Chủ tịch ECB: Châu Âu đang ngày càng kiên cường hơn trước những cú sốc kinh tế

Đây là nhận định của Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde tại diễn đàn thường niên ở Sintra (Bồ Đào Nha) ngày 29/6.

Chủ tịch ECB Christine Lagarde phát biểu trong một cuộc họp báo tại Frankfurt, Đức. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Trong bài phát biểu, bà khẳng định khung pháp lý tài chính vững chắc và các bước tiến trong chuyển đổi xanh là hai nguyên nhân chính giúp cải thiện sức bật của khu vực. Việc siết chặt quy định tài khóa, quản trị ngân hàng cùng các khoản đầu tư vào năng lượng carbon thấp đã bắt đầu mang lại kết quả rõ rệt.

Để minh chứng, bà Lagarde dẫn chứng sự kiện ngân hàng Silicon Valley Bank của Mỹ phá sản hồi năm 2023 đã không hề gây mất ổn định cho các nhà băng thuộc Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Châu Âu cũng đứng vững trước sức ép thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump và mới nhất là khả năng chống chịu trước đợt gián đoạn nguồn cung dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử.

Người đứng đầu ECB phân tích rằng khả năng phục hồi tự thân sẽ giúp châu Âu giảm thiểu tối đa tác động từ các cú sốc đối với lạm phát. Nhờ đó, ECB có thể linh hoạt điều chỉnh chính sách theo từng cấp độ ảnh hưởng. Bà Lagarde cũng giải thích thêm rằng chính sách tiền tệ thường phát huy tác dụng từ trước khi ban hành chính thức. Điều này giúp ECB có thêm thời gian đánh giá kỹ lưỡng các cú sốc trước khi đưa ra quyết định hành động.

Diễn đàn thường niên của ECB diễn ra chỉ vài tuần sau khi cơ quan này tăng lãi suất để kiềm chế giá cả do xung đột Trung Đông. Căng thẳng khu vực hiện đã hạ nhiệt nhờ thỏa thuận hòa bình, dù bà Lagarde đánh giá thỏa thuận này chưa thực sự bền vững. Trong bối cảnh đó, các nhà hoạch định chính sách phải quyết định xem có cần tiếp tục thắt chặt tiền tệ hay không. Dù giá dầu đã hạ nhiệt, một số quan chức ECB vẫn ủng hộ việc tiếp tục tăng lãi suất.

Ngoài ra, phát biểu của Chủ tịch ECB được đưa ra ngay trước khi Eurozone công bố báo cáo lạm phát tháng 6. Giới phân tích dự báo lạm phát của khu vực sẽ giảm từ mức 3,2% của tháng 5 về mức 3%. Diễn biến này khiến một số tổ chức nghiên cứu như Oxford Economics và Capital Economics nhận định ECB sẽ dừng tăng lãi suất. Dù vậy, thị trường vẫn kỳ vọng ECB sẽ tăng thêm 0,25 điểm phần trăm để đưa lãi suất tiền gửi lên ngưỡng 2,5%.

Hoạt động kinh doanh tại Eurozone tiếp tục suy giảm trong tháng 6/2026, nhưng tốc độ đã chậm lại cho thấy nền kinh tế đang dần ổn định hơn.

Theo khảo sát của S&P Global công bố ngày 23/6, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tổng hợp của Eurozone đạt 49,5 điểm, tăng từ mức 48,5 điểm của tháng 5/2026 và là mức cao nhất trong ba tháng. Dù vẫn dưới ngưỡng 50 điểm, nhưng kết quả này cho thấy đà suy giảm của nền kinh tế đã dịu bớt.

Chuyên gia kinh tế trưởng Chris Williamson của S&P Global nhận định rằng kinh tế Eurozone vẫn duy trì được sức chống chịu trước nguy cơ suy thoái. Theo ông, hoạt động kinh doanh giảm nhẹ trong tháng 6/2026 cho thấy GDP của khu vực gần như không thay đổi trong quý II/2026.

Sự cải thiện này phần nào nhờ áp lực giá cả và chi phí năng lượng hạ nhiệt sau thỏa thuận hòa bình sơ bộ giữa Mỹ và Iran. Nhờ đó, triển vọng của ngành du lịch và giải trí cũng trở nên tích cực hơn, khi nhu cầu du lịch đang dần phục hồi sau giai đoạn bị ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông.

Tuy nhiên, đà phục hồi vẫn còn mong manh khi lượng đơn hàng mới tiếp tục giảm. Trong khi đó, lĩnh vực sản xuất vẫn duy trì tăng trưởng với PMI đạt 51,3 điểm trong tháng 6/2026. Nhìn chung, kinh tế Eurozone đã có dấu hiệu cải thiện so với các tháng trước, dù vẫn đối mặt với nhu cầu yếu và rủi ro từ tình hình địa chính trị.

Trước đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ngày 11/6 cảnh báo cú sốc giá năng lượng do cuộc xung đột tại Trung Đông, hiện đã bước sang tháng thứ 4, sẽ kéo giảm tăng trưởng của Eurozone mạnh hơn dự kiến trước đó, đồng thời làm gia tăng lạm phát.

Theo dự báo mới, tăng trưởng kinh tế Eurozone trong năm nay chỉ đạt 0,9%, thấp hơn mức 1,1% được IMF đưa ra hồi tháng 4, trước khi tăng lên 1,2% vào năm 2027.

Trong khi đó, lạm phát năm nay ước tính ở mức 2,8%, cao hơn mức dự báo 2,6% hồi tháng 4 và tăng 0,8 điểm phần trăm so với thời điểm trước khi Mỹ và Israel (Ix-ra-en) phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2/2026.

IMF cho rằng ngay cả khi đà tăng mạnh của giá dầu và khí đốt chỉ mang tính tạm thời, niềm tin của người tiêu dùng vẫn sẽ suy yếu do những khoảng thời gian gián đoạn kéo dài hơn trên thị trường năng lượng, làm gia tăng nguy cơ cắt giảm chi tiêu.

Theo IMF, việc Eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa hoàn toàn đối với các chuyến hàng dầu mỏ và khí đốt vận chuyển bằng đường biển từ Vùng Vịnh đã làm gia tăng sức ép nguồn cung năng lượng. IMF cũng nhận định thiệt hại đối với các cơ sở sản xuất có thể khiến tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài thêm nhiều tháng.

IMF đánh giá nếu cú sốc năng lượng kéo dài hơn dự kiến, lạm phát và kỳ vọng lạm phát có thể tiếp tục tăng, trong khi niềm tin suy giảm hoặc căng thẳng tài chính có thể làm suy yếu nhu cầu.

IMF cũng lưu ý về những thách thức đối với ECB - cơ quan đã nâng lãi suất chuẩn lên mức 2,25% trong ngày 11/6 nhằm kiềm chế tác động kinh tế của cuộc khủng hoảng và kiểm soát lạm phát.

ECB cùng ngày cũng hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2026 của Eurozone từ mức 0,9% xuống 0,8%, đồng thời nâng dự báo lạm phát lên 3%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%.

IMF nhấn mạnh ưu tiên trước mắt là “giữ kỳ vọng lạm phát ở mức ổn định và giảm thiểu tác động của cú sốc năng lượng trong phạm vi dư địa tài khóa hiện có”, mà không gia tăng chi tiêu công quá mức - bước đi khiến tình trạng thâm hụt ngân sách thêm trầm trọng.

Hương Thủy/TTXVN (Tổng hợp)