văn bản thông báo kết luận gửi các cơ quan còn có nhiệm vụ chậm, muộn phải nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc hoàn thành các nhiệm vụ quan trọng.

Trong đó, các cơ quan Trung ương, địa phương chưa ban hành kế hoạch phải hoàn thành trước ngày 10/5/2026. Bộ Khoa học và Công nghệkhẩn trương hướng dẫn việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ thực hiện rà soát, hoàn thành trước ngày 15/5/2026. Bộ Tài chính khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn về kinh phí bảo đảm thực hiện tổng rà soát: hoàn thành trước ngày 11/5/2026.

Phó Trưởng Ban Nội chính chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ: “Xây dựng, chia sẻ Danh mục văn bản của Đảng do Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các Ban Đảng ở Trung ương ban hành đang được áp dụng”, hoàn thành trước ngày 15/5/2026.

Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Nguyễn Xuân Trường phát biểu

Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết sẽ có văn bản giao các Phó Chủ tịch Quốc hội phụ trách từng cơ quan, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước trực tiếp chỉ đạo thực hiện tốt công tác tổng rà soát của khối Quốc hội, bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tổ chức rà soát phải có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực có tác động lớn đến phát triển, như: phân cấp, phân quyền; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển kinh tế tư nhân; hội nhập quốc tế…

Các cơ quan, tổ chức, địa phương bám sát các nội dung, yêu cầu và hướng dẫn của Ban Chỉ đạo, Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, phản ánh kịp thời với những vấn đề phức tạp phát sinh trong quá trình thực hiện. Bộ Tư pháp với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo phải có đường dây nóng,kịp thời tiếp nhận, trả lời, hướng dẫn cho các cơ quan, địa phương trong quá trình triển khai thực hiện.

Toàn cảnh phiên họp

Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý việc lấy ý kiến sâu, rộng người dân, doanh nghiệp, đối tượng chịu sự tác động, cán bộ, công chức thi hành pháp luật về các khó khăn, vướng mắc của quy định pháp luật, bảo đảm kết quả tổng rà soát phải “đúng, trúng, thực chất”.

"Quá trình rà soát phải bảo đảm khách quan, khoa học, cầu thị; không né tránh, mạnh dạn đề xuất sửa đổi những quy định không còn phù hợp, dù thuộc thẩm quyền hay lợi ích quản lý của cơ quan mình", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Đối với việc rà soát các quy định liên quan đến phân cấp, phân quyền, thủ tục hành chính, dữ liệu số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, Chủ tịch Quốc hội lưu ý bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đại biểu tham dự phiên họp

Cùng với đó, kết quả rà soát phải đi kèm kiến nghị cụ thể, rõ địa chỉ, rõ nội dung sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ; tránh chung chung, hình thức, thiếu tính khả thi. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Bộ Tư pháp thấy báo cáo nào đề xuất chung chung thì trả lại ngay, yêu cầu phải kiến nghị rõ thì mới tiếp thu.

Thường trực Ban Chỉ đạo tăng cường điều phối, xử lý kịp thời vướng mắc.Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo chủ động nắm bắt tình hình, kịp thời tổng hợp, phản ứng nhanh, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Chủ tịch Quốc hội đặc biệt yêu cầu phải đẩy mạnh truyền thông, tạo đồng thuận xã hội, huy động sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân. Công tác truyền thông phải tiến hành ngay để người dân, doanh nghiệp thấy được, hiểu được sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, của Quốc hội, Chính phủ, tập trung ở Ban Chỉ đạo tổng rà soát VBQPPL để giải quyết các vấn đề nghẽn hiện nay. Cơ quan Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể lắng nghe ý kiến của người dân để phản ánh kịp thời đến Ban Chỉ đạo.

Đại diện Văn phòng Chính phủ phát biểu

"Quy định nào cản trở phát triển, gây khó khăn cho doanh nghiệp, người dân; quy định nào còn chồng chéo, trùng lắp, mâu thuẫn, không còn phù hợp... thì phải tháo gỡ ngay. Quy định nào thuộc phạm vi của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì Ủy ban Thường vụ Quốc hội tháo gỡ; thuộc phạm vi Quốc hội thì sẽ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai tới; thuộc phạm vi Chính phủ thì Chính phủ phải sửa; thuộc Bộ nào thì Bộ đó phải sửa ngay", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu rất cao, thời gian rất gấp. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thường trực Ban Chỉ đạo với tinh thần trách nhiệm cao nhất, quyết tâm chính trị mạnh mẽ nhất, triển khai nhiệm vụ một cách nghiêm túc, thực chất, hiệu quả, góp phần tạo chuyển biến căn bản trong hoàn thiện hệ thống pháp luật, phục vụ phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Phạm Thúy; Ảnh: Phạm Thắng